istanbul 2. fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesinde görülen marka hükümsüzlüğü davasında, davacının markaların tanımlayıcı olduğu ve öncelikli hak iddiasına karşılık, davalının markaların kullanım yoluyla ayırt edicilik kazandığı savunularak bilirkişi raporu ışığında değerlendirme yapıldı.

İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde görülen marka hükümsüzlüğü davasında, davacının markaların tanımlayıcı olduğu ve öncelikli hak iddiasına karşılık, davalının markaların kullanım yoluyla ayırt edicilik kazandığı savunularak bilirkişi raporu ışığında değerlendirme yapıldı.

Özet: Davacının, davalının "... " ibareli markalarının iplik ve kumaş ürünleri için tanımlayıcı nitelikte olduğunu (SMK 5/1(c)) ve kendisinin bu ibare üzerinde önceki hak sahibi bulunduğunu (SMK 6/3) iddia ederek hükümsüzlüğünü talep etmesi üzerine açılan bu davada; davalı, markalarının özgün ve ayırt edici olduğunu, kullanım yoluyla ayırt edicilik kazandığını ve iddiaların asılsız olduğunu savunmuş, yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda ise davalıya ait çoğu markanın SMK m.5/1-c kapsamındaki hükümsüzlük koşullarını taşımadığı tespit edilmiştir.

T.C.

İSTANBUL

2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/103 Esas

KARAR NO : 2025/278

DAVA : Marka (Marka Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 07/05/2024

KARAR TARİHİ : 20/11/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili, müvekkilinin 1978 yılında ...’teki bir handa çorap yolculuğuna ilk adımı attığını, tüm Türkiye ve Doğu Bloku ülkelerinde satış yapamaya başlayan ...’ın, 90’lı yıllara gelindiğinde, iplik alarak fason üretimine de adım attığını,

devamında üretime tam olarak geçtiğini ve artık 2000 li yılların başından itibaren de çorap sektöründe adını sıkça duyuran bir firma olduğunu, davalının markalarının, SMK 5/1(c) hükmüne göre hükümsüz kılınması gerektiğini, davalının “...” ibareli tüm markalarının; gerek "..." ibaresi, gerek “...” ibaresi, gerekse “...”, iplik ürününün ve iplikten mamul kumaş ve saír ürünlerin, cins, vasıf, kaynağını belirten ibareler olduğundan, ipliğin yapılmasını sağlayan lifleri ve liflerin kaynağı olan yaprakları (aynı zamanda, doğal ürünü) temsil ettiklerinden, ... nice sınıflarındaki emtialar ve buna bağlı diğer bazı sınıflardaki emtialar yönünden ayırt edici olmadıklarını, yaprak şeklinin tek başına ya da ... ibaresi ile birlikte kullanılmasının, ya da ... kelime ibaresinin, ... ibaresi ile birlikte kullanılmasının, markaları ayırt edici hale getirmediğini, davalının markalarının, SMK 6/3 hükmüne göre de hükümsüz kılınması gerektiğini, müvekkilinin, “...” ibaresi yönünden öncelikli (gerçek) hak sahibi olduğunu, zira,“...” kelimesini, ... ve ... markalarının yanında, 90 lardan bu yana kullanıldığını, tüketicilerin bu ibareyi, ürün etiketleri üzerinde, faturalarda vs. ilk olarak, müvekkilinin satışa sunduğu ürünlerde gördüklerini ve tanıdıklarını, bu hususta delillerin dosyaya sunulacağını, ... ve ... tescil numaralı markaların, tamamen; ...ve ... tescil numaralı markaların kısmen hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinlerini talep ve beyan etmiştir.

Davalı vekili, davacının gerek SMK 5/1 (c) gerekse SMK 6/3’e dayalı argümanları esas yönünden de haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkilinin Elyaf ve elyaf ürünlerinin, üretim araçlarının gelişimi ve odun ham maddesinden en yüksek kalitede hamur çıkarmaya ilişkin uzun yıllardır araştırma ve geliştirme faaliyetlerini sürdürmekte olduğunu, yenilik çalışmalarına ilk olarak 1970’li yıllarda “yeni selüloz çözücü” araştırmaları ile başlayan müvekkilinin 75 yıldır yoğun şekilde sürdürdüğü yenilik çalışmaları ile toplum için, selüloz içermeyen doğal ve fonksiyonel elyaflar üretmeyi hedeflemekte olduğunu, 1960’lı yıllarda kaliteli bir elyaf arayışı ile yoğun araştırmaları neticesinde ... elyafı keşfeden müvekkilinin; hem tekstil ürünlerine üstün kalite sağlayan hem de çevre dostu “ ...” markalı elyafları ile sektöründe lider olduğunu ve onlarca yıl sektördeki tek ... elyaf üreticisi konumunu koruduğunu, müvekkilinin “ ...” markalı ürünleri için 2000 yılından itibaren markasını ve 2005 yılından bu yana ise markasını kullanmakta olduğunu, kaliteli ürünleri sayesinde kısa süre içerisinde piyasada lider konuma ulaştığını, müvekkilin yıllık üretim rakamları 2001 yılında 30.000 tonu, 2012 yılında ise 90.000 tonu aştığını, müvekkilinin ve markalarının tüm dünyada ve ülke çapında yüksek derecede tanınmış olduğunu, davaya konu markaların müvekkilinin özgün şekilde yaratılmış olup, SMK 5/1 (c)

hükmünde belirtilen tanımlayıcılık niteliklerinden hiçbirini taşımadığını, markaların hiçbiri tanımlayıcı olduğu iddia edilen müvekkilinin ... ibaresini tek başına taşımadığını, müvekkilinin ... sayılı “ ...” ve ... sayılı markaları 1990’lı yılından beri müvekkilimizin aynı zamanda ticaret unvanı olan ... ibaresini içerdiğini, salt bu sebeple dahi ilgili markaların davaya konu hiçbir ürün bakımından tanımlayıcı olarak addedilmesinin olanaksız olduğunu, davaya konu markalar, müvekkilinin 1990’lı yıllardan beri devam eden kullanımları sayesinde, kullanım yoluyla ayırt edicilik kazandığını, SMK 5/2 uyarınca da davanın reddi gerektiğini, davacının, davaya konu markalar üzerindeki gerçek hak sahipliği iddiası öncelikle Smk 5/1

(c) hükmüne dayalı iddiaları ile çeliştiğini, kaldı ki, davacı davaya konu markaları, müvekkilinden daha önceki yıllardan beri kullandığını gösterir hiçbir delil sunmadığını, davacının hakkında verilen marka hakkına tecavüz kararının etkilerinden kurtulmak amacıyla kötü niyetle açtığı davanın MK 2/2 uyarınca usulden reddini talep ve beyan etmiştir.

Tarafların bildirdikleri tüm deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılarak rapor alınmıştır.

Mahkememizce alınan 26/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda; "...davalı yana ait..., ..., ... başvuru numaralı “davalı markalarının SMK m.5/1-c hükmü kapsamında hükümsüzlüğü koşullarının oluşmadığı, davalı yana ait ... başvuru numaralı unsurlu markanın ise SMK m.5/1-c hükmünde geçen “Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetlerin sunulduğu zamanı gösteren veya malların ya da hizmetlerin diğer özelliklerini belirten işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler’den olduğu, tescilli olduğu mal ve hizmetlerde tanımlayıcı nitelikte olduğu, SMK m.5/1-c bakımından tescilli olduğu ve hükümsüzlüğü talep edilen ...Sınıfta; Halatlar, ipler, ip merdivenler, hamaklar, balık ağları. Çadırlar, tenteler, brandalar, yelkenler, araç örtüleri (araç şeklini almamış olanlar).Tekstilden mamul ambalaj torbaları. Kauçuk ve sentetik olmayan döşeme doldurma malzemeleri (yün, pamuk dahil). Tekstil amaçlı sentetik elyaflar, işlenmemiş büküm elyafları, cam elyaflar. ...Sınıfta; Tekstil amaçlı büküm iplikleri; dikiş, nakış ve örgü iplikleri, tireler, esnek iplikler. ...Sınıfta; Dokunmuş veya dokunmamış kumaşlar. Ev tekstil ürünleri: perdeler, yatak örtüleri, nevresimler, çarşaflar, yastık kılıfları, battaniyeler, yorganlar, havlular. Tekstilden bayraklar, flamalar, etiketler. Bebekler için kundak örtüleri. Kampçılar için uyku tulumları. ...Sınıfta; Koruyucu amaçlı olanlar hariç her türlü malzemeden yapılmış iç-dış giysiler, çoraplar, fularlar, şallar, bandanalar, eşarplar, kemerler. Ayak giysileri: ayakkabılar, terlikler, sandaletler. Baş giysileri: şapkalar, kasketler, bereler, takkeler, kepler. emtiaları bakımından hükümsüzlük koşullarının oluştuğunun değerlendirilebileceği, davalı yana ait dava konusu markaların SMK 6/3 hükmü kapsamında hükümsüzlüğü koşullarının oluşmadığı..." yönünde görüş ve kanaatlerini belirtmişlerdir.

Dava; davalı adına tescilli ... ve ... tescil numaralı markaların tamamen, ...ve ... tescil numaralı markaların ise kısmen hükümsüzlüğü ve sicilden terkini istemlerine ilişkindir.

SMK m. 6/3 kapsamında yapılan değerlendirmede, davacı yanın eskiye dayalı kullanımlarına ilişkin sunmuş olduğu deliller incelendiğinde, ilgili delillerin davacı yanın gerçekleştirdiği kullanımlar ile markasına dava konusu markaların başvuru konusu edildiği tarihlerden önce marufiyet kazandırdığını gösterir nitelikte olmadığı, davalıya ait ve hükümsüzlüğü talep edilen ... başvuru “ ...” ibaresini ihtiva eden, ...başvuru numaralı “...” ibaresini ihtiva eden marka, ... başvuru numaralı “...” ibaresini ihtiva eden marka ve ... başvuru numaralı “ ..." ibaresini ihtiva eden markaların SMK m.6/3 bakımından hükümsüzlüğü koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır.

SMK m.5/1-c kapsamında yapılan değerlendirmede ise, Davalının hükümsüzlük taleplerine konu ... başvuru numaralı markasının “ ...” ibaresini ve görselini ihtiva ettiği, davalı markasında büyük kalın ve siyah harflerle “ ...” ibaresinin yer aldığı, “...” kelimesinin İngilizce’de “kip belirteci” “...” gibi anlamlara sahip İngilizce bir kelime ve aynı zamanda “Kayın ağacından elde edilen bir kumaş türü” olduğu, davalı yanın ilgili markası ... sınıflarda tescilli durumda olduğu,“Kayın ağacından elde edilen bir kumaş türü” anlamına gelen “...” ibaresinin davalı markasının tescilli olduğu ve hükümsüzlüğü talep edilen emtialar ile yakınlık içerisinde olduğu, ilgili emtialar bakımından herkes tarafından kullanım konusu edilen / bir kumaşı tanımlamak için kullanılan bir kelime olduğu, markada yer alan “...” ibaresinin ise söz konusu emtialar ile yakınlık içerisinde olduğu ya da ilgili emtialar bakımından herkes tarafından kullanım konusu edildiği yönünde dosyada herhangi bir bilgi ya da veri bulunmadığı, markanın bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği “ ...” kelime unsurunu ihtiva eden davalı markasının bütünsel incelemede tanımlayıcı nitelikte olduğundan bahsedilemeyeceği,

Davalının hükümsüzlük taleplerine konu ... başvuru numaralı markasının şekil ibaresini ve görsel ihtiva ettiği, davalı markasında açık gri ton arka fonda gri renkte bir yaprak şekli bulunmakta olup markanın herhangi bir kelime unsurunu ihtiva etmediği,markanın ... Sınıflarda tescilli olduğu, yaprak şekil unsurundan oluşan davalı markasının tescilli olduğu ... sınıftaki emtialar ile yakınlık içerisinde olduğu ya da ilgili emtialar bakımından herkes tarafından kullanım konusu edildiği yönünde dosyada herhangi bir bilgi ya da veri bulunmadığı, davalı markasının bütünsel incelemede tanımlayıcı nitelikte olduğundan bahsedilemeyeceği,

Davalının hükümsüzlük taleplerine konu ... başvuru numaralı markasının “ ...” ibaresini ve görselini ihtiva ettiği, davalı markasında turuncu bir yaprak şekli, şeklin üstünde siyah fonda beyaz harflerle küçük fontta ... ibaresi, ... ibaresinin altında büyük fontta ... ibaresinin bulunduğu,markanın ... sınıflarda tescilli olduğu, Kayın ağacından elde edilen bir kumaş türü” anlamına gelen “...” ibaresinin davalı markasının tescilli olduğu ve hükümsüzlüğü talep edilen emtialar ile yakınlık içerisinde olduğu, ilgili emtialar bakımından herkes tarafından kullanım konusu edilen / bir kumaşı tanımlamak için kullanılan bir unsur olduğu, ... ibaresinin ve turuncu yaprak şeklinin ise söz konusu emtialar ile yakınlık içerisinde olduğu ya da ilgili emtialar bakımından herkes tarafından kullanım konusu edildiği yönünde dosyada herhangi bir bilgi ya da veri bulunmadığı, markanın bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekmekte olduğu ve ... kelime unsurunu, şekil unsurunu ve çeşitli renk unsurlarını ihtiva eden davalı markasının tanımlayıcı nitelikte olduğundan bahsedilemeyeceği,

Davalının hükümsüzlük taleplerine konu ... başvuru numaralı markasının “micromodal” ibaresini ve görselini ihtiva ettiği, davalı markasının büyük, kalın ve siyah harflerle ... ibaresinin yazımından ibaret olduğu, ... ibaresinin yumuşak, esnek ve büzülmeye dayanıklı özel bir ... rayon türü olduğu, davalı markasının ... Sınıflarda; ... Sınıfta; Halatlar, ipler, ip merdivenler, hamaklar, balık ağları. Çadırlar, tenteler, brandalar, yelkenler, araç örtüleri (araç şeklini almamış olanlar).Tekstilden mamul ambalaj torbaları. Kauçuk ve sentetik olmayan döşeme doldurma malzemeleri (yün, pamuk dahil). Tekstil amaçlı sentetik elyaflar, işlenmemiş büküm elyafları, cam elyaflar. .... Sınıfta; Tekstil amaçlı büküm iplikleri; dikiş, nakış ve örgü iplikleri, tireler, esnek iplikler. 24. Sınıfta; Dokunmuş veya dokunmamış kumaşlar. Ev tekstil ürünleri: perdeler, yatak örtüleri, nevresimler, çarşaflar, yastık kılıfları, battaniyeler, yorganlar, havlular. Tekstilden bayraklar, flamalar, etiketler. Bebekler için kundak örtüleri. Kampçılar için uyku tulumları. ... Sınıfta; Koruyucu amaçlı olanlar hariç her türlü malzemeden yapılmış iç-dış giysiler, çoraplar, fularlar, şallar, bandanalar, eşarplar, kemerler. Ayak giysileri: ayakkabılar, terlikler, sandaletler. Baş giysileri: şapkalar, kasketler, bereler, takkeler, kepler. emtialarında tescilli olduğu, bir kumaş türü olduğu anlaşılan Micromodal ibaresinin davalı markasının tescilli olduğu ve hükümsüzlüğü talep edilen emtialar ile yakınlık içerisinde olduğu ve ilgili emtialar bakımından herkes tarafından kullanım konusu edildiği, dolayısıyla ... kelime unsurunu ihtiva eden davalı markasının tanımlayıcı nitelikte olduğu ve bu doğrultuda hükümsüzlük koşullarının oluştuğu, davalının ... başvuru numaralı “...” ibaresinin markanın münferiden kullanımı ile ayırt edici hale geldiği iddiasının dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre ispat olunamadığı, böylelikle anılan markadaki emtilar bakımından davanın kabulünün gerektiği, sair hükümsüzlük taleplerinin ise yukarıda açıklandığı üzere reddinin gerektiği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.

HÜKÜM: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın kısmen kabulü ile, davalı yana ait ... başvuru numaralı markanın SMK m.5/l-c bakımından tescilli olduğu ve hükümsüzlüğü talep edilen "...Sınıfta; Halatlar, ipler, ip merdivenler, hamaklar, balık ağları. Çadırlar, tenteler, brandalar, yelkenler, araç örtüleri (araç şeklini almamış olanlar). Tekstilden mamul ambalaj torbaları. Kauçuk ve sentetik olmayan döşeme doldurma malzemeleri (yün, pamuk dahil). Tekstil amaçlı sentetik elyaflar, işlenmemiş büküm elyafları, cam elyaflar. ....Sınıfta; Tekstil amaçlı büküm iplikleri; dikiş, nakış ve örgü iplikleri, tireler, esnek iplikler. ...Sınıfta; Dokunmuş veya dokunmamış kumaşlar. Ev tekstil ürünleri: perdeler, yatak örtüleri, nevresimler, çarşaflar, yastık kılıfları, battaniyeler, yorganlar, havlular. Tekstilden bayraklar, flamalar, etiketler. Bebekler için kundak örtüleri. Kampçılar için uyku tulumları. 25.Sınıfta; Koruyucu amaçlı olanlar hariç her türlü malzemeden yapılmış iç-dış giysiler, çoraplar, fularlar, şallar, bandanalar, eşarplar, kemerler. Ayak giysileri: ayakkabılar, terlikler, sandaletler. Baş giysileri: şapkalar, kasketler, bereler, takkeler, kepler." emtiaları bakımından hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine, fazlaya dair talebin reddine,

2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken toplam 615,40 TL harçtan peşin yatırılan 427,60 TL'nin mahsubu ile bakiye 187,80 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

3-Davacı tarafından peşin yatırılan 427,60 TL harç ile 427,60 TL başvuru harcının toplamında oluşan 855,20 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-12.145,00 TL (bilirkişi, posta, tebligat gideri) yargılama giderinin davadaki haklılık durumuna göre takdiren 3.036,25 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, arta kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; reddedilen talep yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen 55.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

8-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştikten sonra ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,

Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/11/2025

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır