Sigortasız araç kazasında yaralanan yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı istemi davasında, müterafik kusur indiriminin daha önceki kesinleşen kararla çelişmesi üzerine bozma.
Özet: Yüksek mahkeme, zorunlu trafik sigortası olmayan aracın karıştığı kazada yaralanan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebi hakkında yapılan temyiz incelemesinde, davacının ehliyetsiz arkadaşının aracında yolcu olması gerekçesiyle tazminattan yapılan %20 müterafik kusur indirimini hatalı bulmuştur; zira aynı kazadan kaynaklı kesinleşmiş geçici iş göremezlik tazminatı davasında müterafik kusur indirimi yapılmamış olup, bu çelişki nedeniyle kararın bozulmasına hükmetmiştir.
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2023/247 E., 2023/252 K.SAYISI : 2023/İHK-15551 SAYISI : 2023/36900 İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili ve davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; ZMSS poliçesi bulunmayan aracın karıştığı çift taraflı kazada davacının yolcu olduğunu ve yaralandığını, Güvence Hesabının kısmi ödemede bulunduğunu ancak yetersiz olduğunu belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; yargılama aşamasında talebini 251.101,02 TL sürekli iş göremezlik tazminatına yükseltmiştir. II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde; maluliyeti ve kusuru kabul etmediklerini, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini ödeme ile sorumluluklarının son bulduğunu ve diğer savunmalarını beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARIUyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabul kısmen reddine, 160.704,64 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 15.06.2022 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.IV. İTİRAZUyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve davacı taraf vekillerince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf vekillerinin itirazının ayrı ayrı reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalı vekili temyiz dilekçesinde; davacının aynı kazadan kaynaklı farklı davasının olduğunu, birleştirilmesi gerektiğini, maluliyet raporunun hatalı tanzim edildiğini, kusur oranını kabul etmediklerini, tazminat hesabının hatalı olduğunu, ödeme ile sorumluluklarının kalmadığını, temerrüde düşmediklerini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; tazminattan hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılamayacağını belirterek kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, zorunlu trafik sigortası olmayan aracın karıştığı trafik kazasında davacı yolcunun yaralanması nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı istemine ilişkindir.1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre karar usul ve kanuna uygun olup tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.2-Temyiz incelemesi sırasında eldeki dava dosyasına UYAP üzerinden gönderilen aynı kazadan kaynaklı olarak taraflar arasında Sigorta Tahkim Komisyonunda görülüp sonuçlanan 16.02.2023 tarih ve 2023/İHK-9282 sayılı dava dosyasında davacının geçici iş göremezlik tazminatı talep ettiği, belirlenen geçici iş göremezlik tazminatından %20 oranında hatır taşıması indirimi yapıldığı, davalı tarafın davacının müterafik kusurlu olduğuna yönelik itirazının reddedildiği, kesin olmak üzere davanın kısmen kabulüne karar verildiği, kararın taraf vekillerine tebliğ edildiği, temyiz kanun yoluna başvurulmadığı görülmüştür. Eldeki davada ise İtiraz Hakem Heyetince, davacının, ehliyeti olmayan arakadaşının aracında yolcu olması nedeniyle zararının artmasına kendisinin etken olması nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatından %20 müterafik kusur indirimi yapılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Ne var ki varılan sonuç hatalı olmuştur. Davacının aynı kazadan kaynaklı olarak tarafları aynı olan ve geçici iş göremezlik tazminatı talep ettiği dosyada, tazminatından müterafik kusur indirimi yapılmadığı, kararın kesinleştiği ve taraflar yönünden güçlü delil teşkil edeceği gözeltildiğinde eldeki davada sürekli iş göremezlik tazminatından müterafik kusur indirimi yapılarak karar verilmesi doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.3-Davalı vekilinin diğer temyizleri yönünden yapılan incelemede; a-Somut olayda hükme esas alınan ve kaza tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre hazırlanan ... Üniversitesi ... ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Ana bilim Dalı Başkanlığınca hazırlanan 25.03.2022 tarihli raporda, davacının kazadan kaynaklı yaralanması nedeniyle %7 sürekli iş göremez ve 120 gün geçici iş göremez olduğu tespit edilmiştir. Temyiz aşamasında dosya içine getirtilen bir önceki bentte bahsi geçen 16.02.2023 tarih ve 2023/İHK-9282 sayılı, davacının geçici iş göremezlik tazminatı talep ettiği davada, az yukarıda belirten raporun hükme esas alındığı ve davacı lehine 120 gün için 5.223,10 TL geçici iş göremezlik tazminatına hükmedildiği anlaşılmıştır. Eldeki davada ise davacı sürekli iş göremezliği yönünden tazminat talebinde bulunmuş, hükme esas alınan hesap bilirkişi raporunda, davacının sürekli iş göremezliğine ilişkin işlemiş bilinen dönemi, kaza tarihi olan 21.02.2017'den itibaren başlatılarak sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplanmış ve davanın kabulüne karar verilmiştir. Ne var ki davacı lehine daha önce açtığı davada geçici iş göremezlik tazminatına hükmedildiği gözetildiğinde varılan sonuç, sebebsiz zenginleşmeye neden olacağından, karar hatalı olmuştur. Bu sebeple; davacının geçici iş göremezlik süresi kaza gününden itibaren 120 gün olduğundan, sürekli iş göremezlik tazminatının bu tarihin bitiminden itibaren hesaplanması gerekirken, belirtilen sürenin de hesaba dahil edilerek karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir. b-Tazminatın kapsamını belirleme biçimi ve tazminattan yapılacak indirimler ve sıralaması 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 51... nci maddelerinde düzenlenmiştir.TBK’nın 51 inci maddesine göre hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler. Bu madde uyarınca hâkim, öncelikle zarar gören kişinin maluliyet oranına, yaşına, bakiye ömrüne ve gelirine göre zararını tespit etmeli, zarar görenin kusuruna isabet eden kısmı bu miktardan çıkarmalı, bulunan tutardan koşulları varsa 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) 87 nci maddesi gereğince hatır taşıması ve müterafik kusur nedeniyle gerekli indirimleri yapmalı, son olarak da zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise TBK’nın 52 nci maddesine göre tazminatı indirebilecek veya tamamen kaldırabilecektir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 14.03.2012 tarihli ve 2011/4-824 Esas, 2012/134 Karar sayılı, 16.03.2016 tarihli ve 2014/4-1018 Esas, 2016/326 Karar sayılı ilâmları).TBK’nın 51... nci maddelerine göre nihai tazminatı belirlerken sırasıyla; trafik kazasının oluşumunda zarar görenin kusuru varsa bu oranda indirim yapılmalı, koşulları varsa TBK’nın 51 ve KTK’nın 87 nci maddeleri uyarınca hatır taşıması indirimi yapılmalı, zarar görenin olayın oluşumunda etkili olmamakla beraber zararın oluşumunda veya artmasındaki müterafik kusuru varsa bu sebeple indirim yapılmalı, en son olarak da sigorta şirketi tarafından davadan önce yapılan ödeme güncellenip mahsup edildikten sonra ödenecek tazminat miktarı belirlenmelidir.Somut olayda hakem heyetince, izah edilen indirim sırasına uyulmadan hatalı olarak karar verilmiştir. Şu halde yukarıdaki açıklamalar ışığında, İtiraz Hakem Heyetince belirlenen sıralamaya uygun biçimde, hesap edilen zarardan öncelikle %20 hatır taşıması indirimi yapılmalı, sonrasında kalan miktardan sigorta şirketi tarafından davadan önce yapılan ödeme güncellenip mahsup edildikten sonra ödenecek tazminat miktarı belirlenip sonucuna göre karar verilmelidir. Bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir. VI. KARAR1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davacı vekili ve davalı vekillinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,2. Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davacı vekilinin (3/a-b) numaralı bentte açıklanan sebeblerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın BOZULMASINA, Peşin alınan harcın istek halinde davalıya ve davacıya iadesine,Dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 06.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.