İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktöring ve Finansman Şirketleri Kanunundan kaynaklanan sözleşme feshi ve kiralanan malın iadesi talepli alacak davasında noksan harç ikmali kararı.
Özet: Bir banka, ticari işletmesinde kullanılmak üzere kendisinden finansal kiralama sözleşmesiyle makine kiralayan davalı tacirin ödeme yükümlülüklerini yerine getirmemesi üzerine, sözleşmenin feshini, finansal kiralamaya konu makinenin kendisine teslimini, teslimin mümkün olmaması halinde bedelinin tahsilini talep etmektedir; davacı vekili, finansal kiralama sözleşmelerinin özel bir kanunla düzenlendiğini, ticari işlerden olduğunu ve fesih davalarının arabuluculuk şartına tabi olmadığını savunurken, mahkeme ise tensip zaptıyla davanın proje geri ödeme planı toplam maliyet bedeli üzerinden hesaplanan 137.823,00 Euro değerindeki eksik harcın bir hafta içinde tamamlanması, aksi halde davanın açılmamış sayılacağı yönünde ihtarda bulunmuştur.

T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/213 Esas
KARAR NO : 2025/661
DAVA : 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ: 05/03/2025
KARAR TARİHİ: 04/07/2025
Mahkememizde görülen 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesiyle özetle; finansal kiralama sözleşmeleri, ticari hayatın, hızlı akışı içerisinde, girişimcilere ticari hayatta kolaylıklar sağlamak, ticari hayatı hareketlendirmek için, uygulamada yer verilmiş ve özel kanunlarla ayrıntılı olarak düzenlenmiş sözleşmeler olduğunu, Borçlar Kanunundaki kira sözleşmelerden farklı ve özel bir sözleşme tipi olan bu sözleşmelerin, Borçlar Kanununa tabi sözleşmeler ile aynı hükümlere tabi tutulması mümkün olmadığını, davaya konu uyuşmazlıkta davalı tacir tarafından, ticari işletmesinde kullanılmak üzere; tacir olan müvekkili bankadan, bir kısım mallar kiralandığını, finansal kiralama sözleşmeleri, her ne kadar isim olarak bir kira sözleşmesi gibi anlaşılsa da, gerek uygulama alanı gerekse özel bir kanun ile düzenlenmiş olması sebebiyle; ticari işlerden olup, bu sözleşme ile ilgili açılacak davalar da ticari dava niteliğinde olduğunu, finansal kiralama sözleşmeleri, uygulamada yer aldığından beri, ticari işlerde ve tacirler arasında kullanıldığını, adında ‘Kiralama’ ibaresinin yer alması, su götürmez bir gerçek olan, işbu durumu ve özel hükümlere tabi bir sözleşme olduğunu, değiştirmeyeceğini, ticari işlerde ve tacirlerin taraf olduğu her tür işlemlerde görevli mahkeme, TTK’ nın 4. ve 5. maddeleri uyarınca, bu alanda ihtisas mahkemesi olan ‘ASLİYE TİCARET MAHKEMELERİ’ olduğunu, müvekkili banka ve davalı arasındaki finansal kiralama sözleşmesinin feshinin tespiti ve finansal kiralamaya konu malın tarafımıza teslimi talepli dava olduğunu, finansal kiralama sözleşme fesih davaları arabuluculuk şartına tabi olmadığını, müvekkili ve davalı arasında ... sözleşme numaralı 12/10/2022 tarihli sözleşmenin ekinde belirtilen "..." makinesi finansal kiralama sözleşmesi tanzim ve imza edildiğini, davalı, sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmemiş ve finansal kiralama bedellerini ödemediğini, bu nedenle, müvekkili banka tarafından, davalıya kira bedellerinin 60 gün içinde ödenmesi, aksi halde sözleşmenin feshedileceğine dair, ilişikte sureti ibraz edilen, Gebze ...Noterliği'nin 12.09.2023 Tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi
Gönderildiğini, finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan kira bedellerinden hiçbirini bugüne kadar ödemediğini, taraflar arasındaki dair finansal kiralama sözleşmesinin feshinin tespiti ve kiralanan makinelerin müvekkiline teslimine, kiraya konu makinelerin dava süresince tedbiren, dava neticesinde de kesin olarak müvekkilim bankaya teslimine ya da mal teslimi mümkün olmaz ise bedellerin tahsiline, yargılama harç ve giderleri ile ücret-i vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT:
Mahkememizin 18/03/2025 tarihli tensip zaptı ile "Dava dilekçesinde netice-i talebin finansal kiralama sözleşmesinin feshi ve ayrıca kiralanana makinenin teslimi olduğu, dava dilekçesi ve müstenidat evrakın tetkiki ile toplam kira bedelinin 137.823.00 EURO olacağı, mezkûr bedelin sözleşme bedeli ve dolayısıyla sözleşmenin feshi ve ayrıca iade talep ve davasına konu hakkın özünü teşkil ederek dava değeri teşkil edeceği cihetle, proje geri ödeme planı toplam maliyet bedelinin kül halinde dava değerini teşkil edeceği nazara alınarak, bu itibarla fesihten kaynaklı haklar davasına mehaz olan hak süjesinin finansal kiralama sözleşmesine konu makine ve onun mukavele ile kararlaştırılan toplam yekûndaki kira bedeli olacağı cihetle fesihten kaynaklı hakka dair işbu hakkın mebdei makine (ve dolayısıyla makine toplam kira bedeli-değeri) ile maddi-hukuki-fiili irtibatı bulunması münasebeti ile harca esas değerin makineye dair mukavele değeri olacağı, bu cümleden olarak mukaveledeki proje geri ödeme planında derc edilen toplam maliyet bedelinin dava değerine tekabül edeceği kabul edilmekle, dava esas değerinin 137.823,00 EURO olarak kabulü ile açıklanan gerekçelerle harç noksanı mevcut olmakla; 137.823,00 EURO nun dava açılış tarihi olan 05/03/2025 gününde 1 EURO elektif satışının 38,9760 olduğu anlaşılmakla dava değeri 1.939.450,5‬0 TL'ye isabet eden 91.736,72 TL'den baştan yatırılan peşin harç 615,40 TL'nin mahsubu ile 91.121,32 TL noksan harcın ikmali ise HMK 119/2 hükmü mucibince 1 haftalık kesin süre verilmesine, Noksan harç ve giderin ikmali için HMK 119/2 hükmü mucibince ikmali için 1 haftalık kesin süre verilmesine, Bu sürede harç ve avans ikmal edilmezse HMK 119/2-2 cümle mucibince davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına, (ihtarat yapıldı), Harçlar Kanunu'nun 30. maddesi uyarınca dava değeri itibari ile harcın tamamlanması için davacıya kesin süre verilerek eksik harcın tamamlatılmasına karar verilmekle, harç ikmal edildiğinde yargılamaya devam edileceği, aksi halde dosya işlemden kaldırılarak üç ay içinde eksik harç tamamlanıp davanın yenilenmemesi halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinden, Harçlar Kanunu'nun 30. Maddesinin hususiyet arz eden durumunun ihtarına, İhtarın tebliği müteakip tebliğ edilmiş olduğuna" karar verildiği, tensip zaptı davacı vekiline 26/03/2025 tarihinde tebliğ edilmiştir.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Tarafların duruşmaya gelmemesi, sonuçları ve davanın açılmamış sayılması" başlıklı 150. maddesinde " (1) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. (2) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez. (3) Duruşma gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hâllerde gün tespit ettirilmemişse, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle dosya işlemden kaldırılır. (4) Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır. (5) İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır. (6) İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi hâlde dava açılmamış sayılır.(7)Hangi sebeple olursa olsun açılmamış sayılan davadaki talep dahi vaki olmamış sayılır." düzenlemesi yer almıştır.
6100 Sayılı HMK'da yargılamaların uzamasının önüne geçilmek için daha dava dilekçesi verilirken hangi hususlara dikkat edilmesi gerektiği 119. maddesinde tek tek sayılmıştır. Bunlardan bazılarının eksik olması halinde, hakim davacıya eksikligi tamamlaması için 1 haftalık kesin süre verir. Bu süre içinde eksikliğin tamamlanmaması halinde dava açılmamış sayılır. HMK. 94. Maddeye göre kanunun belirlediği süreler kesin olup, kesin süre içerisinde yapılması gereken işlemi, süresinde yapmayan tarafın o işlemi yapma hakkı ortadan kalkar.
İzmir BAM ... HD'nin ... E- ... Karar sayılı kararında;
"...GEREKÇE: Dava, icra takibi nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
Dava, icra takibinden dolayı borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davaya konu icra takibi toplamı 457.288,40 TL olup, davacı tarafından dava dilekçesinde, ödeme emrindeki işlemiş faiz türünün ve miktarının hatalı olduğu, ayrıca ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takip dosyasında yapılan tahsilatın borçtan düşülmesi gerektiği iddia edilerek dava değeri 20.000,00 TL olarak belirtilmiş ve bu miktar üzerinden harç yatırılmıştır. Davacı vekili 12.03.2024 tarihli dilekçesinde icra takibinde anapara ve işlemiş faizin tamamına itiraz etmediklerini, dava değerini 30.000,00 TL olarak ıslah ettiklerini belirterek ıslah harcını ödemiştir. Menfi tespit davaları kısmi dava olarak açılamayacağından, takip tutarı dikkate alındığında 457.288,40 TL üzerinden eksik harcın tamamlattırılması için davacıya kesin süre verilmesi, ara karar gereğinin kesin süre içerisinde yerine getirilmemesi üzerine davanın usulden reddine karar verilmesi yerinde olmuştur. (Yargıtay ... HD 11/02/2019 tarih ... E. - ... K.; Yargıtay ... HD ... E. ... K.)
Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir..."
Davacı vekiline ön tensip zaptı 26/03/2025 tarihinde tebliğ edildiği ve verilen yasal ve kesin süre içerisinde harç eksikliği ikmal edilmediğinden davanın Harçlar Kanunu 30 ve HMK 150. Madde gereğince açılmamış sayılmasına ilişkin aşağıdaki karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-18/03/2025 tarihli öntensip ile harç ikmal için süre verilip sonrasında 3 ayın da geçmesi itibari ile;
(21.03.2025-26.03.2025 UETS 5 gün okunma süresi, 26.03.2025-03.04.2025 1 haftalık harç ikmal süresi ve 03.04.2025-03.07.2025 Harçlar Kanunu mucibince 3 aylık müracaat süresi)
HMK 119 ve 150.madde mucibince DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
( İzmir BAM ... HD'nin ... E- ... K )
2-Alınması gerekli harç peşin alındığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
5-Davalı tarafça yatırılan delil avansı ve yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 341. v.d.maddeleri gereğince (2) hafta içerisinde, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 04/07/2025
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı