Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın yol olarak terkini davasında, önceki bozmaya uyularak verilen ret kararının temyizinde, bloke bedelin süresinde yatırılmaması ve kamu düzeni gereği yeniden tescil hususunda hükmün bozulması.
Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın yol olarak terkini davasında, ilk derece mahkemesinin kabul kararının bloke edilen bedelin davalı tarafından kabul edilmemesi nedeniyle bozulup davanın reddine karar vermesinin ardından, davacı idarenin bu ret kararını temyizi üzerine Yüksek Mahkeme; ret kararının önceki bozmaya uygun ve yerinde olduğunu tespit etmekle birlikte, davanın reddi halinde taşınmazın yeniden davalı adına tescili ile bloke edilen kamulaştırma bedelinin akıbeti hakkında hüküm kurulmamasının kamu düzenine aykırı bir eksiklik olduğunu belirterek, esasen yerinde olan ret hükmünün sırf bu usuli eksikliğin giderilmesi için yeniden bozulmasına karar vermiştir.
5. Hukuk Dairesi         2024/14243 E.  ,  2025/14716 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/208 Esas, 2024/409 Karar
KARAR : Ret
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini istemine ilişkin davada verilen kararın temyiz incelemesi sonunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiştir.
Karar davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir.
Davalı vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 18.11.2025 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.
Duruşma günü davacı idare vekili Avukat ... ve davalı vekili Avukat ... gelmişlerdir.
Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.
Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İzmir ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 705 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkinini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dgerçek değerin tespitini talep etmiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 06.12.2022 tarihli ve 2022/159 Esas, 2022/386 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda; ilk bozma ilâmı sonrasında yapılan yargılamada usulüne uygun verilen süreler kapsamında fark kamulaştırma bedelinin süresinde bloke edilmediği, karardan sonra bloke edilmesi üzerine tarafların beyanları alınarak ve usul ekonomisi ilkesi gözetilerek karar verilmesi için bozma kararı verildiği, Dairemiz bozma ilâmı sonrası davalı vekilinin bozma kararına karşı direnilmesi yönünde dilekçe verdiği, duruşmalardaki beyanlarının ve temyiz dilekçesinin de bu yönde olduğu gözetildiğinde yasal olarak verilen kesin süreden sonra bloke edilen bedelin davalı tarafça kabul edilmediği anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuran
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; usul ekonomisi gereğince davanın kabulüne karar verilmesi gerekttiğini, davanın reddedilmesinin davalının beyanına bağlanmaması gerektiğini, gerçek değerin üzerinde bedel belirlendiğini, emsal karşılaştırmasının hatalı yapıldığını, lehe vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Mahkemelerin nihaî kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
3. Davanın reddine karar verildiğinden, bozma öncesi verilmiş olan karar gereği taşınmaz terkin ve tesçil edilmiş ise yeniden davalı adına tescili ile davacı idarece bloke edilen bedel davalı tarafından bankadan çekilmemeş ise çekilme tarihine kadar işlemiş neması ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, çekilmemiş ise davacı idareye iadesine karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi hususları kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gerektiğinden hükmün bozulması gerekir.
Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının reddine,
2. Kamu düzeni gereğince, Mahkeme kararının hüküm fıkrasına ayrı bir bent olarak “İzmir ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 705 nolu parselde kain taşınmazın 20.06.2014 tarihli harita bilirkişisi raporu ve eki krokide 705/A ile gösterilen 2.146,63 m²lik kısım ile 705/B ile gösterilen 1.670,37m²lik kısım, bozma öncesi karar gereği yol olarak terkin ve davacı idare adına tescil edilmiş ise, belirtilen kısımların davalı adına yeniden tapuya tesciline, bu hususta ilgili tapu müdürlüğüne müzekkere yazılmasına, davacı idarece bloke edilen bedel davalı tarafından bankadan çekilmişse, çekilme tarihine kadar işlemiş neması ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, çekilmemiş ise davacı idareye iadesine, bu hususta ilgili bankaya müzekkere yazılmasına” paragrafının eklenmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
18.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verilmiştir.