4650 sayılı kanun ile değişik 2942 sayılı kamulaştırma kanununa dayalı taşınmaz bedel tespiti ve tescili davasında mülk vasfı uyuşmazlığına ilişkin temyiz.

4650 sayılı Kanun ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa dayalı taşınmaz bedel tespiti ve tescili davasında mülk vasfı uyuşmazlığına ilişkin temyiz.

Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın Organize Sanayi Bölgesi adına tescili davasında, ilk derece mahkemesince kamulaştırma bedeli belirlenip tescile karar verilmesi üzerine, hem davacı idarenin kamulaştırma bedelini fahiş bularak taşınmazın tarla vasfında değerlendirilmesi gerektiğini iddia etmesi, hem de davalı taşınmaz sahiplerinin bedelin düşük olduğunu ve taşınmazın arsa vasfında değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürmesiyle istinaf yoluna başvurulmuş; Bölge Adliye Mahkemesi, taşınmazın imar planında Organize Sanayi Bölgesi alanında kalması ve konumunun arsa vasfına uygun olması gerekçeleriyle emsal karşılaştırma yöntemiyle belirlenen bedelde isabetsizlik görmeyerek her iki tarafın istinaf başvurularını da esastan reddetmiştir.

5. Hukuk Dairesi 2025/8615 E. , 2025/14674 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/1320 Esas, 2025/692 Karar

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Hendek 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/82 Esas, 2023/129 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın ... Organize Sanayi Bölgesi Tüzel Kişiliği adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Sakarya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkii, 13 05... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın ... Organize Sanayi Bölgesi adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmazın davacı tarafından satın alınmak üzere bir bedel teklif edildiğini; ancak teklif edilen bedelin mevcut ekonomik şartlar dikkate alındığında çok düşük olduğunu, arsadan kalan kısımda tarımsal faaliyetlerini sürdürebilmesinin imkansız olduğunu, geriye kalan kısımın hiçbir işe yaramayacağını, bu dava konusu taşınmazın kalan kısmının da kamulaştırmaya dahil edilerek tüm taşınmazı kapsayacak şekilde kamulaştırmaya karar vermesini, mahkeme aksi kanaatte ise dava konusu alanın kullanım amacı ve vasfının tespiti ile üzerinde bulunan ağaçlar ile birlikte arsanın bedelinin tespitini, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile ... Organize Sanayi Bölgesi adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kıymet takdir komisyonu tarafından davalı tarafa teklif edilen bedel ile bilirkişilerce tespit edilen bedel arasında ciddi fark olduğunu, dava konusu taşınmazın tarla vasfında iken yerel mahkemece arsa vasfında değerlendirilmesinin hukuka aykırı olduğunu, bu durumun bedelin fahiş olmasına sebep olduğunu, araçla girmenin zor olduğu taşınmazın yol, su, elektrik ve diğer belediye hizmetlerinden yararlandığının kabul edilmesinin gerçekle bağdaşmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırmaya konu alanın gerçek değerinin çok daha yüksek olduğunu, müvekkiline teklif edilen bedelin taşınmazın subjektif özellikleri ve mevcut ekonomik şartlar dikkate alındığı taktirde düşük kaldığını, dava konusu taşınmazın belediye hizmet alanı içinde kaldığını, bu sebepten arsa olarak değerlendirilmesi gerektiğini, dava konusu parselin ulaşımının kolay olup tüm bunların müvekkilinin çaba ve emekleriyle gerçekleştiğini, müvekkilinin arsadan kalan kısımda tarımsal faaliyetlerini sürdürebilmesinin imkansız olduğunu, geriye kalan kısımın hiçbir işe yaramayacağını, metrekare değerinin düşük olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın 1/5000 ölçekli ... Planında, organize sanayi bölgesi alanında kaldığı, Dairelerince Kadastro Genel Müdürlüğünün parsel sorgulama sistemi üzerinden yapılan incelemedeki konumu da dikkate alındığında, arsa vasfında kabul edilerek emsal karşılaştırma yöntemiyle kamulaştırma bedelinin tespit edilmesinde isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.