İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinde Görülen, Kimliği Belirsiz Aracın Karıştığı Trafik Kazası Sonucu Meydana Gelen Cismani Zarar Tazminatı Davasında Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Kapsamının Belirlenmesi.
Özet: Davacı, kimliği belirlenemeyen bir aracın çarpması sonucu yaşadığı sürekli iş göremezlik, bakıcı ve tedavi giderleri için tazminat talep etmiş; ancak kazaya karışan aracın motor hacminin zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamına giren 50 cc üzeri bir motosiklet olduğunu gösteren kesin bir tespit yapılamaması nedeniyle, sigorta sorumluluğu kapsamında tazminat ödenmesi talebi reddedilmiştir.

T.C.

İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/457 Esas
KARAR NO :2026/17
DAVA:Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ:10/08/2024
KARAR TARİHİ:14/01/2026
Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, 19.07.2022 günü sürücüsü ve plakası belirlenemeyen aracın seyir halindeyken yaya ...'e çarptığını, kazada davacının yaralandığını ve %7 malul kaldığını, davacının ceza dosyasının ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2023/... S sayılı dosyası olduğunu, davacının mağdur edildiğini sigorta şirketinden ZMSS kapsamında alacağı olan maluliyet tazminatının bilirkişi tarafından hesaplanarak davacıya ödenmesi için dava açmak zorunda kaldıklarını belirtmiş ve şimdilik 50,00 TL sürekli iş göremezlik, 25,00 TL sürekli bakıcı gideri ve 25,00 TL tedavi gideri tazminatı olmak üzere 100,00 TL'nin davalıdan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, dava konusu taleplerin zaman aşımına uğradığını, taleplerin reddinin gerektiğini, plakası belirlenemeyen aracın varlığı ve kazaya neden olduğu ispatlanamadığından davanın pasif husumet yokluğundan reddinin gerektiğini, olayı gören bir tanık beyanı, kamera kaydı, kaza tutanağının olmadığını, kazanın ispatlanamadığını, davacının iddiasının ispat edilemediğini, dava şartı yokluğundan davanın reddinin gerektiğini, gerekli belgelerle davalıya başvurulması gerektiğini, kazanın ispatlanması gerektiğini, bunun sonradan tamamlanabilen bir dava şartı olmadığını, bedeni zararlarda kurul raporu alınması gerektiğini, sürekli sakatlık raporunun 20.02.2019 tarih 30692 Sayılı resmî gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik çerçevesinde yetkili bir hastaneden alınmasının zorunlu olduğunu, bakıcı giderlerinden sorumlu olmadıklarını, fiilen bakıcı tutulduğunun ispatlanması gerektiğini, tedavi giderlerinden kurumun sorumlu olmadığını, davacının yaşının küçüklüğü nedeniyle %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirtmiş ve davanın reddini istemiştir.
DELİLLER:
Arabuluculuk son tutanak örneği, kaza tespit tutanağı örneği, ... CBS Zamanaşımı Bürosu 2023/... Soruşturma sayılı dosya örneği, ... Eğitim ve Araştırma Hastanesinden celp edilen davacıya ait tedavi kayıtları, SGK müzekkere cevabının dosyamız arasında olduğu görülmüştür.
Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden davaya konu kaza nedeniyle kusur oranlarının belirlenmesi amacıyla rapor aldırılmış olup, kusur raporunda sonuç ve özet olarak;
"Kimliği belirsiz sürücünün %15 oranında kusurlu olduğu,
Mağdur yaya ...'in %85 oranında kusurlu olduğuna" ilişkin kanaat bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizin 06/08/2025 tarihli ara kararı ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.6-ı maddesi gereğince "Motorlu bisikletlerin kullanılmasından ileri gelen zararlar" teminat dışı hallerden olup, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde motosiklet ve motorlu bisikletin tanımı yapılmıştır. Anılan düzenlemeler gereği, kazaya karıştığı belirtilen motosikletin, KTK'nun 3. maddesindeki tanıma uyan 50 cc ve üzeri motor silindir hacmine sahip motosiklet olup olmadığının saptanması gerekmekle; davaya konu kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen motosikletin silindir hacminin 50 cc üzerinde olup olmadığı hususunda dosya kapsamındaki tüm bilgi ve belgeler ile kaza anını gösterir CD görüntüleri de değerlendirilmek suretiyle rapor aldırılmasına ilişkin dosyanın makine mühendisi bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi 14/10/2025 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;
"Dava konusu trafik kazasına karışan aracın motor hacminin 50 CC'nin üzerinde olduğu ve dolayısıyla ZMSS poliçesi yaptırmak zorunda olan araçlardan olduğu yönünde bir tespit yapılamadığına" ilişkin rapor tanzim edildiği görülmüştür.
GEREKÇE:
Dava; trafik kazasından kaynaklanan sürekli iş göremezlik, sürekli bakıcı gideri ve tedavi gideri maddi tazminat istemlerine ilişkindir.
2918 sayılı Kanun' un 91. maddesinde motorlu araçların trafik sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, ... Hesabı Yönetmeliğinin 9. maddesinde trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu bedensel zararlar için ... Hesabı’na başvurulabileceği, motorlu bisikletin tanımının yapıldığı 2918 sayılı Kanunu' nun 3. maddesinde de silindir hacmi 50 cm küpü geçmeyen içten patlamalı motorla donatılmış ve imal hızı saatte 50 km'den az olan bisiklet olduğu, 2918 sayılı Kanun'nın 103. maddesinde de motorsuz taşıtlar ile motorlu bisiklet sürücülerinin hukuki sorumluluğunun genel hükümlere tabi bulunduğu öngörülmüştür.
... Hesabı'na başvurulabilecek hallere ilişkin olarak, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14/2-b maddesinde "Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar" düzenlemesine yer verilmiş; aynı mahiyetteki düzenleme, ... Hesabı Yönetmeliği' nin 9/1-b maddesinde de yer almıştır. Bu düzenlemelere göre; trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle ... Hesabı' na husumet yöneltilebilmesi için, bedensel zarara yol açan aracın kaza tarihi itibariyle zorunlu sigortasının yapılmamış olması gerekmektedir.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı ... Hesabı'na husumet yöneltildiğinden, öncelikle kazaya neden olduğu iddia edilen motosikletin, trafik sigortası yaptırması zorunlu olan motorlu araçlardan olup olmadığı hususunun saptanması gerekmektedir. Anılan düzenlemeler gereği, kazaya karıştığı belirtilen motosikletin, KTK'nun 3. maddesindeki tanıma uyan 50 cc ve üzeri motor silindir hacmine sahip motosiklet olup olmadığının saptanması, kanun kapsamında motorlu araç olmadığı sonucuna ulaşıldığı takdirde davalı ... Hesabı'nın bu aracın neden olduğu zarardan sorumlu olmadığı gözetilip sonuca ulaşılması gerekmektedir. (Yargıtay 4. HD'nin 30.09.2024 tarihli 2024/6358 E.- 2024/8352 K., 18.09.2024 tarihli 2022/11744 E. - 2024/7878 K. Sayılı ve benzer nitelikteki ilamları)
Somut olayda; 19.07.2022 günü, saat 18:38 sıralarında kimliği belirsiz sürücü sevk ve idaresindeki plakası belirsiz motosiklet ile Maşarkiye caddesini takiben ... sokak yönüne doğru seyir halindeyken ... önüne geldiği sırada aracının sol yan ön kısımlarıyla, istikamete göre sol taraftan koşarak karşıdan karşıya geçmekte olan 2012 doğumlu mağdur yaya ...'e çarpması neticesinde yaralanmalı trafik kazası meydana geldiği, müvekkilinin yaralanması üzerine ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından kimliği tespit edilemeyen sürücü hakkında "Taksirle Bir Kişinin Yaralanmasına Neden Olma" suçundan soruşturma işlemlerine başlandığı, ancak sürücünün tespit edilemediği, meydana gelen trafik kazası neticesinde davacı ...'in yaralandığı, maddi açıdan zarara uğradığı iddiasıyla mahkememizde işbu maddi tazminat davası açılmış ise de; kaza akabinde kolluk kuvvetleri tarafından düzenlenmiş kaza tespit tutanağında, kazaya karışan aracın sürücüsü ve plakasının tespit edilemediği belirtilmiş olup, dosyada mevcut görüntü kayıtları ve mahkememizce celbedilen görüntü kayıtları incelendiğinde dava konusu olaya ilişkin motosikletin markası, modeli ve ZMMS poliçesi yaptırmak zorunda olan araçlardan olup olmadığı tespit edilememiştir. Plakası ve sürücüsü tespit edilemeyen motosiklet sürücüsünün kusuru sebebiyle zararın doğduğu ve davalı ... Hesabı'nın meydana gelen zarardan sorumlu olduğu davacı tarafça iddia edildiğine göre, aracın trafik sigortası yaptırması zorunlu araçlardan olduğunu ispat yükü de davacı üzerindedir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi 2023/2565 Esas 2025/1316 Karar) Bu haliyle kazaya karıştığı belirtilen motosikletin, KTK'nun 3. maddesindeki tanıma uyan 50 cc ve üzeri motor silindir hacmine sahip motosiklet olup olmadığının ve motosikletin trafik sigortası yaptırması zorunlu olan motorlu araçlardan olup olmadığı hususunun tereddüte yer bırakmayacak şekilde tespitinin yapılamadığı, dolayısıyla bu aracın neden olduğu zarardan ... hesabının sorumlu tutulamayacağı kanaatine varıldığından ispatlanamayan davanın reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır." ve (14). Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No: 2024/... sayılı dosyasından arabulucuya 3.600,00-TL tarife bedeli üzerinden serbest meslek makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilmiş ve davanın reddine karar verildiği gözetilerek, davacı aleyhine arabuluculuk ücretine hükmedilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-İspatlanamayan davanın reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00-TL karar harcının, peşin yatırılan 427,60-TL'den mahsubu ile eksik yatırılan 304,40-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafça yapılan 60,80-TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
7-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.14/01/2026
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza