Bir şirketin basın yoluyla kişilik haklarına saldırı iddiasıyla açtığı manevi tazminat davasında, davanın asliye ticaret mahkemesinin görev alanına girip girmediği üzerine hukuki değerlendirme.
Özet: Bir toplu taşımacılık şirketi tarafından, medya yoluyla itibarını zedelediği iddia edilen gerçek dışı haber yayını nedeniyle, 5.000 TL manevi tazminat talebiyle açılan davada, davalılar mahkemenin görevsiz olduğunu, davanın ticari bir ilişki barındırmadığını ve asliye hukuk mahkemesinin yetkili olduğunu ileri sürerek husumet ve esastan ret taleplerinde bulunmuş; mahkeme ise Türk Ticaret Kanunu hükümleri çerçevesinde uyuşmazlığın ticari dava niteliği taşıyıp taşımadığı ve görevli mahkemenin belirlenmesi konularını değerlendirmiştir.
T.C.
İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2015/1124 KARAR NO : 2019/949 DAVA : Manevi Tazminat DAVA TARİHİ: 14/09/2015KARAR TARİHİ: 17/09/2019Mahkememizde görülen manevi tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin faaliyetinin şehir içi raylı sistemle toplu taşımacılığı olduğunu, davalı ...A.Ş tarafından ...20.08.2015 tarihli sayısının ilk sayfasında "şoke eden iddia" başlığıyla, hem de ... Sayfada "... faciaya kılpayı" başlığıyla müvekkili aleyhine gerçek dışı bir haber yayınlandığını, haberin muhabir davalı ... tarafından kaleme alınarak davalı ... isimli vatandaşın beyanları olduğunu ifade ettiklerini, sorumlu yayın yönetmeninin ve yazı işleri müdürlerinin de yayına izin verdiğini, bu haberin halkı heyecana ve müvekkiline karşı güvensizliğe sürükleyeceğini ve müvekkilinin itibarını sarsacağını, müvekkilinin haberi öğrendiğinde internet sitesinde bir açıklama yazısı yazmak durumunda kaldığını, açıkladığı nedenlerle müvekkili aleyhine haksız olarak medya yoluyla yapılan yayın ve gerçek dışı abartılı yalan haber nedeniyle 5.000,00-TL manevi tazminata olay tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte hükmedilmesine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere tüm yargılama giderleriyle dava ücreti vekaletinin de davalılar uhdesinde bırakılmasına, sorumluluklarının müşterek ve müteselsil tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.CEVAP: Davalılar ... A.Ş, ... ve ...vekili, cevap dilekçesinde özetle; davayı kabul anlamına gelmemek üzere yayın yoluyla kişilik haklarına saldırı iddiasıyla görülen davanın temelinde taraflar arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığından mahkemenin görevsiz olduğunu, davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde açılması gerektiğini, aksi yönde karar verilecek olursa uygulanacak faiz türünün yasal faiz olması gerektiğini, müvekkillerinden ...'in kanunda tahdidi olarak belirtilen sorumlulardan olmadığından açılan davanın husumet nedeniyle reddinin gerektiğini, dava konusu haberin davalılardan ...'nun sosyal paylaşım sitesi olan facebook sayfasında kişisel paylaşım alanında paylaştığı haberin hiçbir yorum eklenmeksizin kamuoyu ile paylaşılmasından ibaret olduğunu, haberde paylaşım sahibi ...'nun paylaşımlarından "iddia" olarak bahsedildiğini, dilekçesinde açıkladığı nedenlerle mahkemece görevsizlik kararı verilmesini, aksi takdirde ... yönünden husumet nedeniyle reddini, diğer müvekkilleri açısından esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ...'na ilanen tebligat yapılmış, davaya cevap vermemiştir.DELİLLER VE GEREKÇE: Dava, basın yoluyla davacı şirketin kişilik haklarına saldırı olduğu iddiasına dayanan manevi tazminat talebine ilişkindir. Davalılara usulüne uygun tebligat yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve savunma hakkı tanınmıştır. Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan...sayılı Türk Ticaret Kanununun ... maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun ...maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanunun ... maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.... sayılı Türk Ticaret Kanununun... maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir....'nın ... maddesine göre “Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir.” Aynı Kanunun ... maddesi hükmünce de; “iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan ve kazancı ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az olan sanat ve ticaret sahipleri tacir değildir.” düzenlemesi yer almaktadır. Diğer taraftan, ... sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun ... maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.... sayılı Kanun'un ... maddesi ile değişik ... sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun ... maddesi uyarınca ticari davalar asliye ticaret mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, asliye ticaret mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, ... sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve... sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun ... sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, ... sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ... maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce re'sen incelenir. Somut olayda, davacı davalı ...A.Ş tarafından ... 20.08.2015 tarihli sayısında müvekkili aleyhine gerçek dışı bir haber yayınlandığını gerekçesiyle yapılan yayın ve gerçek dışı abartılı yalan haber nedeniyle manevi tazminatın tahsilini talep etmiş olup, uyuşmazlığın ... da düzenlenen kişilik haklarına basın yoluyla saldırıdan kaynaklandığı, taraflar arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığı, bu nedenle Ticaret Mahkemeleri değil, genel mahkemelerin görevli olduğu, ayrıca dava konumuzla benzer mahiyette bir uyuşmazlıkta davacılar ... A.Ş. ve ... tarafından davalılar... A.Ş. ve ...aleyhine açılan davada İstanbul ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 07.07.2014 tarih...Esas... Karar sayılı ilamıyla verdiği görevsizlik kararı üzerine Yargıtay ...Hukuk Dairesi'nin 30.09.2015 tarih ... Esas, ... Karar sayılı ilamıyla davalı ...'ın mahkeme sorgusundaki asılsız ifadelerinin davalı gazetede yayınlanması suretiyle müvekillerinin kişilik haklarına saldırıda bulunulduğunu belirterek, manevi tazminat talep edildiği, uyuşmazlığın genel mahkemelerin görevi kapsamında kalması sebebiyle işin esasına girilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile görevsizlik kararı verilmesi nedeniyle kararın bozulduğu hususu da gözetildiğinde davacı tarafından açılan iş bu davada Mahkememizin görevli olmadığı, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu anlaşıldığından davanın ...nun...maddesi uyarınca usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı tarafından açılan iş bu davada Mahkememizin görevli olmadığı, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu anlaşılmakla, ...nun ...maddesi uyarınca davanın usulden REDDİNE,2- Kararın kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde kesinleşme tarihinden itibaren iki hafta içinde, kanun yoluna başvurulursa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde gönderme talebinde bulunulduğu takdirde dava dosyasının görevli İzmir Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,3-...nun ...maddesi uyarınca harç ve yargılama giderlerinin görevli mahkemece hüküm altına alınmasına,Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren ... hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır