12. ceza dairesi, beraat eden sanığın haksız gözaltı ve malvarlığına el koyma nedeniyle açtığı maddi ve manevi tazminat talepli davasında manevi tazminat miktarının yetersizliği ve maddi tazminatın reddine yapılan itirazı değerlendiriyor.

12. Ceza Dairesi, beraat eden sanığın haksız gözaltı ve malvarlığına el koyma nedeniyle açtığı maddi ve manevi tazminat talepli davasında manevi tazminat miktarının yetersizliği ve maddi tazminatın reddine yapılan itirazı değerlendiriyor.

Özet: Haksız gözaltı, adli kontrol ve malvarlığına el konulması nedeniyle maddi ve manevi tazminat talep eden davacının başvurusunda, ilk derece mahkemesi maddi tazminatı reddedip gözaltı süresi için düşük miktarda manevi tazminat hükmetmiş, istinaf mahkemesi manevi tazminat miktarını cüzi miktarda artırarak kararı düzeltmiş; davacı vekili ise hükmedilen manevi tazminatın yetersizliğini, avukatlık ücretlerinin karşılanmamasını, usulsüz el koyma nedeniyle oluşan zararların tazmin edilmemesini ve faiz oranının yanlış uygulanmasını temyiz gerekçesi gösterirken, Yargıtay, malvarlığına el konulması durumundaki zararların tazminini düzenleyen 5271 sayılı Kanunun 141. maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi kapsamında bir değerlendirme yapılması gerektiğine işaret etmiştir.

12. Ceza Dairesi 2022/4477 E. , 2025/8961 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2020/2414 E, 2021/1186 K.

DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

DAVA TARİHİ : 26.12.2018

HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi;

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız gözaltı, adli kontrol ve el koyma nedeniyle 104.360,00 TL maddi ve 500.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin maddi tazminat yönünden şartları oluşmadığından reddine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 31.05.2016 - 01.06.2016 tarihleri arasında bir gün gözaltında kaldığı süreye ilişkin 60,00 TL manevi tazminatın gözaltına alınma tarihi olan 31.05.2016 tarihinden itibaren ve 24.07.2016 - 08.08.2016 tarihleri arasında haksız olarak gözaltında kaldığı süreye ilişkin 740,00 TL manevi tazminatın, haksız gözaltına alınma tarihi olan 24.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili ile davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince hükümdeki manevi tazminat miktarına ilişkin 31.05.2016 - 01.06.2016 tarihleri arasndaki gözaltında kaldığı süreye ilişkin "60,00 TL" ibaresinin çıkarılarak yerine "150,00 TL" ibaresinini yazılması, 24.07.2016 - 05.08.2016 tarihleri arasındaki gözaltında kaldığı süreye ilişkin "740,00 TL" ibaresinin çıkartılarak yerine "1.000,00 TL" ibaresinin yazılması suretiyle, düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından temyiz kanun yoluna başvurulması üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz sebepleri; üzerine atılı suçun niteliği, mesleği ve aile yaşamındaki etkileri göz önünde bulundurulduğunda hükmedilen manevi tazminatın yetersiz olduğuna, soruşturma ve kovuşturma aşamasında temsil edilmek üzere ödenen vekalet ücretinin maddi tazminat kapsamında hüküm altına alınması gerektiğine, yasal şartları oluşmadan müvekkilin tüm malvarlığı, taşınmazlarına ve alacaklarına (maaş hesabı dahil) el konulmuş; böylece ailesini geçimini sağlayacak tek gelir kaynağı olan maaşını alması dahi engellendiği gibi, suç isnadı ile ilgisi olmayan arabasını ve motosikletini satması engellenerek ailesinin geçimini sağlaması da mümkün olmadığını, dava dilekçesinde "en yüksek kredi faizi" uygulanması talep edilmesine rağmen; yerel mahkemece "yasal faiz" üzerinden karar verilmesinin yasaya aykırı olduğuna ilişkindir.

III. DAVANIN KONUSU

İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Hatay 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/344 Esas - 2018/111 Karar sayılı dava dosyası kapsamında, davacının silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 31.05.2016 - 01.06.2016 tarihleri arasında 1 gün gözaltında, 24.07.2016 - 05.08.2016 tarihleri arasında 12 gün gözaltında olmak üzere toplam 13 gün gözaltında kaldığı, yürütülen yargılama neticesinde beraat kararı verildiği, verilen beraat kararının 12.09.2018 tarihinde kesinleştiği, kesinleşen beraat hükmünün davacıya tebliğ edilmediği, gözaltı tarihi tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı tarafından aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, gözaltı süresinin mahsuba konu yapılmadığı, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek maddi tazminat talebinin reddine, manevi tazminat talebine yönelik davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesince manevi tazminat miktarı yönünden düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

1-5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinde; suç soruşturması veya kovuşturması sırasında eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen, kişilerin maddî ve manevî her türlü zararlarını, Devletten isteyebileceği hüküm altına alınmıştır. Davacı vekilinin dava dilekçesinde 5271 sayılı Kanun'un 128 inci maddesine istianeden hak ve alacaklarına, maaş hesabına, taşınır ve taşınmaz mallarına haksız el koyma nedenliyle de tazminat talebinde bulunduğu ancak mahkemece davacının belirtilen tazminat talebi hakkında olumlu ya da olumsuz bir değerlendirme yapılmadan yalnızca gözaltı koruma tedbiri yönünden inceleme ve araştırma yapılarak hüküm kurulduğu anlaşılmakla; davacının hak ve alacaklarına, maaş hesabına, taşınır ve taşınmaz mallarına el konulması nedeniyle uğradığı zarar olup olmadığı net olarak belirlenerek 668 sayılı KHK hükümleri de dikkate alınarak bu hususta da tazminat koşullarının oluşup oluşmadığının tartışılması suretiyle hüküm kurulması gerekirken eksik inceleme, araştırma ve değerlendirme neticesinde yazılı şekilde hüküm kurulması,

2- Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden Adana Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğnameye aykırı olarak oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-b maddesi uyarınca Adana Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 17.12.2025 tarihinde karar verildi.