İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, kargoda kaybolan ve sahtecilikle dolaşıma sokularak haksız icra takibine konu olan çeklere ilişkin menfi tespit ve istirdat davası.
Özet: Bu dava, müvekkiline ait kambiyo senetlerinin kaybolduğunu, kötü niyetli kişilerce sahte kaşe ve imza ile dolaşıma sokularak hakkında icra takipleri başlatıldığını iddia eden davacının, söz konusu çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespitini, icra tehdidi altında ödediği meblağların faiziyle birlikte iadesini ve kötü niyet tazminatı ödenmesini talep ettiği; davalının ise harç eksikliği, derdestlik ve hukuki yarar yokluğu gibi usuli itirazların yanı sıra, müvekkilinin kambiyo senedini iyi niyetli bir faktoring işlemiyle edindiğini savunarak davanın reddini istediği menfi tespit ve istirdat talepli uyuşmazlıktır.

T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/108 Esas
KARAR NO : 2025/556
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/12/2023
KARAR TARİHİ: 11/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesiyle; Dava konusu çekin keşidecisi ... müvekkili ile arasındaki ticari ilişkiye istinaden 5 adet çeki müvekkiline keşide ederek müvekkiline gönderdiğini, çekin ulaşmadan kargoda kaybolduğunu, bunun üzerine müvekkili tarafından çekler için Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ile zayi-kaybolma sebebiyle iptal davası açıldığını, çekleri ele geçiren kötü niyetli kişiler tarafından lehtar müvekkili olduğu için müvekkilinin kaşe ve imzasının taklit edilmek suretiyle dolaşıma sokulduğunu, kaybolan çeklerin çeşitli icra müdürlüklerinde icra takibine konu olduğunu, gerekli itirazların yapıldığını ve halen yapılmaya devam edildiğini, davalılardan ... A.Ş tarafından dava konusu 31.01.2023 tarih ... numaralı, 15.000,00 TL bedelli çek için, İzmir ... Asliye Ticraret Mahkemesinin ... D.İş sayılı kararı ile İhtiyati Haciz kararı alındığını, müvekkil tarafından ihtiyati haciz kararına itiraz edildiğini, davalı ... A.Ş. tarafından alınan ihtiyati haciz kararı İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiğini, yapılan haksız takip sebebiyle müvekkilinin ticari itibarının sarsıldığını, tüm araçlarına konulan hacizler sebebiyle dosya borcu 24.993,67-TL olarak tamamen ödendiğini, sahte düzenlenip dolaşıma sokulan 31.05.2023 tarih ... numaralı, 20.000,00 TL bedelli çek için davalılardan ... A.Ş. tarafından İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibine konu edilmiş ve müvekkil yine icra tehdidi ile iş bu borcu da 32.466,54 TL olarak ödemek zorunda kalmıştır Davalılardan ... A.Ş. Tarafından 26.02.2023 tarih ... numaralı, 20.000,00 TL bedelli çek için İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmıştır. (Ek 8) 31.03.2023 tarih ... numaralı, 25.000,00 TL bedelli çek için ise İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmıştır. Müvekkil lehine keşide edilen çekler müvekkil tarafından ciro yapılmadan kaybolmuştur. Davaya konu 4 adet çek yönünden tüm davalılar açısından borçlu olmadığının tespitine, İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile yapılan takibin iptali sebebiyle ödenen 24.993,67 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte tahsili ile müvekkile verilmesine, davalılardan ... Şirketine İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile yapılan takibin iptali sebebiyle ödenen 32.466,54 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte tahsili ile müvekkile verilmesine, davalı ... Şirketinin yapmış olduğu haksız icra takibi sebebiyle ödeme tutarının %20 sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkile verilmesine, masraf ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesiyle; Davalı davacı tarafça harca esas değerin tamamlanması adına davacıya kesin süre verilmesi gerektiğini, kesin süre içerisinde harç ikmal edilmez ise davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin gerektiğini, davacı tarafça ikame edilen davada harca esas değer olarak istirdat istemine esas taleplerin esas alınmak suretiyle harca esas değerin 57.459,00-TL olarak belirtilmişse de menfi tespit isteminin konu bulduğu ve 4 ayrı çeke dair istemin konu bulduğu dava dosyasında takibe konu olmayan diğer iki adet çek için ayrıca menfi tespit isteminde bulunulduğundan ... seri numaralı çek ile ... seri numaralı çeke ilişkin eksik 45.000,00-TL harcın ikmal edilmesi gerektiğini, derdestlik itirazlarının olduğunu, hukuki yarar yokluğundan ... seri numaralı çek yönünden menfi tespit isteminin reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının davanın ikamesi öncesinde aynı itirazları ileri sürmek suretiyle taraflarına İzmir ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasıyla husumet yönelterek izmir ... icra müdürlüğünün ... e. sayılı dosyasına konu çeke ilişkin imza itirazında bulunduğunu ve takibin iptaline karar verildiğini, ihtirazı kayıt olmaksızın muaccel bir borca yönelik doğrudan icra müdürlüğüne gerçekleştirilmiş ödemeler yönünden istirdat isteminin reddinin gerektiğini, müvekkilinin yasal düzenlemelere uygun olarak kurulduğunu ve ülke genelinde faaliyet göstermekte olan bir faktoring şirketi olduğunu, müvekkilinin tabi olduğu mevzuat kapsamında ve faktoring sözleşmesinin gerektirdiği ölçüde asgari araştırmaları yapıp gerekli özeni göstererek anılan takibe konu çek için faktoring işlemini yaptığını, müvekkilinin faktoring işlemini gerçekleştirirken ciranta "... şti. tarafından bir önceki ciranta ... adına düzenlenmiş faturasını sunarak davaya konu çeke ilişkin alacağın kendisinden önceki ciranta ile aralarında olan mal satışına dayandığını müvekkiline bildirdiğini, müvekkilinin çek üzerindeki imzaları araştırıp ona göre çeki alma gibi bir yükümlülüğü bulunmamakla birlikte müvekkilinin bilirkişi gibi imza incelemesi yapamayacağını, açıkladığı sebeplerle; davacının açmış olduğu davanın usulden reddini, davanın esastan reddini, davacı aleyhine alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dosya; İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/12/2024 tarihli ve ... E.- ... K. Sayılı verilen görevsizlik kararı ile mahkememize tevzi edilmiş, mahkememizin 11/06/2025 tarihli, ... E. -... K. Sayılı görevsizlik kararı ile İzmir ... ATM'nin ... Esas ... Karar sayılı kararı arasında olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğundan dosyanın merci tayini için İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, lehtar konumunda olan davacının çek üzerinde kendisinden sonra gelen cirantalara karşı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
25/11/2021 tarihli ... numaralı Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi Kararı uyarınca "Kanuni düzenlemelerden ya da Hâkimler ve Savcılar Kurulunun kararlarından kaynaklı olarak, asliye ticaret mahkemesinin hangi dairelerinin iflâs ve konkordato, deniz ticareti ve deniz sigortaları gibi davalar dolayısıyla gelecek işlere ilişkin ihtisas mahkemesi sıfatıyla bakacağı gözetilerek, aynı dairelerde iş yoğunluğu oluşmaması bakımından finans davalarına olabildiğince farklı dairelerde bakılmak üzere ihtisas mahkemeleri belirlenmiştir.
Bu itibarla;
1) 13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden,
2) 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden,
3) 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'ndan (142. Maddesinde düzenlenenler hariç),
4) 23.02.2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'ndan,
5) 21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'ndan,
6) 06.12.2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'ndan,
7) 20.06.2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri,
Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun'dan, kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere;
a) İki veya üç asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 2 numaralı,
b) Dört veya beş asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 4 numaralı,
c) Altı veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6 numaralı,
d) On veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6 ve 7 numaralı,
e) On dört veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7 ve 8 numaralı,
f) Yirmi veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7, 8 ve 9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına," karar verilmiştir.
Taraflar arasındaki ilişkinin cirantalar arasındaki alacak borç ilişkisi bulunup bulunmadığına ilişkin olduğu, icra takibini başlatan davalılardan faktoring şirketi olduğu ve kendisinin son hamil olduğu, kendisinden önce ciranta olarak ... firmasının bulunduğu, davacı ile davalılardan ... AŞ. Arasında doğrudan factoring ilişkisi bulunmadığı, davacının salt genel hükümlere göre davalılara karşı açtığı bir menfi tespit davası olduğu, taraflara faktoring kanunu uygulanmayacağı, nihai hamil sıfatının da tek başına ihtisas anlamında görevliliği haklı kılacak maddi ve hukuki sebep teşkil etmeyeceği de nazara alınarak bu itibarla yargılamanın ihtisas anlamında Bankacılık Mahkemesi olarak değil de genel hükümlere göre görülmesi gereken bir dava olduğu nazara alınarak mahkememizin görevsizliğine, işbölümü anlamında görev uyuşmazlığı hasıl olmakla dosyanın İzmir BAM ... hukuk dairelerine tevdine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle Usulden Reddine
Görevli Mahkemenin İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna,
Harç ve yargılama giderlerinin görevli Mahkemece nazara alınmasına,
Mahkememiz kararının yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi halinde Mahkememizce verilen karar ile İzmir ... ATM'nin ... Esas ... Karar sayılı kararı arasında olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğundan dosyanın merci tayini için İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine gönderilmesine,
Sair hususların gerekçeli kararda değerlendirilmesine
Dair karar HMK 341 vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer mahkemeye verilecek dilekçe ile istinaf yoluna başvurabileceği belirtilerek davacı vekilinin ve davalı ... A.Ş vekilinin yüzüne karşı okunup usulden anlatıldı.11/06/2025
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı