yurt dışı inşaat projesinde kepçe operatörü olarak çalışan işçinin fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram tatili ücretleri ile kıdem tazminatı alacaklarının temyiz incelemesi.

Yurt dışı inşaat projesinde kepçe operatörü olarak çalışan işçinin fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram tatili ücretleri ile kıdem tazminatı alacaklarının temyiz incelemesi.

Özet: Yurt dışında kepçe operatörü olarak çalışan davacının, işverenin ödenmeyen fazla mesai, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarını talebi üzerine iş sözleşmesini haklı nedenle feshetmesiyle açtığı davada, tanık beyanlarıyla sabit olan bu alacakların varlığı ve işverenin ödeme yaptığını ispatlayamaması nedeniyle işçinin kıdem tazminatına hak kazandığı, kıdem tazminatının yabancı para birimiyle talep edilmesinde hukuki bir engel bulunmadığı yönündeki ilk derece mahkemesi kararının istinaf mahkemesince de onanarak işçilik alacaklarının tespiti ve haklı fesih ile kıdem tazminatına hak kazanma koşullarının değerlendirildiği bir uyuşmazlıktır.

9. Hukuk Dairesi 2025/422 E. , 2025/8811 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/2600 E., 2024/3097 K.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı vekili ile katılma yoluyla davalı ... Yapı İnş. AŞ vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verilmiştir.

Davacı vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 06.05.2025 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü davacı vekili Avukat ... ... ile davalı vekili Avukat ... duruşmaya geldiler.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 05.12.2013-02.03.2016 tarihleri arasında davalı işverenin ...'da bulunan ... Çevreyolu İnşaatı işinde yükleyici JCB operatörü olarak çalıştığını, davacının fazla çalışma ücretlerinin ödenmesini istemesi üzerine işi bırakmasının istendiğini, 02.03.2016 tarihli istifa dilekçesi yazdırılarak uçak bilet ücretleri ile bir miktar ücretinin ödendiğini, fazla çalışma ücretinin yanında hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin de ödenmediğini, aylık 1.500,00 Euro ücretinin bir kısmının ...'daki hesaptan bir kısmının da Türkiye'deki banka aracılığı ile ödendiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... ve Endüstriyel Tesisler Yapım AŞ vekili cevap dilekçesinde; davalı Şirket ile davacı arasında iş sözleşmesi bulunmadığını, ... Çevreyolu İnşaatının davalı Şirket tarafından üstlenilmediğini savunarak davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle reddini istemiştir.

2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 124/4 hükmüne göre davaya dâhil edilen davalı ... Yapı İnş. AŞ vekili; davalı Şirket hakkında arabuluculuğa başvurulmadığını, bu sebeple usulüne uygun olarak açılmış bir dava bulunmadığını, davanın öncelikle dava şartı yokluğu sebebiyle reddi gerektiğini, davalı ile diğer davalı arasında organik bağ, birlikte istihdam şeklinde bir ilişki bulunmadığını, davalı Şirketin sonradan davaya dâhil edilmesinin hatalı olduğunu, uyuşmazlığa ... hukukunun uygulanması ve davanın ...’da görülmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 25.06.2020 tarihli kararıyla; davacının 05.12.2013-02.03.2016 tarihleri arasında davalı ... Yapı İnş. AŞ yurt dışında kepçe operatörü olarak çalıştığı, fazla çalışma ve diğer ücretlerinin talep edilmesi neticesinde ödenmemesi üzerine iş sözleşmesini feshettiği, taraflar arasında yapılan sözleşmede ücretin 1.540,00 Euro olarak kararlaştırıldığı, dinlenen tanık beyanlarından da davacının beyanını destekler şekilde 1.500,00 Euro ile çalıştığının sabit olduğu, davalı tarafça çalışılan gün ve saatleri gösterir hiçbir belgenin dosyaya ibraz edilmediği, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacakları yönünden tanık deliline dâhi başvurulmadığı, bu nedenle davacı tarafça bu alacakların tanıklarla ispat edilebileceği, davacı tanığı İ.Ş'nin beyanlarından davacının fazla çalışma yaptığı, ayda iki hafta tatilinde çalıştığı, ulusal bayram ve genel tatil çalışması yaptığı, bu hususların tanık beyanı ile ispat edildiği, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatili alacaklarının ödenmemesi nedeniyle davacı tarafça iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiği, kıdem tazminatını hak ettiği, ancak iş sözleşmesini kendisinin feshetmesi nedeniyle ihbar tazminatı talep edemeyeceği, davacı tarafça kıdem tazminatının yabancı para birimi ile talep edildiği, kıdem tazminatının yabancı para birimi ile talep edilmesine yasal bir engel bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 25.06.2020 tarihli kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 16.06.2021 tarihli kararı ile somut uyuşmazlıkta davacı tarafsız tanık İ.Ş'nin beyanı ile fazla çalışma yaptığı, ayda 2 hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmaya devam ettiğini ispatladığı, davalı işveren tarafından, ilgili alacakların ödendiğinin ispatlanamadığı, fesih tarihi itibarıyla davacının ödenmeyen fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücret alacakları bulunduğu anlaşıldığından taraflar arasındaki iş sözleşmesinin haklı nedene dayalı feshedildiği yönündeki İlk Derece Mahkemesi kabulünde hata bulunmadığı, önceki davalı ... ve Endüstriyel Yapılar AŞ yönünden davada taraf olmaktan çıkarılmasına karar verilmemesi ve bu Şirket lehine vekâlet ücreti ile yargılama giderine hükmedilmemesinin hatalı olduğu gerekçesiyle davacı ve davalı ... İnşaat AŞ (Yeni ünvanı: ... Yapı İnş. AŞ) vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddi ve davalı ... ve Endüstriyel Tesisler Yapım AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 16.06.2021 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili ile davalı ... Yapı İnş. AŞ vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairece 12.10.2021 tarihli karar ile; 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 27/1 hükmü kapsamında taraflar arasında bir hukuk seçimi anlaşması bulunduğundan uyuşmazlık hakkında ... hukukunun uygulanması gerektiği, ... hukukunun dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşıldığı üzere aynı zamanda mutad işyeri hukuku olduğu, hâl böyle olunca gerekirse ... hukukunda uzman bir bilirkişiden de rapor alınmak suretiyle dava konusu uyuşmazlık bakımından değerlendirme yapılması ve dosya kapsamındaki delil durumu birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi 14.10.2022 tarihli kararı ile; bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, davacının davalı ... Yapı İnş. AŞ işyerinde 05.12.2013-02.03.2016 tarihleri arasında olmak üzere 2 yıl 2 ay süreyle çalıştığı, davacının ... hukukuna göre kıdem ve ihbar tazminatlarına hak kazandığı, davacının ödenmemiş yıllık ücretli izin, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının bulunduğunun dosya kapsamındaki bilirkişi raporu ile diğer bilgi ve belgelerden anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin 14.10.2022 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili ile davalı ... Yapı İnş. AŞ vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairece 25.04.2023 tarihli karar ile; Bölge Adliye Mahkemesince, ... hukuk sisteminde bulunan uyuşmazlık konusuna ilişkin tercüme edilmiş kanun maddelerini, ilgili bilgi ve belgeler ile olayın çözümü için gerekli olan tüm dokümanları sunmaları için taraflara süre ve imkân tanınması, gerekirse Yabancı Hukuk Hakkında Bilgi Edinilmesine Dair Avrupa Sözleşmesi hükümlerinden de yararlanılması, bundan ayrı Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğünden ... Federasyonu İş Kanunu'nun davacının çalışma dönemindeki değişiklikleri de içerecek şekilde tüm Kanun maddeleri ile bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenmesi, bu konuda yöntemine uygun bir biçimde yazı yazılması, gerekli bilgi ve belgeler ile ... Federasyonu İş Kanunu maddelerinin Türkçe tercümeleri sağlandıktan sonra 5718 sayılı Kanun maddeleri olayın çözümünde dikkate alınarak somut uyuşmazlık hakkında değerlendirme yapılması, ardından olayın çözümüne ve tarafların seçmiş olduğu hukuka uygun, gerekçeli, tarafların ve Yargıtayın denetimine açık bilirkişi raporu alınması, ondan sonra oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi 07.03.2024 tarihli kararı ile; davacı dava dilekçesinde her ne kadar iş sözleşmesinin 02.03.2016 tarihinde iradesi sakatlanarak alınan istifa dilekçesi ile sona erdiğini belirtmiş ise de, ilgili istifa dilekçesinin 21.03.2016 tarihli olması, dava dilekçesinde son aya ait 22 günlük ücretinin ödendiğinin beyan edilmesi ve PolNet kayıtları içeriği ile işçinin 22.03.2016 tarihinde yurda döndüğü dikkate alındığında taraflar arasındaki iş sözleşmesinin 21.03.2016 tarihinde sona erdiği, dava dilekçesinde yazılı 02.03.2016 fesih tarihinin maddi hataya dayalı olduğu, davanın 09.06.2016 tarihinde ... Federasyonu İş Kanunu'nun 392. maddesinde öngörülen 3 aylık yasal hak düşürücü süre dolmadan önce açıldığı, dosya içerisine sunulan 21.03.2016 tarihli el yazısı ile düzenlenen istifa dilekçesi işçinin "çalışmakta olduğum işyerinizden kendi isteğimle 21.03.2016 tarihi itibarıyla ayrılmak istiyorum" beyanını içerdiği, davacı tanığı İ.K'nin işçinin ücret alacaklarının ödenmemesi nedeni ile işten ayrıldığını ifade ettiği, ... Federasyonu İş Kanunu'nda işçinin ücretinin ödenmesi nedeni ile iş sözleşmesinin feshedilmesi hâlinde davacıya kıdem ve ihbar tazminatı ödeneceği yönünde yasal bir düzenleme bulunmadığı, bu nedenle kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddi gerektiği, 13.09.2022 tarihli bilirkişi raporunda ... Federasyonu İş Kanunu'nda yer alan yasal düzenlemeler dikkate alınarak dava konusu alacakların hesaplandığı, ancak ilgili bilirkişi raporunda, taraflar arasındaki iş sözleşmesinin 02.03.2016 tarihinde sona erdiği kabul edilerek hesaplama yapıldığı, gerçekte ise iş sözleşmesinin 21.03.2016 tarihinde sona erdiği dikkate alınarak; Mart 2016 döneminde gerçekleşen 3 haftalık çalışma süresi için işçinin hak kazandığı fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücret alacaklarının 13.09.2022 tarihli bilirkişi raporunda yer alan hesap unsurlarına göre resen hesaplandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin 07.03.2024 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili ve davalı ... Yapı İnş AŞ vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairece; davacı vekilinin tüm, davalı ... Yapı İnş AŞ vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda Türk hukukuna göre 5 yıllık zamanaşımı süresi dikkate alınarak hüküm altına alınan alacakların 2014 Mart ile 2016 Mart tarihleri arasında hesaplandığı, hâl böyle olunca davacının ... hukukuna tâbi çalışmalarına ilişkin alacak talepleri bakımından 3 aylık zamanaşımı süresi dikkate alınarak dava konusu alacakların hesaplanması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilâmı doğrultusunda değerlendirme yapıldığı belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

a. ... Federasyonu İş Kanunu'nda düzenlenen sürenin hak düşürücü süre olduğunu, bu sürenin zamanaşımı olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğunu,

b. ... Federasyonu Medeni Kanunu'nda uyuşmazlığa uygulanması gerektiğini, geçerli bir sebebin bulunması hâlinde sürelerin 6 ay uzatılabileceğinin belirtildiğini,

c. ... Federasyonu İş Kanunu'na göre de fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının hatalı hesaplandığını ileri sürmüştür.

2. Davalı ... Yapı İnşaat AŞ vekili temyiz dilekçesinde; lehlerine hükmedilen vekâlet ücretinin eksik olarak belirlendiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, ... hukukunun uyuşmazlığa uygulanması, zamanaşımı ve vekâlet ücreti noktalarında toplanmaktadır.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ile kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davacı ve davalı ... Yapı İnşaat AŞ vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davalı yararına takdir edilen 28.000,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.