ticari ilişki kaynaklı alacağa istinaden tesis edilen ipoteklerin fekki ve vekaletname kötüye kullanımı iddiaları ile birleşen ipotek alacağının tespiti ve tahsili davası.

Ticari ilişki kaynaklı alacağa istinaden tesis edilen ipoteklerin fekki ve vekaletname kötüye kullanımı iddiaları ile birleşen ipotek alacağının tespiti ve tahsili davası.

Özet: Toptan beyaz eşya satışından doğan cari hesap alacağının tahsili amacıyla tesis edilen üst sınır ipoteğinin geçerliliği üzerine yoğunlaşan bu hukuki belge; davacının, vekaletnamenin kötüye kullanılarak oluşturulduğunu iddia ettiği ipoteğin fekkini, taşınmaz üzerindeki ipoteklerin kaldırılmasını ve borçlu olunmadığının tespitini talep ettiği asıl dava ile, ipotekli taşınmazı edinen yeni maliklerden alacağın tahsilini amaçlayan birleşen davayı içermektedir; taraflar arasında yazılı faiz anlaşması olmasına karşın davacı icra takibinin durdurulmasını ve iptalini isterken, davalı borcun vadesinde ödenmediğini ve takibin yasal olduğunu savunmaktadır.

T.C.

İSTANBUL

10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2015/1009 Esas

KARAR NO : 2026/47

DAVA : İpotekten kaynaklı Alacak

DAVA TARİHİ : 15/02/2016

KARAR TARİHİ : 14/01/2026

Mahkememizin 2012/197 Esas, 2015/559 Karar sayılı dosyasından tefrik edilerek Mahkememiz yukarıdaki esasına kaydı yapılan asıl dava Alacak-İpoteğin Fekki ve birleşen Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

ASIL DAVA: Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile, davalının davacının da aralarında bulunduğu takip borçlularına karşı İstanbul ...İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takibe geçildiğini, bu takibin takip borçularından ...'e verilen vekaletname ile Mardin'de 3 adet ipoteğe dayandığını, davacının menfaati olmadığı halde taşınmazlarını ipotek etmesi için sebep olmadığını, vekilin bu vekaletnameyi kötüye kullandığını, icra takibine yapılan itirazın ...İcra Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyası ile kaldırıldığını, davalıya İstanbul ...İcra Dairesi'nin... Esas sayılı dosyasından açılan takiple ilgili borçlu olunmadığının tespitine, yargılama sonuna kadar icra takibinin tedbiren durdurulmasına, İstanbul ...İcra Dairesi'nin... Esas sayılı dosyasından yapılan takibin iptaline, davacıya ait 3 adet taşınmaza tesis edilen ipoteklerin fekki ile tapu kaydının düzeltilmesine, davalının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesi ile, davacı ve diğer borçluların davalı şirkete senetli ve senetsiz borcunun bir teki bile vadesinde ödenmediğinde tüm alacağın muacceliyet kazanacağına dair taahhütte bulunduklarını, bu nedenle borçlulara 28 Ağustos 2009 tarihli ihtarname ile borçlarının muacceliyet kazandığı ve 30 gün içinde ödenmesinin bildirildiğini, borçluların ödeme yapmaması üzerine İstanbul ...İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasından 7-30 günlü ipoteğin paraya çevrilmesi ödeme emri gönderilerek takip yapıldığını, borçlulardan davacının diğer takip borçlusu... tarafından kendisine vekaletle tesis edildiğini ve ipotek yetkisi vermediğini ileri sürerek itiraz ettiğini ve İstanbul ...İcra Hukuk Mahkemesi'nin... Esası ile takibin devamına karar verildiğini, davacının ipoteğin fekki istemi ile taşınmazın tamamının satışının engellenmesi kastı taşıdığını, kendi hissesi yönünden iddiada bulunmadığını, yetki yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; vekiledeni şirket ile ... 'in mübaya ettiği mallar ve ferilerinden doğmuş ve doğacak borçları için teminat olarak ..., ...ve ...'in Mardin İli Derik İlçesi, ... ada ... parselde kayıtlı 256,06 M² arsa üzerinde kurulu betonarme ev ve altı dükkanı muhtelif tarihlerde toplam 675.000 TL bedelle vekiledeni lehine ipotek verdiğini, ...'in borçlarını ödememesi üzerine hem borçluya hemde ... ve ...'e ihtarname gönderildiğini, ihtara rağmen borcun ödenmemesi üzerine 437.392,16 TL asıl alacaktan borçlu ve ipotek verenlere İstanbul ... İcra Müdürlüğünün...E. sayılı dosyasından ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takibe giriştiklerini, takibe borçlular tarafından itiraz edildiğini, bunun üzerine ipotek alacağının tespiti ve tahsili için İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinde aşamalardaki dosya materyalleri eklenerek ... Esas sayılı davanın açıldığını, ancak bu davalılar arasında, ipotekli taşınmazı üzerindeki ipotek şerhleriyle alan ve halen tapuda 2/6 maliki görünen ... ve 1/6 maliki görünen ...görünmediğinden, aynı müddeabih ile bu kişilere de dava açılması zorunluluğunun doğduğunu beyanla, 437.316 TL ipotek alacağının tespiti ve faizi ve İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyadaki takip borçluları ile birlikte müteselsilen tahsiline ve davaların birleştirilmesini talep ve dava etmişlerdir.

DELİLLER VE GEREKÇE:

Dava ticari satım sözleşmesinden kaynaklı alacağın asıl borçludan ve ipotek borçlularından tahsili, birleşen dava da alacağın taşınmazı devralan ipotek borçlularından tahsili talebidir.

Davacının davalılardan ...'e toptan beyaz eşya satışı yaptığı, bu şekilde davacı ile bu davalı arasında cari ilişki meydana geldiği, buna dair taraflar arasında herhangi bir yazılı veya resmi bayilik ya da satım sözleşmesi bulunmadığı anlaşılmıştır. Buna karşılık davacı ile davalı arasında 09.05.2001 tarihli adi yazılı Serbest Faiz Anlaşması ve Taahhütname imzalandığı anlaşılmıştır. Bununla beraber, davacı ile davalı ... arasında meydana gelen bu cari ilişki sebebiyle, asıl davanın davalılarının tamamının hisseli malik oldukları Mardin, Derik bununla beraber, ada ... ada... parsel sayılı taşınmaz üzerine muhtelif tarihlerde farklı miktarlarda konulmuş toplam 675.000,00 TL bedelli üst sınır ipoteği tesis edildiği anlaşılmıştır. Davacı tarafından, Bakırköy ... Noterliği'nin 28.08.2009 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 437.393,16 TL'nin ödenmesi için asıl dava davalılarına ihtarname gönderildiği görülmüştür. Belirtilen borcun ödenmemesi sebebiyle eldeki asıl davanın açıldığı, bilahere asıl dava devam ederken ipotekli bu taşınmazdaki bir kısım hisselerin birleşen dava davalılarına satılması sebebiyle birleşen davanın açıldığı görülmüştür.

Dava devam ederken asıl borçlu ... tarafından menfi tespit ve ipoteğin fekki talebi ile açılan davaya Derik ... Hukuk Mahkemesi'nde bakılmış, mahkememizce bekletici mesele yapılan bu davada Derik ... Hukuk Mahkemesi'nin ... E ve ... K sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinde, eldeki asıl ve birleşen davalar açılmadan evvel, davacı tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün... E sayılı ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi başlatıldığı, itiraz üzerine bu takibin durduğu, (borçlu ...tirazdan vazgeçmiş) itirazın kaldırılması için yapılan İstanbul ... İcra Hukuk Mahkemesi'nde de dava red ile sonuçlandığı görülmüştür.

İcra Mahkemelerinde yapılan itirazın kaldırılması davası, sadece dar yetki ile İİK 68 ve 68/b maddelerinde yazılı deliller varsa müracaat edilebilecek bir yol olup, davacı elinde kayıtsız şartsız borç ikrar içeren yazılı bir belge ve hatta yazılı bir mal satım sözleşmesi dahi bulunmadığından icra mahkemesindeki dava reddedildiğinden, bu davada verilen hüküm, kesin hüküm olarak addedilemez. Bu sebeple davanın esasına girilip irdeleme yapmak gerekmiştir.

Taraflara usulüne uygun davetiyeler tebliğ edilmiş olup, tapu kayıtları, Derik ... Hukuk Mahkemesinin ...Esas sayılı ve... Esas sayılı dosya UYAP suretleri, yetkili satıcı ekstresi, emre yazılı senet ve liste sureti dosyamız içerisine alınmıştır.

Dosya Mali Müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, düzenlenen 24/08/2022 tarihli raporda; davacı ... A.Ş.'nin incelemeye ibraz edilen 2007-2012 mali dönemine ait ticari defterlerinin ait olduğu yılda yürürlükte olan T.T.K. ve V.U.K. hükümlerine göre tutulduğu, ticari defterinin yasal süreleri içerisinde açılış ve kapanış tasdiğinin yapıldığı (Tablo kapsamında SUNULMAYANLAR müstesna olmak üzere), defterlerin delile dayanan taraf lehine delil niteliğinde olup olmadığının takdirinin mahkemede olduğu, 19.07.2012 dava tarihi itibariyle davacı nezdinde tutulan cari hesap hareketlerine göre davacının davalı ...”'ten 437.392,16 TL alacaklı olduğunun görüldüğü, temerrüt faizinde hangi faiz oranın dikkate alınacağının takdiri Mahkemeye ait olduğundan seçenekli olarak hesaplama yapıldığı, Dava tarihi itibariyle hesaplanan temerrüt faizinin; taraflar arasındaki sözleşme kapsamında aylık Yoel0 faiz oranı üzerinden 1.518.529,71 TL, yasal faiz üzerinden 113.889,73 TL, değişken avans faizi oranı üzerinden 206.086,60 TL olduğu belirtilmiştir.

Dosya Mali Müşavir, Hukukçu, Tapu İnceleme Uzmanından oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, düzenlenen 17/09/2025 tarihli raporda; Mahkeme ara kararı uygun olarak davacı taraftan ticari defter ve belgeler talep edildiği, davacı taraftan talep edilen bilgi ve belgeler tarafımızca elektronik posta ve GSM yoluyla talep edilmesine rağmen sonuç alınamadığı, davalı tarafın ise ticari defter ve belge ibraz etmediği, davalılar adına eşit hisselerle kayıtlı iken yapılan 3/6 hisse devirlerinin üzerinde mevcut ipotekler ile yükümlü olarak yapıldığı kayıtlardan tespit edildiği, davacı... A.Ş. adına mevcut ipoteklerin tümü üst limit ipoteği olarak tesis edildiği, tapu tekniği açısından vekaletnamelerdeki yetki kapsamı vekalet verenin gerçek arzusu doğrultusunda yetkiyi tarif eden tüm ibare, paragraf ve sözcüklerin birlikte değerlendirilmesi gerektiği, yetki paragrafı tümü ile değerlendirildiğine ipotek vermeyi tarif ettiği, anlam bütünlüğünün ipotek verme yetkisini de içerdiği teknik sonucuna varıldığı, somut olayda dosya münderecatı incelendiğinde taraflar arasında akdedilmiş yazılı bir sözleşmeye rastlanılamadığı, davacı lehine davalılar tarafından ipotek verildiği, tarafların dava ve cevap dilekçeleri de incelendiğinde, dava dilekçesinde ...‟e mübayaa edilen mallar ve ferilerinden doğmuş ve doğacak borçları için teminat olarak davalıların ipotek verdiği, cevap dilekçesinde ise davalı ...‟in davacı ...ile herhangi bir ticari ilişkisi olmadığı beyan edildiği, nitekim ipotek senetleri incelendiğinde de ...‟in satın aldığı ya da alacağı mallara ilişkin ipotek verildiği, fakat, davalı ... ile davacı...arasında düzenlenmiş “Yetkili Satıcı Ekstresi” ve tanzim edilmiş faturalar olduğu, dolayısıyla davacı ... ile davalı... arasındaki sözleşmesel ilişkinin kapsamının ne olduğunun anlaşılamadığı, zira ipotek senedinde satış ilişkisinden bahsedilse de dosya münderecatında yetkili satıcı ekstresi şeklinde bir belgeye de rastlanıldığı, yetkili satıcılık ilişkisinin ise hangi nitelikte olduğu anlaşılamadığı, zira, davalı ...‟in acente, tek satıcı, bayi, distribütör niteliğini haiz olup olmadığına dair dosyaya mübrez belgelerden değerlendirme yapılamadığı, davalı ... ile ...‟in verdiği ipoteklerin 3.kişi ipoteği olduğu ifade edilebileceği, zira, ... ve ...,...‟in ...‟ten alacağı emtia karşılığı ipotek verdiği, bunun yanı sıra, her üç ipotekte de müteselsil kefil sıfatları olduğu anlaşıldığı, ...ile ...adına bu ipotekleri vekaleten ...‟in verdiği, vekaletnameler incelendiğine ...‟in ...‟i ve...‟i kefil olarak göstermeye yetkisi olmadığı, Ramazan ve ...‟in ipotek veren 3.kişi olarak davacıya karşı sorumlu olabileceği, davacının ne miktarda alacaklı olduğuna dair bir tespit yapılamadığı, fakat davalıların davacı lehine üst sınır ipoteği tesis ettiği anlaşıldığı, davalıların taşınmazdaki paylarında bulunan ipotekler yönünden ipoteklerin üst sınırı kadar borçlu olduğu ifade edilebileceği, 1.derece ... A.Ş lehine 25.000.000.000 ETL bedelli 11.06.2001 tarih ... yevmiye nolu, 3.derece, ...A.Ş lehine 150.000.000.000 ETL bedelli 07/07/2004 tarih ... yevmiye nolu, 4. derece ... A.Ş. lehine 500.000,00 TL bedelli 13.07.2006 tarih ve...yevmiye nolu, Üst sınır ipoteği olduğu anlaşıldığı, temerrüt yönünden davacının Bakırköy ...Noterliği 28.08.2009 tarihli ...yevmiye numaralı ihtarname ile davalıların tümü yönünden otuz gün süre verdiği, ihtarnamenin davalılara ne zaman tebliğ edildiği tebliğ mazbatasının okunamaması sebebiyle anlaşılamadığı, ihtarnamenin davalılara tebliğinden 30 gün sonra davalıların temerrüde düşecekleri ifade edilebileceği, Serbest Faiz Anlaşması ve Taahhütname başlıklı belgede imzalar olduğu müşahede edilse de imzaların kim tarafından atıldığının anlaşılamadığı, dolayısıyla taahhüttün hangi davalılar açısından bağlayıcı olduğuna dair bir değerlendirme yapılamadığı belirtilmiştir.

Davacı tarafından sunulan yetkili satıcı ekstreleri, faiz taahhüt belgesi, borca istinaden düzenlenen bono suretleri, taşınmaza dair ipotek belgeleri, alınan bilirkişi raporları ile birlikte değerlendirildiğinde, davacının asıl ve birleşen dava tarihi itibari ile davalılardan 437.392,16 TL alacağı olduğu sabit görülmüştür. Bu alacaktan davalı ...'in şifahi satım sözleşmesinin tarafı olması, diğer davalıların da bu borç için ipotek vermeleri ve ipotekli taşınmazı satın alarak borcu üstlenmeleri cihetiyle sorumlu tutulması gerekmiştir.

Davacı ile asıl borçlu arasında yapılan serbest faiz anlaşması gereği ve ipotek senedinde asıl borcun şartlarından ipotek maliklerinin de sorumluluğu kabul etmeleri sebebiyle tüm davalılar aylık %10 faizden sorumlu tutulmuştur.

Verilen ipotekler üst sınır ipoteği olup, asıl borçlu Enver dışındakilerin ipotek senedi dışında borç doğuran bir belgede imzası bulunmamaları sebebiyle, diğer borçluların sorumluluğu 675.000,00 TL miktar ile sınırlı tutulmuş ve aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;

1-Asıl davanın KABULÜNE,

-437.392,16 TL'nin 28/09/2009 tarihinden itibaren işleyecek aylık %10 faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

-Davalılar ... ve ... yönünden borcun tüm ferileri ile birlikte üst sınırının 675.000,00 TL limit ile sınırlandırılmasına,

2-Birleşen davanın KABULÜNE,

-437.392,16 TL'nin 28/09/2009 tarihinden itibaren işleyecek aylık %10 faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

-Davalıların borcunun tüm ferileri ile birlikte üst sınırının 675.000,00 TL limit ile sınırlandırılmasına,

3-Asıl ve birleşen davada tüm borçlular yönünden İstanbul ... İcra Müdürlüğünün...E sayılı takibi ile tahsilde tekerrür yapılmamasına,

4-Asıl dava yönünden;

-Harçlar Kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 29.878,26-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 6.495,30-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 23.382,96-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,

-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 69.983,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

-Davacı tarafından yapılan; 6.495,30-TL Peşin/nisbi Harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5-Birleşen dava yönünden;

-Harçlar Kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 29.878,26-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 7.469,57-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 22.408,69-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,

-Davacı tarafından yapılan; 7.469,57-TL Peşin/nisbi Harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan; 38.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 2.888,10-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 40.888,10TL'nin asıl ve birleşen dava davalılarından müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

7-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK yönetmeliğinin 47/1 maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.14/01/2026

Başkan

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır

Katip

¸e-imzalıdır