Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında taşınmazın değerlemesi, emsal karşılaştırması, faiz ve bilirkişi raporu itirazları temyiz incelemesine sunulmuştur.
Özet: Bursada bulunan taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili davasında, ilk derece mahkemesince belirlenen bedelin kabul edilmesi üzerine, davacı idare bedelin yüksekliğini, davalı malikler ise bedelin düşüklüğünü ve usul eksikliklerini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuş; Bölge Adliye Mahkemesi, taşınmazın emsallerle eksiksiz kıyaslanması, konumu, imar durumu ve benzer kamulaştırma davalarındaki metrekare fiyatları dikkate alınarak belirlenen bedelin adil ve hakkaniyetli olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularını esastan reddetmiş, her iki taraf vekili bu kararı temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/435 Esas, 2024/883 KararKARAR : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 11. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2022/398 Esas, 2022/358 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Bursa ili, ..., ... Mahallesinde bulunan ve ... Bölgesi olarak anılan alanda kalan 60 30... , 19... parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalılar ... vd. vekilleri ve davalılar ... vd. vekilleri vekilli cevap dilekçelerinde özetle; taşınmazın gerçek değerinin tespitini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare, davalılar ... vd. davalılar ... vd. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri 1. Davacı idare istinaf dilekçesinde özetle; belirlenen bedelin rayicin çok üzerinde olduğunu, emsalin uygun bir emsal olmadığını, sundukları emsalin dikkate alınmadığını, güçlü delillerin dikkate alınmadığını, bilirkişiler hakkında şikayette bulunduklarını, lehlerine vekâlet ücreti takdiri gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.2.Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için belirlenen bedelin düşük olduğunu, daha önce Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkeme kararlarında dava konusu taşınmaza yakın mesafede bulunan taşınmazlar için belirlenen değerlerin güçlü delil olarak dikkate alınması gerektiğine dair içtihatlar bulunduğunu, davacının 2942 sayılı Kanun'un 10'uncu Maddesinin 9.fıkrası gereği uygulanması gereken yasal faizi eksik yatırdığını, eksik yatırılan faiz tutarının davacı idarenin süresinde yatırmadığını, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. 3.Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesi özetle; bilirkişi raporunda saptanan kamulaştırma bedelinin oldukça düşük olduğunu, bölge itibari ile serbest alım satım değerlerinin bilirkişilerce belirlenen bedelin çok üstünde olduğunu, dava konusu taşınmazın metrekare birim değeri en az emsal taşınmaz kadar olması gerektiğini, bina yıpranma payının fahiş alındığını, kamulaştırma bedelinin yeniden değerlendiği takdirde dava tarihinden itibaren 4 ay içinde sonuçlandırılmamış olduğundan bu sürenin bitiminden itibaren Mahkeme tarafından yeni değerleme sonucunda belirlenen fark bedele kanuni faiz işletilmesine karar verilmesini, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda, dava konusu taşınmaz ile emsalin eksik ve üstün özellikleri kıyaslanarak dava konusu taşınmazın bulunduğu mevki, konumu, imar durumu, yüzölçümü, dava tarihindeki nitelikleri gibi değerine etki edecek unsurlar ve halihazırdaki durumları yönünden yapılan kıyaslama ile dava konusu taşınmazla aynı amaçla kamulaştırılmış taşınmazlar hakkında intikâl eden dava dosyalarında davalı olan taşınmazlar yönünden belirlenen metrekare fiyatları, bu taşınmazların arsa metrekare rayiç değerlerinin birbirleriyle yapılan kıyaslaması sonucu bedellerin uyumlu olduğu dikkate alındığında, dava konusu taşınmaz için hükmedilen metrekare birim bedelinin adil ve hakkaniyetli olduğu sonucuna varıldığından, istinaf başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.2. Davalılar ... vd. vekili ve davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçelerinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak üzerindeki yapıya ise aynı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmî birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmiş olmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARAR Açıklanan sebeplerle;Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare ve davalılardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,18.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.