Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, kamulaştırma bedeli tespiti davasında kuru tarım arazisine objektif değer artışı ile belirlenen bedeli ve kayyım ödemesini değerlendirerek ilk derece ve bölge adliye mahkemesi kararını düzelterek onamıştır.
Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın Hazine adına tescili talebiyle açılan davada, ilk derece mahkemesince belirlenen bedel üzerinden tescile hükmedilmesi ve Bölge Adliye Mahkemesince bu kararın istinaf başvurusunun esastan reddi ile onanmasının ardından, Yüksek Mahkemece taşınmazın kuru tarım arazisi niteliğine uygun olarak belirlenen kamulaştırma bedelinin ve yapılan değerlemenin genel olarak doğru olduğu, ancak kayyımla temsil edilen paya düşen bedelin doğrudan kayyıma ödenmesi hususundaki hatanın kamu düzenine ilişkin olup yeniden yargılamaya mahal vermeksizin düzeltilebileceği belirtilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.
MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1782 Esas, 2025/127 KararKARAR : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : Osmaniye 1. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2020/143 Esas, 2022/471 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Osmaniye ili, ..., ... köyü 1 85... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitini ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespitine, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul ve esasa aykırı olduğunu, eldeki davanın tefriken ayrılmasına karar verilmesinin doğru olmadığını, İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, kamulaştırma bedelinin yüksek hesaplandığını, davalı kayyımı lehine ücreti vekâlet takdir edilmemesi gerektiğini, bilirkişi raporuna itirazlarının dikkate alınmadığını belirterek yerel mahkeme kararının itirazları doğrultusunda kaldırılmasını talep etmiştir.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu taşınmazın kuru arazi vasfında olduğu, ilk derece mahkemesi tarafından hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu niteliğine uygun olarak buğday, buğday samanı, ve ayçiçeği münavebesi alınmak suretiyle net geliri esas alınmak ve taşınmazın konumu dikkate alınarak metrekare birim değerlerinin 66,32 TL olarak tespit edilip bu değere % 100 oranında objektif değer artışı uygulanarak sonuç metrekare birim bedelinin 12,65 TL olarak belirlenmesinin ve kayyım lehine ücreti vekâlet taktirinin usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.C.Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir. 2. Değerlendirme1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Kuru tarım arazisi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir. 3. Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artış oranı uygun görülmüştür. 4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.5.Kayyımla temsil edilen ... yönünden payına düşen bedelin kayyıma ödenmesine karar verilmemesi hususu kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gerektiğinden hükmün bozulması gerekir. Ne var ki, bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın düzeltilerek onanması gerekir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;1. Davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,2. Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması, Mahkeme kararının (2) numaralı bendindeki ''davalı veya davalının ilerde çıkacak hak sahiplerine ödenmesine'' ibaresinin çıkarılması, yerine “davalı kayyımına ödenmesine” ibaresinin eklenmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,18.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.