4. Ceza Dairesi, Cumhurbaşkanına hakaret suçunda, sosyal medya paylaşımlarını ifade özgürlüğü ve siyasi eleştiri kapsamında değerlendirerek mahkumiyetin hukuka aykırılığını vurguluyor.
Özet: Yüksek mahkeme, Cumhurbaşkanına hakaret suçundan verilen mahkumiyet kararını bozarak, sanığın sosyal medya paylaşımlarının, muhatabın şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta olmayıp siyasi ve ağır eleştiri niteliğinde olduğunu, bu tür eylemlerin ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, özellikle siyasetçilere yönelik eleştirilerin sınırlarının özel kişilere nazaran daha geniş olduğunu ve suçun unsurlarının oluşmadığını belirterek, ilk derece mahkemesinin beraat kararını kaldıran bölge adliye mahkemesinin mahkumiyet hükmünü hatalı bulmuştur.
4. Ceza Dairesi         2023/10661 E.  ,  2025/20866 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2020/514 E., 2022/1064 K.
SUÇ : Cumhurbaşkanına hakaret
HÜKÜM : Mahkumiyet
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İade, bozma
Yapılan ön inceleme neticesinde,
Mağdur vekilinin temyiz isteminden sonra şikayetten vazgeçme dilekçesi sunduğu,
Sanık hakkında verilen hükmün temyiz edilebilir olduğu, sanık müdafinin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde yapıldığı, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği ve temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
Sanık hakkında Cumhurbaşkanına hakaret suçundan İlk Derece Mahkemesince verilen beraat hükmü Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince kaldırılarak duruşma açılıp sanığın mahkumiyetine karar verilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Sanık müdafiinin temyiz istemi özetle; sanığın yaşı itibariyle sosyal medya kullanamadığına, atılı suçu işlemediğine, paylaşımların ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesine, mahkumiyete esas alınmayan paylaşımlar yönünden beraat kararı verilmesine bu ve resen tespit edilecek sebeplerle hükmün bozulmasına ilişkindir.
III. GEREKÇE
Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede, başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.
Ancak; Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.10.2008 tarihli ve 170-220 sayılı kararında da belirtildiği üzere; hakaret fiilinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer, kişilerin şeref, haysiyet ve namusu, toplum içindeki itibarı, diğer fertler nezdindeki saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye matuf olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Somut bir fiil ya da olgu isnat etme veya sövme şeklindeki seçimlik hareketlerden biri ile gerçekleştirilen eylem, bireyin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte ise hakaret suçu oluşacaktır.
Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir. Kişilere yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövme fiilini oluşturması gerekmektedir.
İnsanın serbestçe haber, bilgi ve başkalarının fikirlerine ulaşabilmesi, edindiği düşünce ve kanaatlerden dolayı kınanamaması ve bunları tek başına veya başkalarıyla birlikte çeşitli yollarla serbestçe ifade edebilmesi, savunabilmesi ve yayabilmesi olarak kabul edilen, ifade özgürlüğü demokratik toplumun temelini oluşturan ana unsurlardan ve toplumun ilerlemesi ve bireyin gelişmesi için gerekli temel şartlardan birini oluşturmaktadır.
Anayasa'nın 26. maddesinde, "Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Bunun yanında, bu hak, birçok uluslararası belgeye ve mahkeme kararına da konu olmuştur.
Türkiye'nin de yargılama yetkisini kabul ettiği AİHM, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (Sözleşme) 10. maddesinin 2. paragrafı saklı tutulmak üzere, ifade özgürlüğünün sadece toplum tarafından kabul gören veya zararsız veya ilgisiz kabul edilen "bilgi" ve "fikirler" için değil, incitici, şoke edici ya da endişelendirici bilgi ve düşünceler için de geçerli olduğunu pek çok kararında yinelemiştir. AİHM'e göre ifade özgürlüğü, yokluğu halinde "demokratik bir toplum"dan söz edemeyeceğimiz çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin bir gereğidir.
Bununla birlikte, ifade özgürlüğü de mutlak ve sınırsız değildir. Bu hak kullanılırken bireylerin hak ve özgürlüklerini ihlal edecek tutum ve davranışlardan kaçınılması hem ulusal hem de uluslar arası mevzuatlarda yer almaktadır.
Nitekim Anayasa'nın 26. maddesinde koruma altına alınan ifade özgürlüğü, aynı maddenin 2. fıkrasında belirtilen sebeplerle sınırlandırılabilir. Dolayısıyla anılan madde ile Anayasanın 13. maddesine göre, ifade özgürlüğüne yönelik sınırlamalar ancak kanunla yapılabilir ve demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı gibi hak ve özgürlüklerin özlerine de dokunamaz.
Siyasetçilere yönelik eleştirilerin izin verilen sınırlarının özel kişilere nazaran daha geniş olduğu gerek iç hukukumuzda gerekse uluslararası mahkeme kararlarında yerleşmiş bir ilkedir. Bu ilkenin gerekçesi, siyasetçilerin, özel kişilerden farklı olarak, gazetecilerin ve halkın yakın denetimine açık olan, kamuoyuna mal olmuş kişi haline gelmeyi bilerek tercih etmeleridir.
Açıklamalar ışığında, somut olayda; sanığın sosyal medyadaki paylaşımlarının, muhatabın onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta olmayıp, suça konu tüm içerikler gözetildiğinde siyasi ve ağır eleştiri niteliğinde olduğu dolayısıyla hakaret suçunun unsurları itibarıyla oluşmadığı gözetilmeden istinaf başvurusunun esastan reddi yerine yazılı şekilde karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.
IV. KARAR
A. Mağdur Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden
Mağdur vekilinin hükümden sonra sunmuş olduğu 10.04.2023 tarihli dilekçesiyle sanık hakkındaki şikayetlerinden vazgeçtiklerini belirtmiş olması karşısında katılma kararının hükümsüz kaldığı, bu nedenle aynı Kanun'un 237/1. maddesi uyarınca kamu davasında katılan sıfatının bulunmadığı anlaşılmakla, mağdur vekilinin temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun'un 298/1. maddesi uyarınca, tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle REDDİNE,
B. Sanık Müdafinin Temyiz İstemi Yönünden
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle, sanık müdafiinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden, Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesi kararının 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun'un 304. maddesi uyarınca Adana 21. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Adana Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
16.12.2025 tarihinde karar verildi.