Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ticari satım sözleşmesinden kaynaklı bakiye alacak talebi, itirazın iptali ve ayıplı makine iadesine ilişkin gerekçeli kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, taraflar arasındaki ticari satımdan kaynaklanan bir anlaşmazlığı ele almaktadır; satıcı, 82.000 TL bedelli kalıp makinesinin 40.000 TLlik kısmının ödenip kalan 42.600 TLnin ödenmemesi üzerine başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali ile alacak ve inkar tazminatı talep ederken, alıcı makinedeki gizli ayıplar nedeniyle sözleşmeden döndüğünü, ödediği 40.000 TLnin iadesini ve makinenin iadesini talep etmektedir, böylece uyuşmazlık malın ayıplı olup olmadığı ve borçlu tarafın kim olduğu ekseninde birleşmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/
KARAR NO : 2025/
HAKİM :
KATİP :
ASIL DAVA MAHKEMEMİZİN 2023/... ESAS:
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ : 31/01/2023
BİRLEŞEN ... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2023/... ESAS
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ : 24/03/2023
KARAR TARİHİ : 25/11/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 03/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; tarafların anlaşması üzerine müvekkili şirketin, davalı firmaya kalıp makinesi hazırlayıp sattığını, verilen işbu hizmete istinaden davalı firmaya KDV dahil toplam 82.000,00 TL tutarında fatura kesildiğini, ancak davalı firmanın, bahse konu faturanın yalnızca 40.000,00 TL'lik kısmını ifa edip geri kalan 42.600,00 TL'yi ödemediğini, muacceliyet kazanan borcun ödenmemesi üzerine, taraflarınca davalı firma aleyhine icra takibi başlatıldığını, takibin akabinde davalı firma, ödeme yapmaktan kaçınmak ve bahse konu dosyayı sürüncemede bırakmak amacıyla 02/11/2022 tarihinde geçerli ve somut bir gerekçe göstermeksizin dava konusu takibi itiraz ederek durdurduğunu, itirazın iptali ile % 20 den az olmamak şartıyla icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; hamur yapımı için kullanılan ... Makinası Kalıp Revizyonu Makinesi kurulumu davacı yanın göndermiş olduğu kullanım kılavuzuna uygun olarak gerçekleştirildiğini, ancak makine kullanım amacına, işin niteliğine uygun olarak imalat yapmamakta olup taraflar arasındaki sözlü görüşmelerde belirtilen ve sözleşme gereği sahip olması gereken nitelik ve niceliklere sahip olmadığı fark edilince bu husus hemen davacı tarafa bildirildiğini, müvekkilinin satıcı ile iletişim kurulup mezkur makinedeki ayıpların bildirilmesine ve ayıpların giderimine ilişkin, onarım hizmeti talep edilmesine rağmen servis hizmeti verilmediğini, bunun üzerine müvekkil şirketin numaralı, 07.10.2022 tarihli iade faturası düzenleyerek ayıplı malı iade etmek istediğini ve ödenen bedelinin taraflarına geri verilmesi gerektiğini bildirdiğini, ancak iade faturası, davacı tarafça kabul edilmemiş ve milyon dolarlık yatırım yapan müvekkil şirketin üretimlerinde ciddi aksamalar meydana gelmiş olup önemli maddi kayıplara neden olun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; davacı şirket ile davalı şirket arasında 27/09/2022 tarihinde 82.000,00 TL bedelli hamut yapımı için kullanılan ... Makinesi Kalıp Revizyonu Makinesi satın alındığını,40.000,00 TL ön ödemenin yapıldığını, ürünün kendilerine teslim edildiğini, makinenin kurulumunun davalı tarafında göndermiş olduğu kullanım kılavuzuna uygun olarak gerçekleştirildiğini, ancak makinede kullanıma bağlı olarak gizli ayıplar ortaya çıktığını, ayıpların davalı tarafa bildirilerek onarım talebinde bulunduklarını, davalı taraftan makinenin revize edilmesine yönelik olumlu bir yaklaşım gelmeyince davacı tarafın sözleşmeden dönme ve bedelin iadesini talepte bulunma hakkını kullandığını, 07/10/2022 tarihli numaralı iade faturasının düzenlendiğin, davalı tarafın iade faturasına yasal 8 günlük süresi içerisinde itiraz etmediğini, davalı tarafından borçlu olmayan miktara ilişkin olarak ... 11. İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasından 01/11/2022 tarihinde ödeme emrinin tebliğ edildiğini, akabinde 02/11/2022 tarihinde ... Sulh Hukuk Mahkemesinde 2022/ D.İş sayılı dosyası ile tespit davası ikame ettiklerini, sözleşmeden dönme neticesinde sözleşme konusu makinenin davalı tarafa geri verilmesi ile taraflarınca ödenen 40.000,00 TL satış bedelinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari avans faizi ile birlikte davacı şirkete iadesi ile iş bu dava dosyasının ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/ Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
KANITLAR:
İcra dosyası, sözleşme, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporu, vs.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Dava; Ana davada, eser sözleşmesi kapsamında üretilen kalıptan ötürü bakiye ücretin tahsili istemli olarak başlatılan ... 11. İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın yerinde olup olmadığı, davacının davalıdan alacaklı bulunup bulunmadığının tespitine, birleşen dosyada davacı tarafından sözleşmeden dönme nedeni ile kalıbın iadesi ile ödenen bedelin iadesi talebinin yerinde olup olmadığının tespitine yönelik;
Davalı/birleşen dosya davacı tanıkları ... beyanının alınması için ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılmasına karar verilmiştir. Tanık "Ben davalı ... şirketinde vardiye amiri olarak çalışırım. Taraflar arasında yapılan anlaşmadan haberdarım. Anlaşma içeriğine vakıf değilim. Ancak meydana gelen soruna şahidim. Davalı iş yeri izolasyon ürünü seri üretimi için bir ürün üretti. Bu ürünü seri üretime çıkarabilmek için yapılması gereken kalıbı davacı iş yerinden temin edecekti. ...'ın iş yerine gönderdiği kalıp onlara gönderdiğimiz ölçülere uygun değildi. Yanlış bir kalıbı bize sundular. Hatalı kalıbı getirdikleri esnada davacı iş yeri görevlileri ve davalı iş yerinde bulunuyorlardı. Kalıbın hatalı olduğunu söyleyince bize, "Siz bizden bu ölçüleri istediniz." dediler. Biz ölçülerin yanlış olduğunu tekrar dile getirdik. Onlar beyanlarında sabit kaldılar. Ben bu olaya bizzat şahidim. Bunun haricinde tanık olduğum bir bilgim yoktur."Tanık "Ben davalı ... şirketinin ortağıyım. Davacı iş yerinden seri üretimde üreteceğimiz ürünlerin kalıbının hazırlanması için talepte bulunmuştuk. Ölçülerini bizzat biz verdik. Davacı iş yeri kalıbı bize getirdi. Ancak kalıp verdiğimiz ölçülere uymamaktaydı. Biz davacı şirkette esasında ölçüleri tam olarak vermiş değildik. Çünkü davacı şirket bu konuda ehil olduğunu söylüyordu. Bizim istediğimiz olay kalıbın 100 ve 120 santimetre uygun ürün çıkarıyor olmasıdır. Biz kalıbı makineye entegre ettik ancak ürünleri istediğimiz kalitede çıkaramadık. Kalıbın 100 ve 120 santimetreye uygun ürün çıkarması halinde revize edilmesini talep ettik. Bunun mümkün olmadığını yanlış hatırlamıyorsam iş yeri yetkilisi bize