Sakarya Bölge Adliye Mahkemesinin, organize sanayi bölgesi içindeki taşınmazın arsa vasfında kamulaştırma bedeli tespiti ve tescili davasında istinaf başvurularını esastan reddeden kararının temyiz incelemesi.
Özet: Bu hukuki belge, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa dayanan bir kamulaştırma bedel tespiti ve tescil davasında, ilk derece mahkemesince davanın kabulü ve taşınmazın Organize Sanayi Bölgesi adına tesciline karar verilmesinin ardından, her iki tarafın istinaf başvurularının bölge adliye mahkemesince, taşınmazın organize sanayi bölgesi içinde ve belediye hizmetlerinden yararlanan arsa vasfında kabul edilerek belirlenen bedelde isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle esastan reddedilmesi üzerine, davacı idare tarafından yapılan temyiz başvurusunun incelenmesi sürecini yansıtmaktadır.
5. Hukuk Dairesi         2025/8655 E.  ,  2025/14681 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/1410 Esas, 2025/737 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Hendek 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/241 Esas, 2023/175 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın ... Organize Sanayi Bölgesi adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Sakarya ili, ... ilçesi, ... köyü, ... mevkii, 21 56... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın ... Organize Sanayi Bölgesi adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmazın tarım arazisi vasfında olduğunu, taşınmaz üzerinde sulu ziraatın yapıldığını, arazi üzerinde rulo çim ekimi yapıldığını, taşınmazın belediye sınırları içerisinde kaldığını, taşınmazın iskana açık ve belediye faaliyetlerinden yararlandığını, taşınmazın konumu bakımından çevre illere yakın, ve etrafında sanayi kuruluşlarının bulunduğunu, taşınmazın gerçek değerinin tespit edilerek kamulaştırmasını, yargılama gideri ile ücreti vekâletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile ... Organize Sanayi Bölgesi adına tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kıymet takdiri raporunda belirlenen bedel ile bilirkişi raporu belirlenen bedel arasında fahiş fark bulunduğunu, dava konusu taşınmaz tarla vasfında iken arsa vasfında değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, taşınmaza belirlenen bedelin fahiş olduğunu, dava konusu taşınmazın belediye hizmetlerinden yararlanmadığını, meskun mahalde bulunmadığını belirterek, öncelikle tehir-i icra taleplerinin kabulüne, istinaf incelemesi sonuçlanıncaya kadar icranın geriye bırakılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bedel yönünden kaldırılarak hakkaniyete uygun bedel belirlenmesini talep etmiştir.
2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyaya ibraz edilen kök rapor ile ek rapor arasındaki emsal karşılaştırmaları çelişkili olup hükme esas alınamayacağını, emsal taşınmaz ile dava konusu taşınmaz arasındaki karşılaştırma tablosunun çelişkili olduğunu, organize sanayi bölgesi alanında kalan dava konusu taşınmazın köy yerleşik alanı içerisinde dahi kalmayan bir taşınmaz ile eşit değerlendirilmesinin hukuki ve teknik olarak hatalı olduğunu, karşılaştırma tablosunda emsal olarak belirtilen taşınmazın "belediye alt yapı hizmetleri" karşılaştırma kriterinde hata yapıldığını, dava konusu taşınmazın rayiç bedelinin emsallerinden düşük hesaplandığını, taşınmazın arsa olarak değerlendirilmesinin doğru olduğunu, 2022 yılı ağaç fiyatları esas alınarak hesaplama yapılması gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın 1/25000 ölçekli ... Planında organize sanayi bölgesi alanında kaldığı, mücavir alan sınırlarında ve belediye hizmetlerinden yararlandığı, Dairelerince Kadastro Genel Müdürlüğünün parsel sorgulama sistemi üzerinden yapılan incelemedeki konumu da dikkate alındığında, arsa vasfında kabul edilerek emsal karşılaştırma yöntemiyle kamulaştırma bedelinin tespit edilmesinde isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi yerindedir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idare den peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
18.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.