kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında, bölge adliye mahkemesince onanan değer tespitinin yargıtay 5. hukuk dairesince temyiz incelemesi.

Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında, Bölge Adliye Mahkemesince onanan değer tespitinin Yargıtay 5. Hukuk Dairesince temyiz incelemesi.

Özet: Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında, ilk derece mahkemesi davanın kabulüne hükmetmiş, bu karar taraflarca istinaf edilmiş ve bölge adliye mahkemesi tarafından iki kez kaldırılmasının ardından dosya yeniden ilk dereceye gönderilmiştir. Üçüncü kez davanın kabulüne karar verilmesi üzerine, bölge adliye mahkemesi, arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırmasıyla doğru değer biçildiği, metrekare birim bedelinin 155,4 TL, davacının hissesine düşen toplam tazminat bedelinin ise 732.494,99 TL olarak belirlenmesinin isabetli olduğu gerekçesiyle hem davacı hem de davalı idarenin istinaf başvurularının esastan reddine karar vermiştir, bu kararın temyiz incelemesi yapılmaktadır.

5. Hukuk Dairesi 2024/14241 E. , 2025/14717 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/685 Esas, 2024/2255 Karar

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Halfeti 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/489 Esas, 2024/14 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verilmiştir.

Davacı vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 18.11.2025 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü taraf vekilleri duruşmaya katılmadıklarından incelemenin evrak üzerinden yapılmasına karar verilmiştir.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Şanlıurfa ili, ..., ... Mahallesi 257 (en son 1 20... parsel) parsel sayılı taşınmaza davalı idare tarafından kamulaştırma yapılmadığı hâlde fiilen yol yapılmak suretiyle el atıldığından taşınmazın bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; örnek kaldırma ve bozma kararlarına göre m² birim bedelinin doğru belirlenmediğini, emsal taşınmazın kadastro parseli olduğunu ve düzenleme ortaklık payının kesilmemesi gerektiğini, dava tarihinden itibaren meydana gelen ekonomik gelişmeler sebebiyle, dava değerinin güncel koşullara göre belirlenmesi gerektiğini, mülkiyet hakkının ihlal edildiğini, yasal faizin yetersiz olduğunu, enflasyon oranlarının altında olmayan bir faiz oranına hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

2. Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; emsal taşınmazın doğru seçilmediğini ve emsal karşılaştırmasının hatalı yapıldığını, düzenleme ortaklık payının kesilmesi gerektiğini ileri sürerek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi yönteminin uygulanmasının yerinde olduğunu, somut dosyada, emsal uygulaması neticesinde dava konusu taşınmazın metrekare değerinin 155,4 TL olarak hesaplandığı, netice itibarıyla dava konusu parseldeki el atılan alandan (120 ada, 2 parsel sayılı taşınmaz alanı) davacının hissesine düşen tazminat bedeli ise 732.494,99 TL olarak belirlendiği, bilirkişi raporu ile dava konusu taşınmaz zemin bedeline usulünce değer biçilmesinde herhangi bir isabetsizlik görülmediği, davamıza konu taşınmaz bakımından dava tarihi olan 16.10.2017 tarihi itibarıyla ve netice olarak arsa metrekare birim değeri olarak 155,4 TL'nin tespit edilip ve bu değer üzerinden toplam tazminat bedelinden davacının hissesine düşen bedelin 732.494,99 TL olarak hesaplanması, taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne ve bu bedele dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, taşınmazda davacının hissesinin iptali ile davalı adına tesciline karar verilmesi uygun bulunduğundan istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılıp, düzenleme ortaklık payı düşülmeden değer biçilmesinde ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı idareden tahsili ile bedele, davanın niteliği gereğince dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verilmiştir.