söyledi. Bunun üzerine bize sattıkları kalıba ilave kalıp alırsak sorunun giderilebileceğini söylediler. Yani bize bir ürün yerine iki ürün satmaya çalıştılar. Ancak biz bu teklifi kabul etmedik."Tanık "Ben davalı ... şirketinde operatör yardımcısı olarak çalışırım. Taraflar arasında yapılan anlaşmadan haberdarım. Ancak anlaşma içeriğine vakıf değilim. Ancak meydana gelen soruna şahidim. Davalı iş yeri izolasyon ürünü seri üretimi için bir ürün üretti. Bu ürünü seri üretime çıkarabilmek için yapılması gereken kalıbı davacı iş yerinden temin edecekti. ...'ın iş yerine gönderdiği kalıp onlara gönderdiğimiz ölçülere uygun değildi. Yanlış bir kalıbı bize sundular. Hatalı kalıbı getirdikleri esnada davacı iş yeri görevlileri ve davalı iş yerinde bulunuyorlardı. Kalıbın hatalı olduğunu söyleyince bize, "Siz bizden bu ölçüleri istediniz." dediler. Biz ölçülerin yanlış olduğunu tekrar dile getirdik. Onlar beyanlarında sabit kaldılar. Ben bu olaya bizzat şahidim. Biz davacının getirdiği kalıpları makineye taktığımızda ve makineye hamuru verdiğimizde ne istediğimize uygun bir ürün aldık. Ne de hamuru çıkarabildik. Kalıbı da bize teslim ederken düşürmüşlerdi. Kalıbın üzerinde izler vardı. "Tanık "Ben davacı firmada daha önce çalışıyordum, davalı firma ile kauçuk kalıp aparatı yapımı hususunda anlaşılmıştır, bizde bunun üzerine kalıbı hazırladık, onlar bize aparatın bağlanacağı makineyi bize göndermişlerdi, montajı yaptıktan sonra makineyi gönderdik, daha sonra bizi arayarak örneğin kalıptan100 cm ürün çıkıyorsa bizden 120 cm ürün çıkarmasını istediler, bunun imkansız olduğunu oraya gittiğimizde söyledik, farklı bir talep isterseler yeni bir kalıp yapabileceğimizi söyledik, onlarda maliyetin yüksek olacağı için istemediler, onların istediği ölçülerde ürünlerin çıkarılabilmesi için Kalemder isimli bir makine var onu kullanmaları gerekiyor, bunu kullanmıyor, ... da bunu oradayken dile getirdi, yine de kullanmadıklarını söylediler."
Tanık "Ben makine mühendisi olarak görev yapmaktayım davacı şirkete danışmanlık hizmeti verdim, şuanda devam etmiyorum, dava konusu kalıptır, kalıbın ismi ... kalıbıdır, ben bu kalıbı daha önce Alman ve Özbekistan firmalarına yaptım, aynı kalıp setidir, Roka Kimya halen bu kalıbı kullanmaktadır, biz bu kalıbı yaptık davalıya teslim ettik, bu kalıp normalde sabit ölçülüdür değişkenlik gösteremez, davalı taraf bu kalıbı değişken olmasını istemiştir, ancak bu fiziken kesinlikle mümkün değildir, onlar 1200 mm ölçüsünde istediler, kalıbı tekrar büyüterek isteklerini sağladım, sistem bittikten sonra makine imalata geçti daha sonra sahada daha büyük ölçülerde talep ettiler bunun için yeni bir kalıp sistemi talebinde bulunmaları gerekiyordu, bu talepleri için yeni bir sözleşme gerekiyordu, aslında onların daha büyük ölçülerde kalıpları var, biz en başta resimleri atarak 1200 mm üzerinden anlaşma sağladık, değişken olmasını daha sonra istediler." şeklinde beyanda bulunmuşlardır. Mahkememizce ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak, davacının/birleşen dosya davalısının sözleşme gereğince üstlendiği edimini gereği gibi yerine getirip getirmediği, dava konusu makinede eksik ve ayıplı işlerin olup olmadığı ve süresi içerisinde davacıya/birleşen dosya davalısına ayıbın ihbar edilip edilmediği, varsa eksik ve ayıplı işlerin bedelinin hesaplanması, eksik ve ayıplı işler bedeli ve yapılan ödemeler düşüldükten sonra davacının/birleşen dosya davalısının alacağının kalıp kalmadığı, davalı/birleşen dosya davacısının sözleşme konusu sözleşmeden dönme ve makinenin iadesi talebinin makul olup olmadığı hususunda dava konusu makine ve bağlı parçalar üzerinde 1 makine mühendisi, 1 nitelikli hesap uzmanı hukukçu bilirkişiler ile keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak, tarafların iddia ve savunmalarını değerlendirir rapor aldırılmasına karar verilmiştir. Alınan 26/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda; davacının/ birleşen dosya davalısının sözleşme gereğince üstlendiği edimini gereği gibi yerine getirip getirmediğinin, dava konusu ürünün ayıplı olup olmadığının dosya kapsamında taraflar arasında bir sözleşme olmadığından tespitinin mümkün olmadığını, yine konusu ... kauçuk kalıp aparatının 27.09.2022 tarihli irsaliyeli fatura ile satıcı davacı /karşı davalı şirketçe teslim edildiği, alıcı davalı /karşı davacı tarafça 07.10.2022 iade faturası tanzim etmek sureti ile ürünün iadesinin talep edildiği , yukarıda yer verilen tanık beyanlarından, Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli olduğu beyanı karşısında alıcı davalının yasal iki günlük süreden sonra durumu satıcıya ihbar edildiği , davacının hak ettiğinin kabulü halinde , dava konusu icra takip dosyasında talep edilen bakiye 42.600,00 TL asıl alacak ve 283,61 TL TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 42.883,61 TL alacağının olacağına, davacının sözleşme konusu makinenin yapılması sözleşmesinden dönme ve makinenin iadesi talebi, sipariş verilen malzemenin kullanılamadığı , yapılması beklenen -istenen faydayı sağlamadığı gerekçesi ile makul bir istek olduğunu bildirmiştir. Mahkememizce dosyanın 1 Makine Mühendisi, 1 SMMM bilirkişiye tevdi ile tarafların iddia ve savunmaları, davalı karşı davacının ayıp iddiası ihtilaf konusu hamur makinesinde taraflar arasında yazılı sözleşme olmadığı da gözetilerek açıkça da gizli ayıp olup olmadığı, tarafların ticari defter ve kayıtlarına göre davalı tarafın ayıp ihbarına yönelik bir kayıp bulunup bulunmadığı hususlarında rapor hazırlanmasına karar verilmiştir. Alınan 04/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda; davalı ... A.Ş.'nin ... dışı şirket olup ticari defterleri incelenmediğini, davacı ... Ltd. Şti'nin 2022 yılı fiziki (yevmiye, kebir, envanter) defterlerinin açılış ve (yevmiye) defterlerinin kapanış tasdiklerinin yaptırılmış olduğu, davalı ... A.Ş. Tarafından, davacı ... Ltd. Şti.'ne düzenlenen iade faturasının, davacı ... Ltd. Şti. Defter kayıtlarında yer almadığı, 2022 yılı ticari defterleri defter kayıtlarına göre, davacı ... Ltd. Şti.'nin, davalı ... A.Ş.'den 42.600,00-TL alacaklı gözüktüğü bildirilmiştir. Mahkememizce dava konusu makineye ilişkin dosyadaki bilirkişi raporundan ayıp olgusu bakımından önceki raporlarda kesin bir saptama yapılmadığı delil tespiti dosyasından alınan raporla da çelişki olduğu anlaşılmakla yeniden mahallinde keşif yapılmak ve davalının ticari defterlerinin incelenmesi için ... AHM'ye talimat yazılarak 1 Makine Mühendisi, 1 SMMM bilirkişilerden rapor aldırılmasının istenilmesine karar verilmiştir. Alınan 29/08/2025 tarihli bilirkişi raporunda; davaya konu makina parçalarının ayıplı olduğu, davalı/birleşen davada davacı taraf ... İnşaat Kauçuk San. İç ve Dış Tic. A.Ş.'nin ticari defterlerinin birbirleri uyumlu olduğu, usulüne uygun tutulduğu, davalı/birleşen davada davacı taraf ... İnşaat Kauçuk San. İç ve Dış Tic. A.