2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayalı irtifak hakkı bedel tespiti davasında uzlaşma prosedürüne uyulmaması sebebiyle verilen usulden ret kararının temyiz incelemesi.
Özet: 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesi uyarınca irtifak hakkı bedelinin tespiti ve tescili talebiyle açılan davada, davacı idarenin kamulaştırma öncesi malikle uzlaşma prosedürünü Kanunun 7. ve 8. maddelerine uygun şekilde tamamlamadan dava açtığı; malik adresinin bulunamadığı gerekçesiyle aceleci ilan ve dava yoluna gitmesinin usul ekonomisine ve dürüstlük kuralına aykırı olduğu değerlendirilerek, uzlaşma davetiyesinin usulüne uygun gönderilmemesi nedeniyle oluşan dava şartı eksikliği sebebiyle ilk derece ve bölge adliye mahkemelerince davanın usulden reddi kararının doğru olduğu tespit edilmiştir.
MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2867 Esas, 2024/1695 KararKARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen kararİLK DERECE MAHKEMESİ : Batman 3. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2021/825 Esas, 2022/95 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Batman ili, ... ilçesi, ... köyü 1 77... ve 3 parsel ve 1 78... parsel sayılı taşınmazlardaki irtifak hakkı bedelinin tespitine ve bu hakkın davacı idare lehine tesciline karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili dava dilekçesinde özetle; usulüne uygun alınmış kamulaştırma kararı bulunmadığını, uzlaşmaya davet yazısının davalıya hiç gönderilmeden 2942 sayılı Kanun'un hiçbir hükmüne uyulmadan dava açıldığını, davanın uzlaşma şartlarına uyulmadan açılmış olması nedeni ile ön şart yokluğundan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle, davalı tarafın adres araştırması için gerekli tüm yazışmaların yapıldığını, kendisine ulaşılamaması nedeniyle gazetede ilan yoluna gidildiğinin anlaşıldığını, taraf teşkili sağlanıp işin esasına girilip duruşmalara başlandıktan sonra artık dava şartı yokluğundan davanın reddedilemeyeceğini, davalı tarafın kendisini bir vekille de temsil ettirip duruşmalara başlandığını, en baştan kamulaştırma işlemlerine başlanmasının hakkaniyete usul ekonomisine ve dürüstlük kuralına aykırı olacağını ileri sürmüştür.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tapu maliki ...'e dava açılmadan evvel davacı idarece uzlaşma davetiyesinin çıkarılmadığı, uzlaşma tutanağı düzenlenmediği, davacı idare tarafından sunulan kamulaştırma evraklarında davalı ... ile ilgili olarak malikin adresinin yapılan tüm harici araştırmalara rağmen bulunamadığının belirtildiği, davacı kurumca 10.12.2021 tarihli bir adres araştırma yazısı ilgili kurumlara yazıldığı, yazı cevapları beklenmeden aynı tarihte Basın İlan Kurumuna başvurulduğu, akabinde 13.12.2021 tarihinde ilanen tebligat yapıldığı, ilan tarihinden bir gün sonra da 14.12.2021 tarihinde eldeki davanın açıldığı, tapu kayıt malikine usulüne uygun uzlaşma davetiyesi gönderilmediği, dava konusu taşınmaz ile ilgili olarak davalıyla ilgili olarak pazarlık yoluyla satın alma işleminin usulüne uygun olarak yapılmadığı belirtilerek davanın usulden reddinde bir isabetsizlik olmadığı, ancak davacı idare ... Genel Müdürlüğü olup harçtan muaf olmadığı hâlde, idarenin harçtan muaf olduğundan bahisle, karar tarihinde alınması gereken bakiye karar ve ilâm harcına hükmedilmemesinin hatalı olduğu gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. 2942 sayılı Kanun'un 7 nci ve 8 inci maddelerinde öngörülen uzlaşma prosedürü işletilmeden açılan davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,18.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.