Ş.'nin, davacı/birleşen davada davalı taraf ... Global Metal Mak. Dış Tic. Ltd. Şti.'nden 40.000,00-TL alacaklı olduğu, tarafların dava sonuçlanıncaya kadar ki masraf, avukatlık, faiz, ücret ve diğer taleplerinin mahkemenin takdirinde olduğu bildirilmiş olmakla, Asıl dava davacısı-birleşen dava davalısının, davacı-karşı davalısına eser sözleşmesi kapsamında üretip, teslim ettiği hamur yapımına ilişkin kalıbım ayıplı olduğu , mahallinde yapılan keşifte hazır olunan ve yukarıda değinilen bilirkişi raporundan anlaşılmış olup; aynı raporda orjinal yani üretilen kalıba ilişkin üretilmesinde kullanılan kalıp ile mamül olarak , dava konusu teslim edilen kalıbın ölçü olarak birbirinden farklı olduğunun belirtilmesi karşısında, tarafların arasında yazılı sözleşme de olmadığı gözetilerek, davacı-karşı davalının, davalı-karşı davacının siparişi üzerine verilen ölçüde imalat yapıldığı dolayısıyla imalatın ayıplı olmadığı yönündeki iddiasına itibar edilmemiş; Bu kabule bağlı olarak davalı-birleşen dava davacısı davacıya eser sözleşmesi kapsamında teslim edilen Kalıbın ayıplı olduğu, davalı-karşı davacının sözleşmeden dönme talebinin haklı olduğunun kabulü gerekmiş;Dolayısıyla, bakiye ücret alacağına ilişkin asıl davanın reddine, sözleşmeden dönme ve ödenen bedelin iadesine ilişkin birleşen davanın kabulü ile aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiş; karşı davada, iadesine karar verilen semene, dava konusu kalıbın iadesi ile muacceliyet oluşacağından, teslimden itibaren faiz uygulanmasına dair aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
A-)1-Asıl davanın reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 513,09-TL'den mahsubu ile eksik kalan 102,31-TL harcın davacıdan tahsiline,
3-7155 sayılı Kanunun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanunun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye ödenmesine,
4-Kararın niteliği gereği davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı yararına ölçümlenen 42.600,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine
B-)1-Birleşen ... 1. ATM'nin 2023/... esas sayılı davada davanın kabulü ile davacı ... İnş. .... A.Ş.'nin 27/09/2022 tarihli faturaya konu "hamur yapımına ilişkin ex tür makinesi kalıp revizyonu makinesine" ilişkin sözleşmeden döndüğünün tespitine,-Birleşen dava davacısının ödediği 40.000,00 TL'nin yukarıda belirtilen sözleşme konusu makinenin birleşen dava davalısına tesliminden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Global ... Ltd. Şti.'den alınarak davacı ... İnş. ... A.Ş.'ye verilmesine, ödemeyle birlikte sözleşme konusu makinenin davalıya iadesine,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 2.732,40-TL harçtan peşin alınan 683,10-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.049,30-TL harcın davalıdan tahsiline,
3-7155 sayılı Kanunun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanunun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 16.939,40-TL yargılama gideri ile peşin alınan 683,10-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Asıl dava davalısı -Davalı, birleşen dava davacısı yararına ölçümlenen 40.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Dair taraf vekillerin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup anlatıldı.25/11/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır