yargıtay 12. ceza dairesinin taksirle öldürme suçundan sanık, katılan ve savcılık temyiz başvurularıyla beraat ve mahkumiyet kararlarının incelenmesi.

Yargıtay 12. Ceza Dairesinin taksirle öldürme suçundan sanık, katılan ve savcılık temyiz başvurularıyla beraat ve mahkumiyet kararlarının incelenmesi.

Özet: Birden fazla sanığın taksirle öldürme suçundan yargılandığı davada, ilk derece mahkemesinin beraat ve mahkumiyet kararlarının istinaf mahkemesince esastan reddedilerek onanması üzerine, Cumhuriyet savcısı, sanıklar ve katılanlar tarafından yapılan temyiz başvurularında, aralarında kooperatif yöneticileri, proje sorumluları ve zemin etüdü hazırlayanların da bulunduğu bazı sanıkların yetersiz gerekçelerle beraatlerine karar verildiği veya mevcut mahkumiyet hükümlerinin hukuka aykırı olduğu iddia edilerek kararların bozulması talep edilmiş olup, dosya nihai inceleme için Yargıtaya yeniden tevdi edilmiştir.

12. Ceza Dairesi 2024/3967 E. , 2025/8742 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2022/2389 E., 2023/714 K.

SUÇ : Taksirle öldürme

HÜKÜMLER : İstinaf başvurularının esastan reddi kararı, düzeltilerek istinaf

İlk Derece Mahkemesince verilen hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararların; bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısı, sanık ... müdafileri, sanık ... müdafii, sanık ... müdafii, sanık ... müdafileri, sanık ... müdafii, katılanlar ..., ..., ..., ..., ..., ... vekili, katılanlar ..., ... vekili, katılanlar ..., ... vekili, katılan ... vekili, katılan ... vekili, katılan ..., katılanlar ..., ... vekili, katılan ... ve katılan ... tarafından temyizi üzerine 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.

Sanıklar ... ve ... müdafilerinin duruşmalı inceleme taleplerinin, 7079 sayılı Kanun’un 94. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK'nın 299/1. maddesi gereği takdîren reddine karar verilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. İlk Derece Mahkemesince taksirle öldürme suçundan sanıklar ... (...), ... (...), ..., ..., ... (...), ... (...) hakkında sanıkların ayrı ayrı 5271 sayılı CMK'nın 223/2-e maddesi gereği beraatlerine, sanık ... hakkında 5237 sayılı TCK'nın 85/2, 22/3, 62, 53/6, 63. maddeleri uyarınca 10 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, mesleğinin icrasının 2 yıl 6 ay süre ile yasaklanmasına ve mahsuba, sanıklar ..., ..., ... hakkında ayrı ayrı 5237 sayılı TCK'nın 85/2, 22/3, 62, 53/6. maddeleri uyarınca 7 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve mesleklerinin icrasının 2 yıl süre ile yasaklanmasına, sanık ... hakkında 5237 sayılı TCK'nın 85/2, 22/3, 62, 63. maddeleri uyarınca 15 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına ve mahsuba karar verilmiştir.

2. Bölge Adliye Mahkemesince sanık ... yönünden re'sen de istinafa tabi olan hükümlere yönelik o yer Cumhuriyet savcısının, sanıklar ..., ..., ..., ..., ... müdafilerinin, katılanlar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... vekillerinin, katılanlar ... ve ...'in istinaf başvuruları üzerine yapılan incelemede, sanıklar ... (...), ... (...), ..., ..., ... (...), ... (...) hakkındaki beraat hükümlerine yönelik istinaf başvurularının esastan reddine, sanıklar ..., ..., ..., ..., ... hakkındaki mahkûmiyet hükümleri ile ilgili olarak 5271 sayılı CMK'nın 280/1-a maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesinin kararındaki vekâlet ücretine ilişkin hukuka aykırılıkların düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

3. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısının, sanık ... müdafilerinin, sanık ... müdafiinin, sanık ... müdafiinin, sanık ... müdafilerinin, sanık ... müdafiinin, katılanlar ..., ..., ..., ..., ..., ... vekilinin, katılanlar ..., ... vekilinin, katılanlar ..., ... vekilinin, katılan ... vekilinin, katılan ... vekilinin, katılan ...'in, katılanlar ..., ... vekilinin temyiz istemlerinin kabulü ile sanıklar hakkındaki beraat ve mahkûmiyet hükümlerinin bozulmasına karar verilmesi görüşünü içeren 07.08.2023 tarihli Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

4. Dairemizin 10.07.2024 tarihli ve 2023/5632 Esas, 2024/3784 Karar sayılı kararı ile gerekçeli kararın usûlüne uygun şekilde katılanlar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...'a tebliği ile tebliğ - tebellüğ evrakının ve hükümleri temyiz etmeleri durumunda temyiz dilekçelerinin dava dosyasına eklenmesi ve bu durumda ileri sürülen yeni temyiz istemleri hakkında ek Tebliğname düzenlenmesinden sonra dava dosyasının, geri gönderilmek kaydıyla, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine karar verilmiş, Dairemizin tevdi kararı uyarınca katılanlar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...'a gerekçeli kararın tebliğ edilmesi ve adı geçen katılanlardan ... ile ...'ın temyiz isteminde bulunmaları üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca katılanlar ... ile ...'ın temyiz istemlerinin kabulü ile sanıklar hakkındaki beraat ve mahkûmiyet hükümlerinin bozulmasına karar verilmesi görüşünü içeren 04.11.2024 tarihli ek Tebliğname ile dava dosyası tekrar Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1. Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz sebepleri; S.S. ... ... Konut Yapı Kooperatifinin yönetim kurulu üyesi olan ve binanın yapımına başlandığı tarihten binanın fiilen bittiği tarihe kadar kooperatif yönetiminde yer alan sanıklar ... (...), ..., ... (...), tadilat projesini hazırlayan ve fenni mesuliyeti bulunan sanık ..., zemin etüt raporunu hazırlayan ve imzalayan sanıklar ... (...), ... (...) hakkında mahkûmiyet hükümleri kurulması gerekirken, dosya kapsamına uygun düşmeyen yetersiz gerekçelerle adı geçen sanıkların beraatlerine karar verildiğine, inşaat mühendisi ve mimar olduğu anlaşılan sanıkların çalışmasının ruhsatnameye bağlı olarak yürütülen bir meslek olmadığı nazara alınmadan, çalışma hürriyetini kısıtlayacak şekilde sanıklar ..., ..., ..., ...'ın mesleklerinin icrasının yasaklanmasına karar verildiğine, sanık ...'ın gözaltında ve tutuklulukta geçirdiği sürelerin cezasından mahsubuna karar verilmesi gerektiğinin gözetilmediğine, yargılama giderlerinin her bir sanığa sebebiyet verdikleri tutar kadar ayrı ayrı yükletilmesi yerine eşit olarak tahsiline karar verilmesinin isabetsiz olduğuna ilişkindir.

2. Katılanlar ..., ..., ..., ..., ..., ... vekilinin temyiz sebepleri; sanıklar ... (...), ... (...), ..., ..., ... (...), ... (...) hakkında beraat hükümleri kurulması ve sanıklar ..., ..., ..., ..., ... hakkında yasal ve yeterli olmayan gerekçelere dayalı olarak 5237 sayılı TCK'nın 62. maddesinin uygulanması nedeniyle hukuka aykırı olan kararların bozularak tüm sanıkların üst sınırdan cezalandırılmaları gerektiğine ve re'sen değerlendirilecek diğer nedenlerle hükümlerin bozulması istemine, katılanlar ..., ... vekilinin temyiz sebepleri; hüküm kurmaya elverişli olmayan bilirkişi raporuna itibarla eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiğine, sanıklar ... (...), ... (...), ..., ..., ... (...), ... (...) hakkında mahkûmiyet kararı verilmesi gerektiğinin gözetilmediğine, sanıklar ..., ..., ..., ..., ... hakkında temel cezalar alt sınırdan daha fazla uzaklaşılarak ve bilinçli taksir artırım oranı üst sınırdan belirlenip, 5237 sayılı TCK'nın 62. maddesi uygulanmaması gerektiği hâlde adı geçen sanıklara yazılı şekilde az ceza tayin edildiğine ve re'sen dikkate alınacak diğer nedenlerle hükümlerin bozulması istemine, katılanlar ..., ... vekilinin temyiz sebepleri; beraatlerine karar verilen sanıklar hakkında mahkûmiyet kararı verilmesi ve mahkûmiyet kararı verilen sanıklara daha fazla ceza verilmesi gerektiğine, katılan ... vekilinin temyiz sebepleri; hüküm kurmaya elverişli olmayan bilirkişi raporuna itibarla eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiğine, beraatlerine karar verilen sanıklar hakkında mahkûmiyet kararı verilmesi ve mahkûmiyet kararı verilen sanıkların üst sınırdan cezalandırılmaları gerektiğine, re'sen göz önüne alınacak diğer nedenlerle hükümlerin bozulması istemine, katılan ... vekilinin temyiz sebepleri; hükme esas alınan bilirkişi raporunun yetersiz olduğuna, beraatlerine karar verilen sanıklar hakkında mahkûmiyet kararı verilmesi gerektiğine, mahkûmiyet kararı verilen sanıklara az ceza tayin edildiğine, katılan ...'in temyiz sebepleri; beraatlerine karar verilen sanıkların kusurlu eylemlerinden dolayı mahkûmiyetlerine karar verilmesi ve mahkûmiyet kararı verilen sanıklara daha fazla ceza verilmesi gerektiği hâlde yetersiz bilirkişi raporuna itibarla eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiğine, sanık ... hakkında yasal ve yeterli olmayan gerekçelere dayalı olarak 5237 sayılı TCK'nın 62. maddesinin uygulandığına, re'sen dikkate alınacak diğer nedenlerle hükümlerin bozulması istemine, katılanlar ..., ... vekilinin temyiz sebepleri; alınan bilirkişi raporlarının gerçeği yansıtmadığı ve çelişki içerdiği gözetilmeden eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiğine, beraatlerine karar verilen sanıklar hakkında mahkûmiyet kararı verilmesi gerektiğine, mahkûmiyet kararı verilen sanıklara az ceza tayin edildiğine, kendilerini vekil ile temsil ettiren katılanlar ... ile ...'e maktu vekâlet ücreti hükmedilmediğine ve re'sen değerlendirilecek diğer nedenlerle hükümlerin bozulması istemine, katılanlar ... ve ...'ın temyiz sebepleri; depremde yıkılan binanın sanıkların birbirini takip eden kusurlu eylemleriyle çürük şekilde inşa edildiği gözetilerek, tüm sorumluların yasada öngörülen cezayı almaları ve toplumda cezasızlık algısının giderilmesi gerekirken, adalete olan inancı sarsacak şekilde karar verildiğine, re'sen dikkate alınacak diğer nedenlerle hükümlerin bozulması istemine ilişkindir.

3. Sanık ... müdafilerinin temyiz sebepleri; dava zamanaşımının dolduğunun gözetilmediğine, savunmaları ve esas hakkındaki savunmaları dikkate alınmaksızın gerekçeden yoksun şekilde karar verildiğine, sanık hakkında 765 sayılı TCK hükümleri yerine aleyhe olan 5237 sayılı TCK hükümlerinin uygulandığına, duruşmanın her oturumunda farklı hâkimlerin görev alması ve sadece son oturumda hazır bulunan hâkimin katılımıyla karar verilmesi nedeniyle 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 36. maddesinin ihlal edildiğine, hâkimin reddi taleplerinin usûl ve hukuka uygun olmayan şekilde geri çevrildiğine, kararı elektronik olarak imzalayan hâkim ile kararda ismi yazılan hâkimin farklı olma ihtimalinden dolayı hükmün bozulması gerektiğine, kovuşturmanın genişletilmesi taleplerinin reddedilerek, gerçeğe ve bilimsel verilere uygun olmayan bilirkişi raporuna itibarla eksik inceleme ile maddi gerçeklere aykırı şekilde hüküm kurulduğuna, İzmir 23. Asliye Hukuk Mahkemesinin mevcut davayla bağlantılı tazminat dosyasının dikkate alınmayıp, sanığın herhangi bir eylemi ile meydana gelen sonuç arasında uygun illiyet bağı bulunmadığı hâlde hatalı kusur değerlendirmesine dayalı olarak mahkûmiyet kararı verildiğine, koşulları oluşmamasına rağmen bilinçli taksir hükmünün uygulandığına, cezanın 5237 sayılı TCK'nın 61. maddesine uygun olmayacak şekilde belirlendiğine ve resen gözetilecek diğer nedenlerle hükmün bozulması gerektiğine, sanık ... müdafiinin temyiz sebepleri; yıkılan binanın mimari açıdan hiçbir kusuru bulunmaması karşısında sanık hakkında beraat kararı verilmesi gerekirken, cezaların şahsiliği ilkesine aykırı şekilde sanık hakkında mahkûmiyet kararı verildiğine ve re'sen tespit edilecek sebeplerle hükmün bozulması gerektiğine, sanık ... müdafiinin temyiz sebepleri; yıkılan binayla ilgili denetçilik görevi bulunmayan sanık hakkında cezaların şahsiliği ilkesine aykırı şekilde mahkûmiyet kararı verildiğine, sanık ... müdafilerinin temyiz sebepleri; süresinde verilen 30.06.2022 tarihli gerekçeli istinaf başvurusu değerlendirilmeyerek, sanığın adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine, sadece arsa sahibi olup, yıkılan yapının müteahhidi olmamasından dolayı kusuru bulunmayan sanığın beraati yerine mahkûmiyet kararı verildiğine, bilirkişi raporlarındaki eksiklikler, farklılıklar ve çelişkiler giderilmeden, kovuşturmanın genişletilmesine yönelik talepleri karşılanmadan ve maddi gerçeğe ulaşılmadan tahmini kusur izafeleri ile hüküm kurulduğuna, kabul ve uygulamaya göre de yasal ve yeterli olmayan gerekçelere dayalı olarak temel cezanın üst sınıra yakın tayin edildiğine ve koşulları oluşmamasına rağmen suçun bilinçli taksirle işlendiğinin kabulüyle hükmolunan cezada 5237 sayılı TCK'nın 22/3. maddesi gereğince (1/2) oranında artırım yapılmak suretiyle sanığa fazla ceza hükmedildiğine ve vesaire, sanık ... müdafiinin temyiz sebepleri; kanunların geçmişe yürümezliği ilkesi ihlal edilerek ve hüküm kurmaya elverişli olmayan bilirkişi raporuna dayanılarak kusuru bulunmayan sanık hakkında mahkûmiyet kararı verildiğine, kabul ve uygulamaya göre de koşulları oluşmadığı hâlde suçun bilinçli taksirle işlendiği kabul edilerek, hükmolunan cezada 5237 sayılı TCK'nın 22/3. maddesi gereğince (1/2) oranında artırım yapılmak suretiyle sanığa fazla ceza hükmedildiğine ve fenni mesullük meslek olmamasına rağmen serbest mimar olan sanığın 5237 sayılı TCK'nın 53/6. maddesi gereğince mesleğinin icrasının yasaklanmasına karar verildiğine, sanığın gözaltı ve tutuklulukta geçirdiği sürenin hüküm ile birlikte alacağı cezadan mahsubuna karar verilmesi gerektiğinin gözetilmediğine ve resen tespit edilecek diğer nedenlerle hükmün bozulması gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

1. 30... tarihinde, Türkiye saati ile 14.51'de merkez üssü İzmir ili ... ilçesi ile .... (...) Adası arasında, Ege Denizi açıklarında, yer yüzeyinin 14.9 kilometre derinliğinde meydana gelen, moment büyüklüğü Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü (KOERI) verilerine göre 6.9, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) verilerine göre 6.6 olarak açıklanan, yoğunluklu olarak İzmir ve çevre illerinde hissedilen depremin etkisiyle merkez üssüne yaklaşık 73 kilometre uzaklıkta olan İzmir ... ve ... bölgesindeki binalarda oluşan yıkım ve hasarlardan dolayı can ve mal kayıpları olmasının ardından İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından adlî soruşturma başlatılmış, depremin etkisiyle yıkılan binalardan birisinin de 11 kişinin enkaz altında kalarak öldüğü ve ikisi hayat fonksiyonlarını ağır (6.) derecede etkileyen kemik kırığı oluşacak şekilde olmak üzere 11 kişinin de yaralandığı ... ... Apartmanı (B) Blok binasının zemin ve 1. kat olmak üzere 2 katı olduğu belirlenmiştir.

2. Adlî soruşturma kapsamında, ... Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümünde görevli üç öğretim üyesince hazırlanan 13.04.2021 tarihli ön bilirkişi kurulu raporu soruşturma evresinde, bu raporu hazırlayan öğretim görevlileri ile birlikte ... Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümünde görevli üç ve aynı Üniversitenin Jeofizik Mühendisliği Bölümünde görevli bir öğretim üyesi olmak üzere 7 kişilik öğretim üyesince hazırlanan 10.08.2021 tarihli bilirkişi kurulu raporu kovuşturma evresinde dosyaya sunulmuştur.

3. Düzenlenen bilirkişi kurulu raporlarında;

a) ... ... Apartmanı'na ait mimari ve betonarme uygulama projeleri ile binanın yıkılmadan önceki durumunu gösteren fotoğraflara göre binanın (A) ve (B) blok olmak üzere dilatasyonla birbirinden ayrılmış bitişik nizam iki bloktan oluştuğu, her iki bloğun zemin+9 kat olmak üzere toplam 10 katlı ve bina inşaat ruhsatına göre inşaat alanının 63 54... olduğu, deprem sonrasında (B) blok binasının zemin ve 1. katının yıkıldığı, binanın zemin katının dükkân kullanım amaçlı olduğu, normal katların ise konut amaçlı dairelerden oluştuğu,

b) ... ... Apartmanı'nın (B) blok binasının 31.07.1998 tarihli onaylı mimari projesine göre zemin katta plan boyutlarının 19.90 m x 17.00 m olduğu, normal katlarda plan boyutlarının 19.90 m x 17.00 m olduğu, binanın zemin katında 6 adet dükkân, apartman girişi, merdiven ve asansör bölümleri ile kapıcı dairesinin bulunduğu, 26.03.2002 tarihli tadilattan sonra zemin katta 2 adet dükkân, apartman girişi, merdiven, asansör ve kapıcı dairesi teşkil edildiği, normal katlarda üçer adet bağımsız bölümün bulunduğu, bina zemin kat yüksekliğinin 3.50 m, normal katların 2.80 m olduğu, bina parapet en üst kotunun +29.60 m olduğu, bina temel sisteminin çift yönlü sürekli temel olduğu, bina çatısının kırma çatı olduğu ve çatı seviyesinde asansör kulesi ve merdiven kısımlarının yer aldığı,

c) ... ... Apartmanı binası ile ilgili dokümanların incelenmesinde; binanın 31.J.III.A pafta, 3783 ada, 2 parsel üzerinde bulunduğu, binanın mimari proje müellifliğinin (sanık) Mimar ... tarafından üstlenildiği, binanın statik - betonarme projelerinin .... Müh. İnş. San. Tur. Tic. Ltd. Şti. tarafından hazırlanıp, statik - betonarme proje müellifliğinin (sanık) İnşaat Mühendisi ... tarafından üstlenildiği, yapı arşiv dosyasında, yapı ruhsatı alımı aşamasında söz konusu inşaat için herhangi bir sürveyan veya şantiye şefi ataması ve taahhütnamesi belgesine rastlanmadığı, (sanık) Mimar ... tarafından hazırlanan mimari projenin 25.12.1997 tarihinde Mimarlar Odası ... Şubesi'nden meslek odası vizesi aldığı ve T.C. ... Belediyesi Mimari Tetkik Masası yetkilisi tarafından imzalandığı, 21.07.1998 tarihinde yapı ruhsat şefi tarafından imzalandığı ve 31.07.1998 tarihinde imar müdürü tarafından onaylandığı,....Müh. İnş. San. Tur. Tic. Ltd. Şti. tarafından hazırlanan statik hesap raporu ve betonarme projenin 26.12.1997 tarihinde İnşaat Mühendisleri Odası ... Şubesi'nden meslek odası vizesi aldığı ve projenin betonarme tetkik kısmının T.C. ... Belediyesi Betonarme Tetkik Masası tarafından 02.06.1998 tarihinde onaylandığı, yapı ruhsat şube şefliği ve tasdik kısımlarının boş ve imzasız olduğu, S.S. ... ... Konut Yapı Kooperatifi'nin 31.12.1997 tarihinde ... Belediye Başkanlığına başvurup, 31.J.III.A pafta, 3783 ada, 2 parseldeki yer için inşaat ruhsatnamesinin verilmesini talep ettiği, binanın fenni mesullüğü için ... Belediye Başkanlığına S.S. ... ... Konut Yapı Kooperatifi tarafından verilen 31.12.1997 tarihli dilekçe ile (sanık) Mimar ...'nın tayin edildiğinin bildirildiği ve aynı yazıyı (sanık) Mimar ...'ın yapının fenni mesullüğünü kabul ettiğini belirterek imzaladığı, ... ... Noterliğinin 10.03.1998 tarihli ve ... yevmiye numaralı taahhütnamesi ile (sanık) Mimar ...'ın 31.J.III.A pafta, 3783 ada, 2 parseldeki yapının fenni mesuliyetini yüklendiği, ... ... Noterliğinin 28.05.1998 tarihli ve ... yevmiye numaralı imza sirkülerinde S.S. ... ... Konut Yapı Kooperatifi'nin 08.05.1998 tarihinden itibaren üç yıl süre ile (sanık) Yönetim Kurulu Başkanı ..., (sanık) Başkan Yardımcısı ... ... ve (sanık) Muh. Üye ... ... tarafından müşterek iki imza ile temsil edileceğinin tasdik edildiği,

d) T.C. ... Belediyesi tarafından verilen 03.06.1998 tarihli ve ... numaralı yapı ruhsatına göre (A) ve (B) bloklar için aynı ruhsat numaralı iki belge düzenlendiği, tapunun 31.J.III.A pafta, 3783 ada, 2 parselinde kayıtlı olan yapıların sahibinin (sanık) ... ile ... ..., yapı müteahhidinin S.S. ... ... Konut Yapı Kooperatifi ve yapıların fenni mesulünün (sanık) Mimar ... olduğu, yapı ruhsatlarının zemin kat +9 katlı yeni inşaat için verildiği, yapılarda (A) blokta zemin katta 4 dükkân, normal katlarda 18 mesken bulunduğu ve toplam 24 77... olduğu, (B) blokta zemin katta 6 dükkân, kapıcı dairesi, normal katlarda 27 mesken bulunduğu ve toplam 38 77... olduğu, söz konusu yapı ruhsatlarının T.C. ... Belediyesi İmar Müdürlüğü yapı ruhsat şube şefi tarafından 21.07.1998 tarihinde kontrol edilip, 31.07.1998 tarihinde imar müdürü tarafından onaylandığı, ... Noterliğinin 23.07.1998 tarihli ve ... yevmiye numaralı vekâletnamesi ile 31.J.III.A pafta, 3783 ada, 2 parselde bulunan arsa niteliğindeki taşınmaz ile ilgili olarak (sanık) ... ile ... ... gayrimenkul üzerine yaptırmakta oldukları inşaatla ilgili olarak S.S. ... ... Konut Yapı Kooperatifi'ni vekil tayin ettikleri, ... Belediye Başkanlığına verilen 26.08.1998 tarihli ve 2188 Harita Müdürlüğü gelen yazı numaralı dilekçede S.S. ... ... Konut Yapı Kooperatifi 31.J.III.A pafta, 3783 ada, 2 parselde bulunan yapı için temel üstü vizesinin yapılmasını talep ettiği, ... Belediyesi Harita Müdürlüğü tarafından 3783 ada, 2 parselde bulunan S.S. ... ... Konut Yapı Kooperatifi için 2188 sayılı temel vizesi hazırlandığı, ... ve harita müdürü tarafından imzalandığı,

e) 20.10.2001 tarihli ... Belediye Başkanlığına verilen dilekçe ile (sanık) Mimar ...'ın S.S. ... ... Konut Yapı Kooperatifi'nin fenni mesullüğünden istifa ettiği, ... Belediye Başkanlığına verilen 04.12.2001 tarihli ve 1052 Yapı Ruhsat Şube Şefliği gelen yazı numaralı dilekçede (sanık) ... ile ... ... 31.J.III.A pafta, 3783 ada, 2 parselde bulunan yapı için yaptıkları tadilat projesinin ekte olduğunu belirtip, ilgili tadilat ruhsatının verilmesini talep ettikleri, 05.12.2001 tarihli ... Belediye Başkanlığına verilen dilekçe ile (sanık) Mimar ...'ın S.S. ... ... Konut Yapı Kooperatifi'nin fenni mesullüğünden istifa ettiği, ayrıca projesinde tadilat yapılmasına muvafakat ettiği,

f) S.S. ... ... Konut Yapı Kooperatifi ile (sanık) Mimar ... arasında 37 83... parseldeki yapının 4 60... 'sinde tadilat için mimarlık hizmetleri sözleşmesi imzalandığı, evrakta tarih bulunmadığı, mimari teknik uygulama sorumlusu (sanık) Mimar ... ile S.S. ... ... Konut Yapı Kooperatifi arasında 37 83... parseldeki yapının 4 60... 'sinde tadilat için mimari teknik uygulama sorumluluğu hizmetleri sözleşmesi imzalandığı, evrakta tarih bulunmadığı, ... Noterliğinin 07.12.2001 tarihli ve ... yevmiye numaralı taahhütnamesi ile (sanık) Mimar ...'ın 31.J.III.A pafta, 3783 ada, 2 parselde bulunan yapının fenni mesuliyetini taahhüt ettiği,

g) T.C. ... Belediyesi tarafından verilen 26.03.2002 tarihli ve ... numaralı yapı ruhsatına göre (A) ve (B) bloklar için tek ruhsat düzenlendiği, tapunun 31.J.III.A pafta, 3783 ada, 2 parselinde kayıtlı olan yapıların sahibinin (sanık) ... ile ... ... olduğu, yapı denetim mimari bölümünde (sanık) Mimar ...'ın imzasının bulunduğu, yapı ruhsatının tadilat amacıyla verildiği, yapılarda zemin katta kapıcı dairesi, 2 adet dükkân, 9 normal katta 45 adet mesken bulunduğu ve toplam 63 75... olduğu, söz konusu yapı ruhsatlarının T.C. ... Belediyesi İmar Müdürlüğü tarafından onaylandığı,

h) ... Belediye Başkanlığı İmar Müdürlüğü tarafından (sanık) ... ile ...'e hitaben yazılan 18.06.2002 tarihli yazıda 31.J.III.A pafta, 3783 ada, 2 parselde bulunan yapı için, tesisat raporu, asansör raporu, S.S.K. işyeri bildirgesi ve cephe tadilatı eksiklikleri nedeni ile yapı kullanma izin belgesi müracaatının değerlendirilemediğinin bildirildiği,

i) S.S. ... ... Konut Yapı Kooperatifi ile ...Yapı Denetim Limited Şirketi arasında (A) blok için (YİBF No: ...) ve (B) blok için (YİBF No: ...) 23.03.2006 tarihli yapı denetim sözleşmelerinin düzenlendiği, (B) blok için düzenlenen sözleşmede yapı denetim elemanları olarak İnşaat Mühendisi Yapı Denetçisi ..., (ölen sanık) İnşaat Mühendisi Proje Denetçisi ..., (sanık) Mimar Proje ve Uygulama Denetçisi ..., Makine Mühendisi Proje ve Uygulama Denetçisi ...., Elektrik Mühendisi Proje ve Uygulama Denetçisi ..., İnşaat Mühendisi Yardımcı Kontrol Mühendisi ....'ın görevlendirildiği, bu yapı (YİBF No: ...) ile ilgili detaylı proje müellifi bilgileri ile yapı denetim bilgilerinin Yapı Denetim Komisyon Başkanlığı'nın sistemi üzerinden alınmış çıktıda da görüldüğü, ancak, ... Belediyesi İmar Müdürlüğü tarafından yapının (A) ve (B) blokları için sadece tek bir numaraya bağlı yapı ruhsatı tesis edildiğinden, yapının (B) Bloğuna (YİBF No: ...) ilişkin yapı denetim sözleşmesinin feshedildiği ve binanın (A) ve (B) blokları için sadece YİBF No: ... üzerinden işlemlerin gerçekleştirildiği, bu durumun .... Noterliği tarafından 09.06.2006 tarihli ve ... yevmiye numaralı fesih ihbarnamesi ile kayıt altına alındığı, söz konusu feshin, ...Belediye Başkanlığı, T.C. ... Valiliği Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü, ... Kaymakamlığı, ...Yapı Denetim Limited Şirketi aralarında çeşitli yazışmalar ile bildirildiği,

j) Yapı arşiv dosyasında, ... Yapı Malzemeleri Kalite Kontrol Laboratuvar Teknik Danışmanlık Ltd. Şti. Denetçi İnşaat Mühendisi ... ve (ölen sanık) İnşaat Mühendisi Proje Denetçisi ... imzalı, 24.03.2006 tarihli ve 864-1 rapor numaralı S.S. ... ... Konut Yapı Kooperatifi için kolon elemanlarda donatı tespit raporu bulunduğu, bu raporda (A) blokta her katta P30, P37 ve P27 kolonlarında üçer kolonda, (B) blokta her katta P06, P19 ve P14 kolonlarında üçer kolonda tespit edilen donatıların raporlandığı, ayrıca, .... Yapı Malzemeleri Kalite Kontrol Laboratuvar Teknik Danışmanlık Ltd. Şti. Denetçi İnşaat Mühendisi ... ve (ölen sanık) İnşaat Mühendisi Proje Denetçisi ... ile ...Yapı Denetim Limited Şirketi imzalı, 24.03.2006 tarihli ve K-865 rapor numarası ile ... ... Apartmanı için karot numuneleri basınç mukavemeti deney raporu bulunduğu, bu raporda her iki blok için her katta iki kolon ve bir kirişten alınan karot numunelerin basınç dayanımlarının verildiği ve her kat için ortalama değerlerin rapor edildiği, ...Yapı Denetim Limited Şirketi yetkilisi (sanık) Y. Müh. Mimar ... 29.05.2006 tarihli ve 35.06/296-852 sayılı ... Belediye Başkanlığı İmar Müdürlüğü'ne verdiği dilekçede 31.J.III.A pafta, 3783 ada, 2 parselde kayıtlı yapının ... numaralı YİB. Formu'nda yardımcı kontrol elemanı olarak görevlendirilen İnş. Müh. ...'ın denetlemesi gereken metraj limitini aşmış olması nedeni ile görevden alınarak yerine İnş. Müh. ...'un tayin edildiğini bildirildiği ve dilekçe ekinde devir teslim ve seviye tespit tutanağının sunulduğu, 06.06.2006 tarihinde proje müellifi (sanık) ...'ın, 37 83... parselde bulunan yapının tadilat-kat ilavesi-ilave projelerinin (sanık) Mimar ... tarafından hazırlanmasına muvafakat ettiğini bildiren bir muvafakatname imzaladığı, üzerinde tarih bulunmayan bir taahhütname ile (sanık) Y. Mimar ...'ın, 37 83... parselde bulunan yapının mimari projesinin tadili, kat ilavesi ya da ilave projelerinin muvafakat edilen şekildeki mimari proje müellifliğini kabul ve taahhüt ettiği,

k) Yapı arşiv dosyasında, (sanık) Jeoloji Yük. Müh. ... tarafından hazırlanan ve Jeoloji Mühendisleri Odası tarafından 19.06.2006 tarihinde onaylanan "İzmir İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ...'a ait 31.J.3.A pafta, 37 83... parsel Sondaja Dayalı Zemin ve Temel Etüt Raporu" bulunduğu, rapor kapak sayfasında ...Yapı Denetim Limited Şirketi mühendislerinden (ölen sanık) İnşaat Mühendisi Proje Denetçisi ...'na ait raporun incelendiğini ifade eden kaşe ve imza bulunduğu, raporda jeofizik çalışmaların, sismik ölçüm ve değerlendirilmesinin Jeofizik Mühendisi ...tarafından yapıldığının belirtildiği, rapor kapsamındaki zemin deneylerinin ... Zemin Laboratuvarı tarafından yapıldığı, rapor ekinde arazide yapılan jeofizik incelemeye ait ... Jeofizik ve Yeraltı Araştırmacılık adına Jeofizik Mühendisi ...tarafından hazırlanıp imzalanan jeofizik çalışmalar raporu bulunduğu, söz konusu jeofizik çalışmalar raporunun altında (sanık) İnşaat Mühendisi ...'nun imzasının bulunduğu,

l) T.C. ... Belediyesi tarafından verilen 26.06.2006 tarihli ve ... numaralı yapı ruhsatı incelendiğinde (A) ve (B) bloklar için tek ruhsat düzenlendiği, yapıların tapunun 15... ada 2 parselinde kayıtlı olduğu, yapıların sahibinin ... ve diğer malikler olduğu, yapı müteahhidinin S.S. ... ... Konut Yapı Kooperatifi olduğu, yapı projeleri bölümünde mimari (sanık) ..., statik (sanık) ..., elektrik ..., mekanik tesisat ...imzalarının bulunduğu, yapı denetim kuruluşunun ...Yapı Denetim Limited Şirketi olduğu, yapı ruhsatının yenileme ve tadilat amacıyla verildiği, yapılarda zemin katta kapıcı dairesi, 2 adet dükkân, 9 normal katta 45 adet mesken bulunduğu ve toplam 63 72... olduğu, söz konusu yapı ruhsatının 26.06.2006 tarihinde onaylandığı,

m) ... Belediye Başkanlığı İmar Müdürlüğü'nün Hesap İşleri Müdürlüğü'ne yazdığı 04.08.2006 tarihli ve 35-4-07/12/1635 sayılı yazıda, 31.J.3.A pafta, 37 83... parselde kayıtlı YİBF No: ... numaralı inşaatla ilgili Yapı Denetim Hakkında Kanun'a göre hazırlanmış 1 numaralı (%20) hak ediş raporunun ekte sunulduğunun bildirildiği ve hak ediş ödemesi esnasında damga vergisi ile ilgili dikkat edilecek hususlara dikkat çekildiği, yazı ekinde yapı sahibi, tapu bilgileri, yapı denetim şirketi, YİBF numarası, hak ediş tutar ve fatura numarasının verildiği, ayrıca, "projedeki beton sınıfı BS20, tahkikler BS18'e göre yapılmış, bazı sonuçlar uygun, diğerleri BS18'den düşük, tahkik raporu değişecek" şeklinde not bulunduğu, beton ile ilgili tutanak ve raporlar föyünde yapının (A) ve (B) bloklarından katlara göre alınan karot numune sayılarının verildiği, Yapı Denetim Komisyon Başkanlığının YİBF No: ... numaralı yapı için yapı bilgileri, proje müellif bilgileri, yapı denetim firma ve denetçi mühendis bilgilerinin olduğu sistem çıktısının bulunduğu, ...Yapı Denetim Limited Şirketi'nin ... Belediye Başkanlığına yazdığı dilekçe ile ekleri %20 ve %100 seviyeleri için hak ediş raporları, tesisat raporu, iş bitirme belgesi, 01 numaralı hak ediş raporuna ait personel bildirgesi, fatura (...Yapı Denetim Limited Şirketi'nin düzenlediği 31.J.3.A pafta, 37 83... parselinde kayıtlı arsadaki yapının ilk safhasının denetim hizmeti bedeli, YİBF No: ...) ve dekont (....tarafından ... Bel. yapı denetim hesabına yatırılan) bulunduğu,

n) Yapı arşiv dosyasında, ...Yapı Denetim Limited Şirketi mühendislerinden İnşaat Mühendisi Yapı Denetçisi ... ve (ölen sanık) İnşaat Mühendisi Proje Denetçisi ... tarafından hazırlanan 14.09.2006 tarihli "İzmir İli ... İlçesi, ...Sokak No: ... Ve No: .../... Adresindeki ve Tapunun 31.J.3.A Pafta 37 83... Parselde Kayıtlı A ve B Bloktan Müteşekkil Apartmanın Yapı Denetim Raporu"nun bulunduğu, bu raporda bina ile ilgili idari bilgiler ve teknik incelemeler verildiği, raporun sonuç bölümünde yapının ruhsat ve eki projelere ve meri şartnameler ile yönetmeliklere uygun olarak inşa edildiğinin ve yapıda herhangi bir güçlendirme çalışmasına gerek olmadığının belirtildiği,

o) Yapı arşiv dosyasında, yapı sahibi olarak (sanık) ... ve diğer kat malikleri vekili... ile yapı denetim kuruluşu ...Yapı Denetim Limited Şirketi yetkilisi (sanık) Y. Müh. Mimar ... ile ...Yapı Denetim Limited Şirketi denetçi mühendisleri tarafından düzenlenen iş bitirme tutanağı (YİBF No: ...) bulunduğu, 31.J.III.A pafta 37 83... parselde 64 35... konut inşaatı için hazırlanan tutanağın ilgili idare ... Belediye Başkanlığı yetkilileri tarafından onaylandığı, evrakta tarih bulunmadığı, ... Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nün Hesap İşleri Müdürlüğü'ne yazdığı 28.09.2006 tarihli ve 35-4-07/12/1641 sayılı yazıda, 15 pafta, 37 83... parselde kayıtlı YİBF No: ... numaralı inşaatla ilgili Yapı Denetim Hakkında Kanun'a göre hazırlanmış 2 numaralı (%100) hak ediş raporunun ekte sunulduğunun bildirildiği ve hak ediş ödemesi esnasında damga vergisi ile ilgili dikkat edilecek hususlara dikkat çekildiği, yazı ekinde; ... Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nün Yapı Kullanma Şube Şefliği'ne yazdığı yazıda 15 pafta, 37 83... parselde kayıtlı YİBF No: ... numaralı inşaatla ilgili 4708 sayılı Kanun gereği son hak ediş ödemelerinin yapıldığının bildirildiği, ... Belediye Başkanlığı İmar Müdürlüğü'nün Hakediş Şube Şefliği'ne yazdığı 16.08.2006 tarihli yazıda 15 pafta, 37 83... parsele ait yerinde ve arşivinde yapılan tetkik neticesinde söz konusu binanın 4708 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliği kapsamında inşaat ruhsatı aldığının ve 2 hak edişin yapıldığının tespit edildiğinin bildirildiği, iş bitirme belgesinin, ...Yapı Denetim Limited Şirketi'nin hak ediş raporunun ve iş bitirme tutanakları konusu dilekçesinin, hak ediş raporunun, faturanın (...Yapı Denetim Limited Şirketi'nin düzenlediği 31.J.3.A pafta, 2 parselinde kayıtlı arsadaki yapının denetim hizmeti bakiye bedeli, YİBF No: ...), tesisat raporunun, dekontun (....tarafından .... Bel. yapı denetim hesabına yatırılan), 02 numaralı hak ediş raporuna ait personel bildirgesinin gönderildiği,

p) Binanın yapı arşiv dosyasında bulunan yapı kullanım izin belgelerine göre 31.J.3.A pafta, 37 83... parselde kayıtlı (A) ve (B) blok binalarına ait bağımsız bölümlerine 04.10.20 06... .10.2006 tarihlerinde yapı kullanım izin belgesi düzenlendiği, belgelerin bina mahallini tetkik eden teknik görevliler bölümünde düzenleyen ...'un, İnşaat Mühendisi ....'ın imzalarının bulunduğu, belgeyi tetkik eden yetkili olarak Yapı Kullanma Şb. Şefi ....'in, onaylayan olarak Mimar ...'un imzalarının bulunduğu, belgelerin 16.10.2006 tarihinde onaylandığı,

r) T.C. İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 23.12.2020 tarihli bilirkişi ek görevlendirmesi ile ... Mağazalar A.Ş. (...) tarafından Cumhuriyet Başsavcılığına sunulan tapu örnekleri, yapı ruhsatları, kira sözleşmesi, vekâletname ömekleri, fatura örnekleri ve ilgili binaya ait krokilerle birlikte bir adet CD'nin bilirkişi kuruluna teslim edildiği, dosya içerisinde; yola terk, kat irtifakı ve satış işlemlerinden düzenlenen çeşitli tapu senetlerinin bulunduğu, inceleme konusu yapının (A) ve (B) blokları için 26.03.2002 tarihinde düzenlenen tadilat amaçlı yapı ruhsatı, 04.10.2006 tarihinde (A) blok zemin kat dükkân için düzenlenen yapı kullanım izin belgesi, ... Belediyesi İktisat ve Küşat Müdürlüğünce 13.11.2006 tarihinde düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatı, ... Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünce 31.07.2012 tarihinde düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunduğu, kiraya veren (sanık) ... ve ... ile kiracı ... ... Mağazalar A.Ş. arasında 22.10.20 01... .06.2012 tarihlerinde düzenlenen 2 adet kira sözleşmesi, 31.09.2009 tarihli kira sözleşmesinin feshi ile ilgili protokol, 06.11.20 09... .11.2014 tarihlerinde düzenlenen 2 adet kira kontratına dair ek protokol, 03.12.2018 tarihinde kiralayanlar tarafından düzenlenen kira artış oranı ile ilgili muvafakatname bulunduğu, ... ..., ..., ... Noterliğinin ve ... ... Noterliğinin düzenlediği çeşitli vekâletname ömekleri bulunduğu, ... tadilat işleri için ... İnşaat Turizm Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti., ... Yalıtım İnş. Taah. Gida Turz. Nakl. San. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti., ...Mobilya Dekorasyon İnşaat Malzemeleri Araç Alım Satım Metal Ürünleri Reklamcılık İç Dış Tic. San. ve Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen fatura örnekleri bulunduğu, mağaza ile ilgili mimari projeler ve detay çizimleri bulunduğu, dosyada bulunan mağaza mimari projeler ve detay çizimleri ile yapı ruhsatı eki mimari projeler karşılaştırıldığında mimari projelerin uyumlu olduğu,

İfade edilmiştir.

4. Aynı bilirkişi kurulu raporlarında, ... ... Apartmanı (B) Blok binası ile ilgili yerinde yapılan gözlemler, sözü geçen yapıdan alınan numunelere ilişkin laboratuvar çalışmaları, yıkılan yapının arşiv kayıtları ile projelerinin incelenmesi neticesinde ulaşılan sonuçlar özetle;

a) Yapının 1998 tarihli ruhsatı dikkate alındığında Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik (1975 Deprem Yönetmeliği) hükümlerine tabi olduğu,

b) Yerinden alınan beton karot numunelerin deney sonuçlarına göre betonarme projedeki beton dayanım sınıfının sağlanamadığı,

c) Yerinden alınan donatı numunelerinin deney sonuçlarına göre nervürlü donatıların binanın yapıldığı dönemde yürürlükteki TS708’de verilen mekanik şartları sağladığı,

d) Betonarme uygulama projesinde proje donatı sınıfı StIII, statik - betonarme hesap raporunda da proje donatı sınıfı StIII olarak belirtildiği ve yerinde incelemelerde kolon donatılarının proje ve hesap raporuna uyumlu olarak StIII sınıfında kullanıldığı,

e) Temel seviyesinde kolon ve perde elemanlardaki imalatta kullanılan boyuna donatıların çap ve adetlerinin statik - betonarme hesap raporu ve betonarme uygulama çizim paftasında belirtilen boyuna donatı çap ve sayıları ile uyumlu olduğu, temel seviyesinde tespiti yapılan tüm kolon veya perde elemanların filiz donatılarının yerinde bulunduğunun gözlemlenmesi nedeniyle binada herhangi bir düşey taşıyıcı eleman kesilmediği,

f) Donatı tespiti yapılan betonarme kolon elemanlarda kullanılan etriye donatılarının aralık değerlerinin ve kanca şekillerinin 1975 Deprem Yönetmeliği hükümlerini sağlamadığı, onaylı betonarme uygulama proje paftası incelendiğinde, etriye uçlarında kanca yapılmasının öngörüldüğü, ancak yerinde yapılan incelemelerde tüm etriyelerin uçlarının bina betonarme uygulama projesi çizim paftaları ve 1975 Deprem Yönetmeliği hükümlerine aykırı olarak 90° gönyeli olarak imal edildiği,

g) Yapı tipi katsayısının K=1.33 olarak alınması gerekirken K=0.80 olarak seçildiği, bu katsayısının hesaplarda düşük alınması nedeni ile tasarım deprem kuvvetinin olması gereken değerden daha düşük hesaplandığı,

h) Betonarme kiriş, kolon ve perde elemanlar için etriye hesabının, birleşim bölgesi kesme hesabının ve göreli kat ötelemesi kontrolünün hesap raporunda yer almadığı,

i) 2006 yılında yapılan zemin etüt çalışması sırasında tespit edilen zemin profili ile 30... tarihli depremi takiben ... tarafından yaptırılan zemin etüdü sırasında ortaya çıkan zemin profili arasında uyumsuzluk olduğu, 2006 etüdü sonrasında üst yapı tasarımına esas zemin sınıfı Z3 olarak belirlenirken ... raporuna göre bunun Z4 olması gerektiği, Z3 ve Z4 seçiminin üst yapı analizini doğrudan etkilemesi nedeniyle 2006 Yılı Zemin Etüt Raporu'nun denetiminden sorumlu olan yapı denetim şirketi mesul mühendislerinin etüt raporunda imzaları olmasına rağmen bu raporun mesleğin standartlarını karşılamadığını ve zemin sınıfının Z4 olması gerektiğini fark etmedikleri, yerinde yapılan gözlemlerde ise binanın temel sisteminde taşıma kapasitesi yetersizliğine işaret eden bir temel göçmesi izine rastlanılmadığı,

j) ...Yapı Denetim Ltd. Şti. tarafından hazırlanan "İzmir İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak No:... ... /... Adresindeki ve Tapunun 31.J.3.A pafta, 3783 Ada, 2 Parselde Kayıtlı A ve B Bloktan Müteşekkil Apartmanın Yapı Denetim Raporu"nda; bina ilk projesindeki bilirkişi kurulunca tespit edilen eksiklerden bahsedilmediği, bina mevcut beton dayanımının yetersiz olmasına rağmen değerlendirilmediği, yapı denetim şirketince yapılan analizlere ait sonuçların yeterli detay ve açıklıkta verilmediği, bloklar arasında bırakılması gereken deprem derzin yetersizliği ile ilgili herhangi bir değerlendirme yapılmadığı,

k) Yapılan statik itme analizleri ve zaman tanım alanında doğrusal olmayan analizler neticesinde; göçmenin, gerçekleşen düşük beton basınç dayanımı nedeniyle zemin kat perdelerinde ortaya çıkan yüksek eksenel gerilmeler sonucu basınç kırılması ve sünek davranışın kaybedilmesi şeklinde ortaya çıktığı,

Şeklinde belirtilmiştir.

5. Ayrıca bilirkişi kurulu raporlarında, yapılan tespitler ışığında ... ... Apartmanı (B) Blok binasının, projelendirmedeki eksiklikler, malzeme özelliklerindeki yetersizlikler, uygulama ve işçilik hataları, fenni mesuliyet kapsamındaki yapım denetimindeki yetersizlik, daha sonradan devreye giren yapı denetim şirketinin eksik ve hatalı değerlendirmeleri ve denetimi nedeniyle yıkılmış olması karşısında;

a) Binanın statik hesabında; deprem yüklerinin, etriye hesaplarının, bina yerdeğiştirme hesaplarının 1975 Deprem Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak yapılmaması nedeni ile statik proje müellifinin ve statik - betonarme projeye onay veren mercilerin,

b) ... Zemin Etüt Raporu verilerine göre 2006 yılı Zemin Etüt Raporu kapsamında Z3 olarak belirlenen zemin sınıfı seçiminin hatalı olması nedeniyle bu raporun jeoloji ve jeofizik bölümleri müelliflerinin, raporda inceleme onayı, mühürleri ve imzaları olan yapı denetim şirketi mesul mühendislerinin, proje denetçilerinin, jeoloji ve jeofizik bölümlerinin sonunda imzası olan mühendislerin,

c) Mevcut beton mukavemetinin statik projede öngörülen beton sınıfını sağlamaması nedeni ile bina fenni mesulünün ve bina müteahhidinin,

d) Binanın durumu ile ilgili eksik ve hatalı değerlendirmeleri ve denetimi nedeniyle yapı denetim şirketi ve denetçi mühendislerinin,

Sorumlu olduğu görüş ve kanaatlerine ulaşılmıştır.

6. Tamamlanan adlî soruşturma sonunda;

a) İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.06.2021 tarihli ve 2021/21714 Esas, 2020/116709 Soruşturma, 2021/3128 İddianame numaralı iddianamesi ile deprem sonrasında zemin ve 1. katı yıkılarak, 11 kişinin ölümü ve 11 kişinin yaralanmasına sebep olan ... ... Apartmanı (B) blok binasının statik proje müellifliğini üstlenen sanık ...'un, statik projenin oluşturulma aşamasında yeterli özeni göstermeyerek, deprem yük katsayılarını doğru hesaplamaması ve bina derz aralığını uygun ölçüde bırakmaması, yapının 31.12.19 97... .10.2001 tarihleri arasında fenni mesullüğünü üstlenen sanık ...'ın, ayrıca 07.12.2001 tarihinde yapının fenni mesullüğünü üstlenen ve 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 28/4. maddesi gereğince daha önce yapılan işleri denetleme, eksiklik ve hata var ise giderilmesini sağlama ve bildirimde bulunma sorumluluğu bulunan sanık ...'ın, yapının inşası sırasında kullanılan yapı malzemesinin projede belirtilen yeterli özellikleri taşımaması ve sanıkların denetimlerinde yetersiz ve özensiz davranmaları, yapının evrak üzerinde müteahhidi olan S.S. ... ... Konut Yapı Kooperatifi'ni temsilen sanıklar ..., ... (...) ve kooperatif yönetiminde yer almasa da yapının fiili müteahhidi olan sanık ...'ın, projede ve yönetmelikte belirtilen uygun malzemenin kullanılmamasından dolayı dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranmaları, yapının 19.06.2006 tarihli zemin etüdü raporunda inşaat mühendisi olarak imzası bulunan sanık ... (...) ve zemin etüt raporunun müellifliğini yapan sanık ...'nun (...), zemin sınıfının doğru seçilmemesinden dolayı hesaplamaların hatalı olarak yapılması, ...Yapı Denetim Limited Şirketi yetkilileri olan sanıklar ... ve ...'nın, yapının eksik ve özensiz denetlenmesi nedeniyle sanıklar hakkında taksirle öldürme suçundan 5237 sayılı TCK'nın 85/2, 22/3. maddeleri uyarınca cezalandırılmalarına, aynı Kanun’un 53/6 ve 63. maddeleri gereği meslek veya sanatlarının icrasının yasaklanması ile mahsuba karar verilmesi talebiyle kamu davası açılmıştır.

b) İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının, 11.08.2021 tarihli ve 2021/28700 Esas, 2021/100168 Soruşturma, 2021/4255 İddianame numaralı iddianamesi ile deprem sonrasında zemin ve 1. katı yıkılarak, 11 kişinin ölümü ve 11 kişinin yaralanmasına sebep olan ... ... Apartmanı (B) blok binasının evrak üzerinde müteahhidi olan S.S. ... ... Konut Yapı Kooperatifi'ni temsilen sanık ...'ın (...) projede ve yönetmelikte belirtilen uygun malzemenin kullanılmamasından dolayı dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranması nedeniyle sanık hakkında taksirle öldürme suçundan 5237 sayılı TCK'nın 85/2, 22/3. maddeleri uyarınca cezalandırılmasına, aynı Kanun’un 53/6. maddesi gereği meslek veya sanatının icrasının yasaklanmasına karar verilmesi talebiyle kamu davası açılmış, İzmir 9. Ağır Ceza Mahkemesinin 02.09.2021 tarihli ve 2021/253 Esas, 2021/305 Karar sayılı kararı ile mevcut dava dosyasının aynı Mahkemenin 2021/172 Esas sayılı asıl dava dosyasıyla birleştirilmesine ve yargılamanın asıl dava dosyası üzerinden yürütülmesine karar verilmiştir.

7. Kovuşturma evresinde; sanıkların savunmaları, katılanların beyanları ve tanıkların anlatımları dosyaya eklenmiş, tarafların soruşturma evresinde oluşturulan bilirkişi kurulunun hazırladığı 13.04.20 21... .08.2021 tarihli raporlara itirazda bulunmaları üzerine, itirazların değerlendirilmesi için aynı bilirkişi kurulundan ek rapor düzenlenmesi istenmiştir.

8. ... Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümünde görevli üç öğretim üyesince hazırlanan 25.01.2022 tarihli ek raporda;

a) Yapı tipi katsayısının, donatısız yığma bölme duvarlı düktil betonarme çerçeveler için verilen K=0.80 olarak seçildiği, ancak, binada temel seviyesinde sadece S27 ve S38 olmak üzere toplam 2 adet düşey eleman kolon boyutunda olup diğer 24 düşey elemanın perde boyutunda olduğu, ayrıca binada 1 adet U formunda perde de bulunduğu, buna göre kolon boyutundaki elemanların sadece 2 adet olmasından dolayı binadaki yatay deprem yüklerinin neredeyse tamamının perde elemanlar tarafından taşınmakta olduğunun anlaşıldığı, bu durumda yapı tipi katsayısının tüm perde duvarlı kutu sistemler için verilen K=1.33 olarak alınması gerektiği kanaatinin oluştuğu, bu hususun 1975 Deprem Yönetmeliği tablo 13.3 yapı tipi katsayısı bölümünde belirtildiği,

b) 1975 Deprem Yönetmeliği'nde bitişik nizam yapılar için bırakılacak deprem derzinin miktarının bölüm 6.4.1'de detaylı olarak verildiği, söz konusu bina için deprem derzinin 11 cm olması gerekirken 5 cm olarak bırakılmış olmasının 1975 Deprem Yönetmeliği'ne aykırılık teşkil ettiği, deprem derzinin amacının bitişik nizam binaların deprem sırasında birbirine vurmasını (çekiçleme etkisi) engellemek olduğu, ayrıca bu maddeye göre bırakılması gereken deprem derzi miktarının en az bırakılması gereken mesafe olup, gerektiğinde yapılacak hesaplara göre arttırılması gerekebildiği,

c) Yapı enkazında beton kalitesinin tespit edilmesi için daha önce sunulan raporda detaylı olarak açıklanan birtakım çalışmalar yürütüldüğü ve her durumda beton kalitesinin proje dayanım sınıfını sağlamadığının görüldüğü,

d) Yıkılan yapının temel seviyesinde yapılan ölçümlere göre zemin kat kolon-perde elemanların sayı ve ebatlarının onaylı betonarme projesinde gösterilen kolon-perde sayı ve ebatları ile uyumlu olduğunun belirlendiği, enkazın temeli açıldıktan sonra yapılan çalışmalarda temelden çıkan kolon-perde filiz donatılarının tüm kolon-perde elemanlar için yerinde olduğunun görüldüğü, temel seviyesinde kolon-perde eleman kesilmesi veya tıraşlanması halinde temelden çıkan filiz donatılarında temel üst kotunda kesilme gözlemlenmesi gerekeceği, yerinde yapılan incelemelerde böyle bir tespite rastlanmadığından zemin kat seviyesinde herhangi bir kolon-perde taşıyıcı eleman kesimi tıraşlaması yapılmadığı kanaatinin oluştuğu, dolayısıyla binanın depremde yıkılmasının nedeninin kolon-perde kesilmesi ya da tıraşlanması olmadığının değerlendirildiği,

e) Enkazdan yıkım sırasında ayrılan elemanların yapı üst katlarından hangi kattan olduğu bilinmeden ayrıldığı, dolayısıyla 20... cm boyutlarındaki elemanların yapının taşıyıcı sisteminin hangi katında ve planda hangi eleman olduğunun belirlenmesinin mümkün olmadığı, 10.08.2021 tarihli bilirkişi raporunun 6. bölümünün ilk kısımlarında verilen elemanların hiçbirinin zemin kat seviyesinde ölçüm yapılan elemanlar olmadığı ve bu elemanların isimlendirilmesinin sıralı olarak yapıldığı,

f) 1975 Deprem Yönetmeliği'nde statik hesaplarda dolgu duvarların yapı davranışına etkisinin yansıtılması ile ilgili doğrudan bir hüküm yer almadığı, 1998 Deprem Yönetmeliği'nde ise dolgu duvarların bina davranışına etkisinin "B1 - Komşu Katlar Arası Dayanım Düzensizliği (Zayıf Kat)" ile kontrol edildiği, söz konusu bina için yapı denetim şirketi tarafından yapılan analizlere ait hesap raporunda hiçbir düzensizlik kontrolüne yer verilmediği, ancak, binanın mevcut durumunda beton malzeme dayanımının düşüklüğünden dolayı binanın yatay yer değiştirmelerinin artması nedeni ile dolgu duvarların yatay rijitliğe katkısının beklenenden daha fazla olacağı kanaatinin oluştuğu,

g) 1997-2001 yılları arasında bina fenni mesulünün (sanık) Mimar ... olduğu, 2001 yılında Mimar ...'ın fenni mesullükten istifa ettiği, sonrasında zemin katta yapılan tadilatlar sırasında fenni mesul olarak (sanık) Mimar ...'ın atandığı, 2006 yılında ...Yapı Denetim ile yapı denetim sözleşmesi imzalandığı, söz konusu yapı denetim şirketi tarafından binanın projeleri ve mevcut durumunun değerlendirildiği, sonuçların rapor olarak sunulduğu ve bu rapora binaen Belediye tarafından yapı kullanma izin belgesinin 2006 yılında düzenlendiği, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 28. maddesinin, "Fenni mesulün istifası veya ölümü halinde, başka bir meslek mensubu fenni mesuliyeti üstlenmedikçe yapının devamına izin verilmez. Fenni mesulün istifası halinde, istifa tarihinden önce yapılan işlere dair sorumluluğu devam eder. Yeni atanan fenni mesul, daha önce yapılan işlerin denetlenmesinden ve eksiklik ve hata var ise giderilmesini sağlamaktan ve bildirimde bulunmaktan da sorumludur. Tespit edilen bu eksiklik ve hatalar giderilmedikçe inşaatın devamına izin verilmez." hükmü gereğince fenni mesulün istifa etmiş olmasının, görev yaptığı sürede yapılan imalatlarla ilgili sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı, ayrıca, ilgili yapı denetim kuruluşu tarafından hazırlanan yapı denetim raporunun dayanağı olan "T.C. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 13.04.2006 tarihinde yayınlanan B.09.0.YİG.0.15.00.07/1493 sayılı Genelge"nin inceleme konusu yapının özel durumu ile ilgili olarak; "3194 sayılı İmar Kanunu hükümlerine göre yapı ruhsatı alarak yapımına başlanılmış ve ruhsat süresi içinde imar planına, mevzuata, ruhsat ve eklerine standartlara, teknik şartnamelere uygun yapılarak inşai faaliyeti kalmamış ve bu husus ilgili idarece tespit edilmiş ancak yapı kullanma izin belgesi almayarak ruhsatsız duruma düşmüş yapıların; yeniden ruhsat düzenleme işlemi aşağıda belirtildiği şekilde yapılacaktır. Bu yapılara yapı kullanma izin belgesi düzenlenmesi aşamasında; sorumluluğu yükümlenen ilgili teknik elemanlarca veya yapı denetim kuruluşunca yapı projelerinin ilgili yönetmelikler/standartlar, teknik şartnameler ve diğer mevzuat hükümlerine deprem etkilerine uygunluğu değerlendirilerek yapı güvenliğine, ilişkin rapor düzenlenir. Bu rapor ilgili idarece incelenerek onaylanır. Sorumluluğu yükümlenen ilgili teknik elemanlarca veya yapı denetim kuruluşunun düzenlediği rapor sonrası, inşai faaliyeti tamamlanmış yapının, zemin etüdü ve taşıyıcı sistem testlerinin yapılarak, deprem etkilerine, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğu, yapı projelerinde herhangi bir değişiklik veya düzeltme gerekmediği tespit edilir ise, bu yapıya ilgili mevzuat hükümlerine göre yapının tamamının sorumluluğu, uzmanlık alanına göre tüm yapı denetim görevlileri tarafından üstlenilmek koşuluyla, yeniden yapı projeleri onaylanarak ruhsat ve yapı kullanma izin belgesi düzenlenmesi mümkündür. İlgili idare ve sorumluluğu yükümlenen ilgili teknik elemanlarca veya yapı denetim kuruluşlarının düzenlediği rapor sonrası yapılan incelemede, yapıda güçlendirme ve bu amaçla yapı projelerinde herhangi bir değişiklik veya düzeltme gerektiği tespit edilir ise 4708 sayılı Kanun'a göre yapı denetim sorumluluğu yapı denetim kuruluşu tarafından üstlenilmek şartıyla yürürlükteki yönetmeliklerin öngördüğü güvenlik şartlarına uygun olarak hazırlanan takviye (güçlendirme) projeleri ruhsat eki olarak ibraz edilerek yeniden yapı ruhsatı düzenlenir." hususlarına yer verildiği, buna göre yıkılan yapının denetim hizmetleri ile ilgili olarak fenni mesuller ve yapı denetim şirketinin inşaat mühendisi uzman görevlilerinin sorumlu olduğu görüş ve kanaatine ulaşıldığı,

h) Enkazdan yıkım sırasında ayrılan elemanların yapı üst katlarından hangi kattan olduğu bilinmeden ayrıldığı, dolayısıyla S1 ve S2 olarak isimlendirilmiş 25... cm boyutlarındaki elemanların yapının taşıyıcı sisteminin hangi katında ve planda hangi eleman olduğunun belirlenmesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla eleman boyutları donatılarındaki uyumsuzluk konusunda bir değerlendirme yapılamadığı, diğer yandan tespiti yapılan bu elemanların yapının deprem sırasında ani göçmeyen üst kat seviyelerinden alınan elemanlar olduğu,

i) 10.08.2021 tarihli bilirkişi raporunun Şekil 4'te verilen temel planı ölçümlerinin bilirkişi heyeti nezaretinde harita mühendisi tarafından GPS cihazı ile gerçekleştirildiği, ölçümleme sırasında moloz yığınlarının mevcut olduğu bölümlerde tam ölçü alınamadığı, daha sonra moloz yığınları kaldırılıp temel tamamen ortaya çıkarıldıktan sonra bilirkişi heyetince tüm temel kolon filizlerinin yerinde tek tek kontrol edildiği, bu sırada P33 ve P34 numaralı perdelerle üzerine oturduğu T45, T76 ve T77 numaralı temel kirişlerin yerinde görülüp fotoğraflandığı, P24, P28, P30, P33, P38, P42, P46 düşey taşıyıcı elemanlarının temel filiz donatıları projesinde belirtilen donatılarla karşılaştırıldığı, bazı elemanlarda bir miktar fazla donatı bazı elemanlarda ise bir miktar eksik donatı bulunduğu, anılan eksik donatıların perde elemanların gövde donatılarında olduğu, fazla donatıların ise genelde perde uç bölgelerinde olduğu, diğer yandan yapının yıkılmasının temel nedeninin boyuna donatıların eksikliği değil, düşey taşıyıcı elemanların kesme ve eksenel kuvvet kapasitesinin yetersizliği ile beton malzemesi dayanımının projede öngörülen dayanımdan düşük olması olarak değerlendirildiği,

j) Yapının temel seviyesinde yapılan incelemelerde herhangi bir kolon-perde kesilmesi veya tıraşlanması tespit edilmemiş olduğundan ... mağazasının yaptığı tadilatların yapıdaki bölme duvarların kaldırılması yönünde olduğu kanaatinin oluştuğu, bu tadilatların ilgili belediye tarafından tadilat ruhsatına bağlanıp onaylandığı,

k) Yapının belediye yapı arşiv kayıtlarına göre binanın fenni mesullüğü için ... Belediye Başkanlığı'na S.S. ... ... Konut Yapı Kooperatifi tarafından verilen 31.12.1997 tarihli dilekçe ile (sanık) "Mimar ...”ın tayin edildiğinin bildirildiği, aynı yazıyı (sanık) Mimar ...'ın yapının fenni mesullüğünü kabul ettiğini belirterek imzaladığı, ... . Noterliğinin 10.03.1998 tarihli ve ... yevmiye numaralı taahhütnamesi ile (sanık) ...'ın 31.J.III.A pafta 37 83... parselde bulunan yapının fenni mesuliyetini yüklendiği, aynı arşiv kayıtlarında (sanık) İnşaat Mühendisi ...'un binanın fenni mesullüğüne atandığı veya binanın fenni mesuliyetini kabul ettiğine dair herhangi bir evraka rastlanmadığı, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 28. maddesinde, "Fenni mesuller, Bakanlık tarafından çıkarılan yönetmelikte belirlenen sınıf, özellik ve büyüklüğe sahip bulunan yapıların denetimi faaliyetine yardımcı olmak üzere, 38 inci maddeye göre uygun nitelikte ve sayıda fen adamı istihdam etmek mecburiyetindedir." düzenlemesinin yer aldığı, yapı arşiv dosyasında, yapı ruhsatı alımı aşamasında söz konusu inşaat için herhangi bir sürveyan veya şantiye şefi ataması ve taahhütnamesi belgesine rastlanmadığı, dolayısıyla (sanık) Mimar ...'ın mesleki uzmanlık alanına göre fenni mesuliyet açısından değerlendirildiğinde, beton kalitesi ve benzeri konularda ilgili belediyeden denetim faaliyetlerini layığı ile yerine getirebilecek bir fen adamı veya konu ile ilgili inşaat mühendisi bir fenni mesul talep etmediği, idareye herhangi bir bildirim yapmadığı,

l) ... ... Apartmanı'nın (B) blok binasının depremde maruz kaldığı statik eşdeğer yatay yük hesabının 1975 Deprem Yönetmeliği'ne göre yapıldığı, 1975 Deprem Yönetmeliği'nde bu hesap için F=C.W bağıntısı mevcut olup deprem katsayısının C-CO.K.S.I ile bulunduğu, bu denklemde proje müellifleri için zemin profiline bağlı olabilecek tek parametrenin spektrum katsayısı (S) olduğu, 1975 Deprem Yönetmeliği spektrum katsayısının en fazla S=1.0 alınabileceği, binanın proje hesap raporu incelendiğinde proje müellifinin 1975 Deprem Yönetmeliği'nin geçerli olduğu dönem için güvenli tarafta kalarak spektrum katsayısını S=1.0 aldığı ve eşdeğer statik yatay yükü bu şekilde hesapladığı, bir başka deyişle ... ... Apartmanı'nın (B) blok binasının 1975 yılında yapılmış ilk projesi üzerinde 2006 yılına ait zemin etüt raporunda verilmiş "Z3 Zemin Sınıfı" kararının doğal olarak kullanılmadığı, 2006 yılı Zemin Etüt Raporu'nun binanın yapı kullanım ruhsatının verilmesi için yapı denetim şirketi tarafından gerçekleştirilmiş bina analizlerinde rol oynadığı, zeminin Z3 veya Z4 sınıfında alınmasının binanın analizlerinde deprem yüklerini değiştirdiği, ayrıca mezkûr 2006 yılı Zemin Etüt Raporu'nun 12. sayfasının "Madde 4.2.3: Sıvılaşma ve Yanal Yayılma Analizleri ve Değerlendirilmesi" bölümünde, "İnceleme alanında, yaplan gözlemlerde birimin alüvyondan oluştuğu saptanmıştır. Yer altı suyu etkisi altındaki kum, siltli kum, kumlu silt ve silt türü zeminlerin şiddetli deprem sarsıntısı etkisiyle kısa süreli dayanım kaybına uğramakta, bu durum büyük kalıcı deformasyonlar yaratarak sıvılaşma adı verilen tehlikeli bir olguyla sonuçlanmaktadır. Sıvılaşma analizleri yaparak bölgede sıvılaşma riskinin saptanması için bir çok metot geliştirilmiştir. Parsel alanında, yer altı suyu gözlenmemiş, zemin kaya olduğundan sıvılaşma için uygun koşulda olmadığı belirlenmiştir. Bu nedenle persel alanında yeralan birimlerde sıvılaşma riski beklenmediğinden sıvılaşma araştırması yapılmamıştır." şeklinde, sahada yeraltı suyuna rastlanmadığının, zeminin kaya olduğunun, bu nedenle sıvılaşma analizinin gereğinin olmadığının yazıldığı, yapılmış olan bu değerlendirmenin raporun geri kalanı ile büyük çelişki içerdiği, tamamen hatalı olan bu sıvılaşma değerlendirmesi ve zeminin kaya olduğunun ifade edilmesi, bu hatanın yapı denetim şirketi tarafından fark edilmemiş olması, hatta yapı denetim şirketinin 2006 yılı Zemin Etüt Raporu'nu onaylaması ve binanın mevcut durumu ile güvenli olduğunu belirten teknik rapor verilmesinin, Belediye tarafından binaya oturma ruhsatı kesilmesine neden olduğu, zemin etüt raporunun genelinde yeraltı su seviyesinin 5 m derinde olduğu belirtilmiş olup, zemin profilinin alüvyon tabakalarından oluştuğu dikkate alınmış olsaydı zemin ıslahına yönelik öneride bulunulması gerekeceği ve binanın mevcut durumu ile zemin açısından güvenli kararına varılmış olacağı, ... ... Apartmanı'nın (B) blok binasının yıkılarak, (A) blok binasının hasar almasının üst yapı problemi olduğu ve binanın yıkımı üzerinde zeminin tesirli olmadığı, bir bölgedeki zemin yapısının değişmesinin çok uzun zamanda mümkün olabilecek jeolojik süreçler sonunda mümkün olabileceği, bina inşaatının tamamlanmasının üzerinden yaklaşık 20 yıl geçtiği dikkate alındığında zemin sınıfının hele negatif yönden Z4 sınıfına dönüşmesinin mümkün olmadığı,

m) Binanın zemin katında temel seviyesinde yapılan kontrollerde, düşey taşıyıcı kolon-perde elemanların boyut, sayı ve yerleşimlerinin, betonarme projesinde gösterilen kolon-perde elemanların boyut, sayı ve yerleşimleri ile uyumlu olduğunun görüldüğü, binanın (E) aksı üzerinde, betonarme projede 3 adet taşıyıcı eleman (P32-P33-P34) olduğu halde, zemin kat mimari tadilat projesinde aynı yerde 2 adet taşıyıcı eleman görünmesinin açıklanması istenilmiş olup, mimari tadilat projesindeki gösterimin nedeninin anlaşılamadığı,

n) (Sanık) İnşaat Mühendisi ...'ın imzasının 2006 yılı Zemin Etüt Raporu'nun ... Jeofizik ve Yeraltı Araştırmacılık tarafından hazırlanmış Ek-8'deki jeofizik etüt bölümünde bulunduğu, Ek-8'in sonuç kısmında sahada su seviyesinin zemin yüzeyine yakın olduğunun belirtilmiş olmasına ve "...Yeraltı suyu sorunu bulunmakta..." ifadesi yer almasına rağmen bir önceki sayfada "Zemin sıvılaşması çekincesi bulunmamaktadır." cümlesinin de yazıldığı, rapordaki jeofizik bulgular ile varılması mümkün olmayan bu görüşün nasıl serdedildiğinin anlamlandırılamadığı, jeofizik etüt raporunun (Ek-8) bir bütün olduğu, bu nedenle Ek-8 hazırlanırken kimin ne rol oynadığı ve hangi değerlendirmeleri yaptığının kati olarak ayrımının yapılmasının mümkün olmadığı, bu gerekçelerle raporun genelini dikkatle okumadan ve konu hakkında araştırma yapmadan imza atan (sanık) İnşaat Mühendisi ...'ın ve diğer imza atanların aynı derecede sorumlu olduğu,

o) Binanın sadece (B) bloğunun çökme nedeni olarak; beton dayanımı ve uygun etriye kullanılmamasına bağlı kesme ve eksenel kuvvet dayanımı yetersizliği, projelendirme hataları, denetim hataları, deprem derzi yetersizliği gibi pek çok unsurun etkili olduğu kanaatine varıldığı,

p) Sonuç olarak 10.08.2021 tarihinde sunulan bilirkişi raporunda ... Üniversitesi bilirkişi öğretim üyeleri olarak yapılan tüm tespit ve değerlendirmelerle daha önce sunulan raporun sonuç kısmında belirtilen sorumlular ile ilgili değerlendirmelerin geçerli olduğu,

İfade edilmiştir.

9. ... Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümünde görevli üç ve aynı Üniversitenin Jeofizik Mühendisliği Bölümünde görevli bir öğretim üyesi olmak üzere dört öğretim üyesince hazırlanan 05.04.2022 tarihli ek raporda;

a) Dava dosyasına sunulan, dosyanın kapsamı dâhilindeki tarafların 10.08.2021 tarihli ortak bilirkişi raporuna olan itiraz ve ilave açıklama taleplerine ... Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü öğretim üyeleri tarafından sunulan 25.01.2022 tarihli bilirkişi raporunda verilen cevaplara ve açıklamalara, bilirkişi heyetinde yer alan ... Üniversitesi öğretim üyeleri olarak aynen katıldıkları,

b) ... ... Apartmanı'nın (B) blok binasının tasarımında kullanılan eşdeğer deprem yüklerinin 1975 Deprem Yönetmeliği'ne göre hesaplandığı, deprem bölge katsayısının, birinci derece deprem bölgesi için Co=0.10 olarak seçildiği, seçilen değerin, tasarımın yapıldığı tarih itibariyle doğru olduğu, yapı tipi katsayısının, "donatısız yığma bölme duvarlı düktil betonarme çerçeveler için verilen" K=0.80 olarak seçildiği, temel seviyesinde sadece 2 adet düşey taşıyıcı elemanın (S27 ve S38) kolon boyutunda olduğu, 24 adet düşey taşıyıcı elemanın ise perde boyutunda olduğu, ayrıca taşıyıcı sistemde 1 adet U kesitli perde bulunduğunu, bina üzerine etkiyen yatay deprem yüklerinin tamamına yakını perde tipi taşıyıcı elemanlar tarafından taşındığı için, yapı tipi katsayısının en az K=1.0 ya da perde duvarlı kutu sistemler için önerilen K=1.33 değerine yakın seçilmesi gerekirken, K=0.80 olarak seçilmesinin yanlış olduğu, yapı dinamik katsayısı (spektrum katsayısı) değerinin, en yüksek değer olan S=1.0 olarak alındığı ve seçilen değerin uygun olduğu, yapı önem katsayısının, halkın az yığıldığı yapılar için verilen I=1.00 olarak alındığı ve seçilen değerin uygun olduğu, 1975 Deprem Yönetmeliği'ne göre yapılan hesapta, kolonlar için etriye hesabı, kolon-kiriş birleşim bölgesi kesme hesabı, yatay deprem yükleri altında betonarme kolonlarda uçlar arası meydana gelecek ardışık yerdeğiştirmeler farkının kat yüksekliğinin %0.25'ini geçip geçmediğinin kontrolü hususlarının statik hesap raporunda yer almadığı,

c) 10.08.2021 tarihli bilirkişi heyeti raporunun 10. bölümünde yer alan grafiklerin oluşturulmasında yapı tipi katsayısı (K) kullanılmadığı, binanın yatay yük taşıma kapasitesini belirlemek üzere "itme analizi yöntemi" ile taban kesme kuvveti-tepe yerdeğiştirmesi ilişkilerinin belirlendiği, 10.08.2021 tarihli bilirkişi heyeti raporunun 9. bölümünde belirtildiği gibi, yapı tipi katsayısının (K) en az K=1.0 ya da perde duvarlı kutu sistemler için önerildiği şekilde K=1.33 olarak alınmasının uygun olduğu, 10.08.2021 tarihli bilirkişi heyeti raporunun 10. bölümünde yer alan grafiklerde, 1975 Deprem Yönetmeliği'nin tanımladığı yatay yük seviyesini temsil eden yatay çizgilerin, yapı tipi katsayısı K=1.0 alınarak hesaplanıp, yatay yük oranının %10 olarak gösterildiği, 10.08.2021 tarihli bilirkişi heyeti raporunun 10. bölümünde verildiği gibi, 30... depreminde, AFAD 3513 ...istasyonunda kaydedilen yer ivmesinin yatay bileşenleri zaman tanım alanında doğrusal olmayan analizlerde giriş ivmesi olarak kullanılarak yapılan hesaplarda; proje beton basınç dayanımı (20 MPa) kullanıldığında; X doğrultusunda %9.8, Y doğrultusunda %8.0 düzeyinde taban kesme kuvveti istemi oluştuğu, gerçekleşen beton basınç dayanımı (10.9 MPa) kullanıldığında, X doğrultusunda %9.7, Y doğrultusunda %7.5 düzeyinde taban kesme kuvveti istemi oluştuğu, yatay yük oranı %6.7 ye eriştiğinde, zemin katta P21 ve P34 perdeleri eksenel yük etkisinde gevrek kırıldığı, orijinal tasarımı %8 (F=0.08x (Wi+nPi)) düzeyinde eşdeğer deprem yükü kullanılarak yapılan ... ... Apartmanı (B) Blok binasının, 30... İzmir Depremi'nde gerçekleşen %9.8 düzeyindeki taban kesme kuvveti istemini karşılayamadığı, orijinal tasarımda, 1975 Deprem Yönetmeliği koşullarına uygun olarak %10 veya %13.3 düzeyinde yatay yük oranı kullanılması ve beton basınç dayanımının 20 MPa olarak gerçekleşmesi durumunda ... ... Apartmanı (B) Blok binasında göçme meydana gelmeyeceği kanaati oluştuğu, 10.08.2021 tarihli bilirkişi heyeti raporu kapsamında, beton basınç dayanımı olarak 10.9 MPa değeri kullanılarak yapılan hesapta, taban kesme kuvveti oranı %6.7 ye eriştiğinde zemin katta P21 ve P34 perdelerinde eksenel yük etkisinde gevrek kırılma oluştuğu, %6.7 lik yatay yük oranının tasarımda kullanılan %8 değerinden küçük olduğu, dolayısıyla ... ... Apartmanı (B) Blok binasının 30... depreminde göçmesinin nedeninin beton basınç dayanımının (10.9 MPa) proje dayanımından (20 MPa) küçük gerçekleşmesi kanaatine ulaşıldığı,

d) 1975 Deprem Yönetmeliği Bölüm 6.4.1'de bitişik nizam binalarda bırakılacak deprem derzinin miktarının tanımlandığı, ... ... Apartmanı (B) Blok binasının toplam yüksekliğinin yaklaşık 30 m olduğu dikkate alındığında, iki blok arasında bırakılması gereken deprem derzinin en az 110 mm olması gerekirken 50 mm genişliğinde olmasının 1975 Deprem Yönetmeliği'nin bu maddesine aykırılık teşkil ettiği, bu konuda yapılan iki ayrı analizden elde edilen sonuçlar; ... ... Apartmanı (B) Blok binasının üç boyutlu hesap modelinde %8 yatay yük düzeyi için doğrusal-elastik hesap yapıldığında (orijinal tasarımdaki gibi), gerçekleşen tepe yatay yerdeğiştirmelerinin X doğrultusunda 30.4 mm, Y doğrultusunda 44.2 mm olduğu, bu değerlerin, orijinal tasarımın yapıldığı dönemdeki hesap yaklaşımının sonuçlarını temsil ettiği, 10.08.2021 tarihli bilirkişi heyeti raporu kapsamında 30... depreminde, AFAD 3513 .../... istasyonunda kaydedilen yer ivmesinin yatay bileşenleri zaman tanım alanında doğrusal olmayan analizlerde giriş ivmesi olarak kullanılarak yapılan hesaplarda (proje malzeme dayanımı ile), ... ... Apartmanı (B) Blok en üst katında yatay yerdeğiştirmelerin X doğrultusunda 136 mm, Y doğrultusunda 126 mm olarak gerçekleştiği, bu sonuçların, ... ... Apartmanı (A) ve (B) blokların kütle ve rijitlik özelliklerindeki farklılıktan dolayı çarpışmış olabileceğini gösterdiği,

e) Bölme duvarların, betonarme karkas sistemler için yapılan hesaplarda "taşıyıcı eleman" olarak değil, "düşey yük ve kütle" olarak dikkate alındığı, 1975 Deprem Yönetmeliği'nde bölme duvarlarının yapısal davranışa etkisini yansıtan bir madde bulunmadığı, mimari planda zemin kat cephelerinin camekan olarak tasarlandığı, zemin kat ara bölme duvarlarının toplam alanının 800 00... , betonarme perde enkesit alanları toplamının da 730 00... olduğu, bina yatay yük taşıyıcı sisteminin perdelerden oluşturulmuş olması sebebiyle ... ... Apartmanı zemin katında bölme duvarların kaldırılmasının "zayıf kat ektisi" yaratarak "B Blok" un yıkılmasına sebep olduğu yönünde kanaat oluşmadığı,

f) ... ... Apartmanı (B) Blok mimari projesine göre zemin kat yüksekliğinin 350 cm, normal katların yüksekliğinin 280 cm olduğu, 1975 Deprem Yönetmeliği'nde "yumuşak kat" durumunun kontrolü ile ilgili bir koşul bulunmadığı, söz konusu düzensizlik tanımının 1998, 20 07... yönetmeliklerinde "B2 düzensizliği” olarak tanımlandığı, yapı denetim şirketince 2006 yılında "yapı kullanım ruhsatının" alınması için yapılmış olan analizlere ait hesap raporunda 1998 Deprem Yönetmeliği'nde tarif edilen düzensizliklerin hiçbirine ait sonuç ve değerlendirmenin verilmediği,

g) 10.08.2021 tarihli bilirkişi heyeti raporu kapsamında 30... depreminde AFAD 3513 ...-... istasyonunda kaydedilen yer ivmesinin yatay bileşenleri zaman tanım alanında doğrusal olmayan analizlerde giriş ivmesi olarak kullanılarak yapılan hesaplarda (proje beton dayanımı ile) zemin katta gerçekleşen yatay ötelenmelerin; X doğrultusunda 7 mm (7/3500=0.002), Y doğrultusunda 6 mm (6/3500=0.0017) olarak elde edildiği, betonarme perde taşıyıcı sistemler için uygun olan bu değerlerin, ... ... Apartmanı (B) Blok binasının zemin katta gerçekleşen yerdeğiştirme isteminden dolayı göçmediğini kanıtladığı,

h) ... ... Apartmanı (B) Blok binasının, 1975 Deprem Yönetmeliği'ne göre hazırlanan orijinal projesinde yapı dinamik katsayısının (spektrum katsayısı) S=1.0 olarak (en büyük değer) alındığı, seçilen değerin, tasarımın yapıldığı tarih itibariyle doğru olduğu, doğal olarak 2006 yılına ait zemin etüt raporunda tanımlanan "Z3 Zemin Sınıfı" özelliklerinin kullanılması beklenemeyecek olup, 2006 yılı Zemin Etüt Raporu'nda, binanın "yapı kullanım ruhsatının" alınması için yapı denetim şirketince gerçekleştirilen bina analizlerinde rol oynadığı, zeminin Z3 veya Z4 sınıfında alınması, bina analizlerinde kullanılacak deprem yüklerinin büyüklüğünü etkilediği, ayrıca 2006 yılı Zemin Etüt Raporu'nun 12. sayfasında "Madde 4.2.3: Sıvılaşma ve Yanal Yayılma Analizleri ve Değerlendirilmesi" bölümünde sahada yeraltı suyuna rastlanmadığının, zeminin kaya olduğunun, bu nedenle sıvılaşma analizinin gerekli olmadığının yazılı olduğu, bu değerlendirmenin, raporun kalan bölümleri ile çelişkili olduğu, 10.08.2021 tarihli bilirkişi heyeti raporunun 11. bölümünde detaylı olarak verilen ve inceleme konusu bina için ilgili yapı denetim kuruluşu tarafından hazırlanan yapı denetim raporunun dayanağı olan "T.C. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 13.04.2006 tarih ve B.09.0. YIG.0.15.00.07/1493 sayılı Genelge"nin inceleme konusu yapının özel durumu ile ilgili olarak; "3194 sayılı İmar Kanunu hükümlerine göre yapı ruhsatı alarak yapımına başlanılmış ve ruhsat süresi içinde imar planına, mevzuata, ruhsat ve eklerine standartlara, teknik şartnamelere uygun yapılarak inşai faaliyeti kalmamış ve bu husus ilgili idarece tespit edilmiş ancak yapı kullanma izin belgesi almayarak ruhsatsız duruma düşmüş yapıların; yeniden ruhsat düzenleme işlemi aşağıda belirtildiği şekilde yapılacaktır: Bu yapılara yapı kullanma izin belgesi düzenlenmesi aşamasında; sorumluluğu yükümlenen ilgili teknik elemanlarca veya yapı denetim kuruluşunca yapı projelerinin ilgili yönetmelikler/standartlar, teknik şartnameler ve diğer mevzuat hükümlerine deprem etkilerine uygunluğu değerlendirilerek yapı güvenliğine, ilişkin rapor düzenlenir. Bu rapor ilgili idarece incelenerek onaylanır. Sorumluluğu yükümlenen ilgili teknik elemanlarca veya yapı denetim kuruluşunun düzenlediği rapor sonrası, inşai faaliyeti tamamlanmış yapının, zemin etüdü ve taşıyıcı sistem testlerinin yapılarak, deprem etkilerine, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğu, yapı projelerinde herhangi bir değişiklik veya düzeltme gerekmediği tespit edilir ise, bu yapıya ilgili mevzuat hükümlerine göre yapının tamamının sorumluluğu, uzmanlık alanına göre tüm yapı denetim görevlileri tarafından üstlenilmek koşuluyla, yeniden yapı projeleri onaylanarak ruhsat ve yapı kullanma izin belgesi düzenlenmesi mümkündür. İlgili idare ve sorumluluğu yükümlenen ilgili teknik elemanlarca veya yapı denetim kuruluşlarının düzenlediği rapor sonrası yapılan incelemede, yapıda güçlendirme ve bu amaçla yapı projelerinde herhangi bir değişiklik veya düzeltme gerektiği tespit edilir ise 4708 sayılı Kanun'a göre yapı denetim sorumluluğu yapı denetim kuruluşu tarafından üstlenilmek şartıyla yürürlükteki yönetmeliklerin öngördüğü güvenlik şartlarına uygun olarak hazırlanan takviye (güçlendirme) projeleri ruhsat eki olarak ibraz edilerek yeniden yapı ruhsatı düzenlenir." hususlarına yer verildiği, buna göre yıkılan yapının denetim hizmetleri ile ilgili olarak binanın mevcut durumu ile "Yapı Kullanım İzin Belgesi" almasında yapı denetim şirketinin inşaat mühendisi uzman görevlilerinin raporunun etkili olmasından dolayı yapı denetim şirketinin inşaat mühendisi uzman görevlilerinin sorumlu olduğu görüş ve kanaatine ulaşıldığı,

i) Tarafların dosyaya giren itirazları ile ilave bilgi talepleri ve 10.08.2021 tarihli bilirkişi heyeti raporundaki hususlar birlikte değerlendirildiğinde; ... ... Apartmanı (B) Blok binasının 30... depreminde zemin katının göçmesinde; 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 28. maddesinin "Yapı müteahhidi ve şantiye şefi; yapıyı, tesisatı ve malzemeleriyle birlikte bu Kanuna, ilgili diğer mevzuata, uygulama imar planına, ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere, standartlara ve teknik şartnamelere uygun olarak inşa etmek, neden olduğu mevzuata aykırılığı gidermek mecburiyetindedir. Yapı müteahhidi ve şantiye şefi, ilgili fenni mesullerin denetimi olmaksızın inşaat ve tesisatlarına ilişkin yapım işlerini sürdüremez, inşaat ve tesisat işlerinde yetki belgesi olmayan usta çalıştıramaz." hükmü dikkate alındığında, ... ... Apartmanı (B) Blok binasında, statik projede öngörülen beton sınıfının sağlanamaması, etriye donatıları ve birleşim bölgesindeki donatı imalatlarının proje ile uyumlu olmaması nedeni ile ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere, standartlara ve teknik şartnamelere uygun olarak inşa edilmesi için gerekenleri yapmadığından, yapının yıkılmasında yapı müteahhitinin asli kusurlu olduğu, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 28. maddesinin "Fenni mesul mimar ve mühendisler uzmanlık alanlarına göre; yapının, tesisatı ve malzemeleri ile birlikte, bu Kanuna, ilgili diğer mevzuata, uygulama imar planına, ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere, standartlara ve teknik şartnamelere uygun olarak inşa edilmesini denetlemekle görevlidir. Yapı sahibine ve idareye karşı sorumlu olan fenni mesuller, uzmanlık alanına uygun olarak yapıda yetki belgesi olmayan usta çalıştırılması veya şantiye şefi bulundurulmaksızın yapım işinin sürdürülmesi veya yapının mevzuata aykırı yapılması veya istifaları halinde, bu durumları altı iş günü içinde ilgili idareye yazılı olarak bildirmek zorundadır. Aksi takdirde, fenni mesuller kanuni mesuliyetten kurtulamaz." hükmü dikkate alındığında, ... ... Apartmanı (B) Blok binasında, statik projede öngörülen beton sınıfının sağlanamaması, etriye donatıları ve birleşim bölgesindeki donatı imalatlarının proje ile uyumlu olmaması nedeni ile ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere, standartlara ve teknik şartnamelere uygun olarak inşa edilmesinde, denetleme işinin teknik ve idari gereklerini yapmadığından, yapının yıkılmasında yapı fenni mesulünün asli kusurlu olduğu, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 38. maddesinin "Yapıların, mimari, statik ve her türlü plan, proje, resim ve hesaplarının hazırlanmasını ve bunların uygulanmasıyla ilgili fenni mesuliyetleri, uzmanlık konularına ve ilgili kanunlarına göre mühendisler, mimarlar ile görev, yetki ve sorumlulukları yönetmelikle düzenlenecek olan fen adamları deruhte ederler.", 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 28. maddesinin "Müellifler ve uygulamada bulunan meslek mensupları, işlerini bu Kanuna ve ilgili diğer mevzuata uygun olarak gerçekleştirmekten sorumludur.", 1975 Deprem Yönetmeliği'nin 6/2. maddesinin "Deprem bölgelerinde yapılacak betonarme yapılar, Türkiye'de bu konuda yürürlükte olan ilgili şartnamelere olduğu kadar, bu yönetmeliklerde öngörülen kurallara da uymak zorundadır." hükümleri dikkate alındığında, ... ... Apartmanı (B) Blok binasının statik betonarme hesaplarında; yapı tipi katsayısının (K) uygun seçilmemesi, etriye hesaplarının ve bina yerdeğiştirme hesaplarının bulunmayışı, binalar arası bırakılacak deprem derzinin binanın inşa edildiği dönemde yürürlükte olan 1975 Deprem Yönetmeliği'ne göre yetersiz seçilmesi nedeni ile statik-betonarme proje müellifinin kusurlu olduğu, yapı tipi katsayısının (K) uygun seçilmemesi; yerdeğiştirme kontrolü, kolon etriye aralıklarının hesapla kontrolü, birleşim bölgesi etriye hesabının kontrolü, deprem derzinin hesapla kontrolü gibi temel tasarım kriterlerinin sağlanmamış olmasının binanın yıkılmasında etkili unsurlar olduğu, ancak, beton basınç dayanımı 10.9 MPa alınarak yapılan hesapta, taban kesme kuvveti oranı %6.7 ye eriştiğinde zemin katta P21 ve P34 perdelerinde eksenel yük etkisinde gevrek kırılma oluşarak göçme gerçekleştiği, %6.7 lik yatay yük oranının, orijinal tasarımda kullanılan %8 değerinden küçük olduğu, bina betonarme projesinin 1975 Deprem Yönetmeliği'nde tarif edilen tasarım kriterlerini tam olarak sağlamıyor olmasına rağmen ... ... Apartmanı (B) Blok binasının zemin katının, binanın tasarımında kullanılandan daha küçük bir deprem yükü etkisinde yıkılmış olması birlikte değerlendirildiğinde, statik-betonarme proje müellifinin tali kusurlu olduğu, binanın mevcut durumu ile 2006 yılında "yapı kullanım izin belgesi" alınırken, gerekli tüm inceleme ve analizlerin yapı denetim şirketi tarafından yapıldığı, bu incelemelerde, binanın mevcut beton dayanımının tasarım dayanımın altında olduğu gerçeğinin tespit edilmesinin yanında, güncel zemin ve depremsellik bilgileri kullanılarak bina taşıyıcı sistem hesaplarının yeniden yapılması sonrasında "yapısal yetersizliklerin" ortaya konamadan "yapının kullanıma uygun olduğu" raporunu veren yapı denetim şirketinin de tali kusurlu olduğu,

j) Sonuç olarak 10.08.2021 tarihinde sunulan bilirkişi raporunda ... Üniversitesi bilirkişi öğretim üyeleri olarak yapılan tüm tespit ve değerlendirmelerin geçerli olduğu,

İfade edilmiştir.

10. İlk Derece Mahkemesince, bilirkişi kurulu raporlarındaki tespitler karşısında, kovuşturmanın genişletilmesine yönelik talepler reddedilerek, yapılan yargılamaya ve toplanan delillere göre;

a) Sanıklar ... (...), ... ve ... (...) hakkında; "... ... ... Yapı Kooperatif yönetiminin 08/05/1998 tarihinde ..., ..., ...'ın üstlendiği ve binanın müteahhitinin evrak üzerinde ... ... Yapı Kooperatifi olduğu ancak gerek kooperatif üyelerinin, gerek kooperatif yöneticilerinin, gerek binada ikamet edenlerin alınan beyanlarında ...'ın binanın müteahhiti olduğunu ve dairelerin ...'dan satın alındığını beyan etmeleri, gerekse Belediye yapılan ruhsat başvurusu sonrasında belediyenin 'ruhsat başvurusunu kabul etmediğine dair yazının' ...'a hitaben yazılması, kooperatifin ... tarafından kurdurulmuş olması, kurdurmadan öncede fiilen kendisi tarafından inşaatın başlatılmış olması ve belirli bir seviyeye kadar da kendisi tarafından yürütülmek suretiyle binanın imal edilmiş olması, binanın inşası ve yapımı ile ilgili işlemlerin ... tarafından gerçekleştirilmesi, sanıkların ise ... ... Apartmanı yönetim kurulu üyesi olarak görüldükleri ancak, sadece kooperatifin teşekkül edilebilmesi adına bir imza yetkilerinin olduğu, herhangi bir irade beyanında bulunarak fiilen yönetime katılmadıkları, attıkları imzaların kendi iradelerini yansıtmadığı gibi ne konuda imza attıklarından dahi haberlerinin olmadığı, imza altına aldıkları kararların inşaatın fiili imalatçısı sanık ...’nın kararlarına onay vermekten ibaret olduğu, sanıkların savunmaların aksine işin içinde oldukları bundan menfaat elde ettikleri veya bu işin erbabı olarak gerçekten kooperatifi yönettiklerine dair aksine bir kanıt bulunmadığı, inşaat ile ilgili tüm işlemlerin ve dairelerin satım işlemlerinin sanık ... tarafından yapıldığı, sanıkların suça konu eylemlere katılmadıkları anlaşıldığından üzerlerine atılı suçlardan bu sanıkların aşağıdaki gibi ayrı ayrı beraatlerine karar verildiği",

b) Sanık ... hakkında; "... Sanık ...'ın 07/12/2001 tarihinde yapının fenni mesullüğünü üstlendiği, sanığın fenni mesullüğü üstlenmesi ile 3194 sayılı İmar Kanununun 28. maddesinin 4. Fıkrası gereğince; daha önce yapılan işlerin denetlenmesinden ve eksiklik ve hata var ise giderilmesini sağlamaktan ve bildirimde bulunmaktan da sorumlu olduğu iddia edilmiş ise de; ... ... Apartmanın yapımına 03/06/1998 tarihinde başlandığı ve 11/10/2006 tarihinde yapı kullanım izni verildiği, 3194 sayılı yasanın 29. maddesinde düzenlendiği üzere ... ... Apartmanın yapımına başlanma müddetiyle birlikte beş yıl içinde bitirilmemiş olması nedeniyle yeniden ruhsat alınarak binanın inşasına devam edildiği, ... ... apartmanının yapımına başlandığı tarih ile yapının kullanım izninin alındığı tarihe kadar 3194 sayılı yasanın 29. maddesi gereğince ... ... Apt. ile ilgili olarak 03/06/1998 tarihinde, 26/03/2002 tarihinde, 26/06/2006 tarihinde olmak üzere 3 kez ilgili Belediyeye yapı ruhsatı başvurusunda bulunulduğu, 03/06/1998 tarihli yapı ruhsatı başvurusunda: binanın A blok kısmında 4, B blok kısmında 6 adet dükkan bulunacağının belirtildiği, bu ruhsat başvurusunda binanın fenni mesullüğünün ... tarafından 20/10/2001 tarihine kadar yürütüldüğü, daha sonra binanın fenni mesullüğünün ... tarafından üstlenildiği, binanın statik proje müellifinin ... olduğu, binanın müteahhidin ... ... Yapı Kooperatifi olduğu tespit edildiği, 26/03/2002 tarihli yapı ruhsatı başvurusunda: binada toplam 2 adet dükkan bulunduğu, ...'ın fenni mesullüğe devam ettiği, 4708 Sayılı Yapı Denetim Kanunun yürürlüğe girmesi ve yapıların kullanım ruhsatı alabilmesi için Yapı Denetim Şirketlerince denetiminin yapılması gerekmesi ile birlikte; 23/03/2006 tarihinde ...Yapı Denetim Şirketi ile ... ... Aparmanı tarafından Yapı Denetim işi sözleşmesi imzalandığı tarihe kadar binanın fenni mesulü olduğu sabit olsa da; ... Belediye Başkanlığına verilen 20.10.2001 tarihli dilekçe ile ... S.S. ... ... Konut Yapı Kooperatifinin fenni mesullüğünden istifa ettiği, Mimar ... ile S.S. ... ... Konut Yapı Kooperatifi arasında 37 83... parseldeki yapının 4 60... ’sinde tadilat için mimarlık hizmetleri sözleşmesi imzalandığı, mimari teknik uygulama sorumlusu ... ile S.S. ... ... Konut Yapı Kooperatifi arasında 37 83... parseldeki yapının 4 60... ’sinde tadilat için mimari teknik uygulama sorumluluğu hizmetleri sözleşmesi imzalandığı, ... ... noterliğinin 07.12.2001 tarih ve 0 ... yevmiye numaralı taahhütnamesi ile ... 31.J.III. A pafta 37 83... parselde bulunan yapının fenni mesuliyetini taahhüt ettiği sabit ise de; 20.10.2001 tarihli ... Belediye Başkanlığına verilen dilekçe ile ... S.S. ... ... Konut Yapı Kooperatifinin fenni mesullüğünden istifa etmesi ile birlikte, ayrıca projesinde tadilat yapılmasına muvafakat ettiği, bina sahipleri ... ve ... ... 31.J.3.A pafta 37 83... parselde bulunan yapı için yaptıkları tadilat projesinin ekte olduğunu ve ilgili tadilat ruhsatının verilmesini talep edildiği, tadilat ve ruhsat talebinin 04/12/2001 tarihi olduğu, dilekçe ekinde bulunan projenin sunulması tarihi itibariyle sanığın tadilat projesinde henüz adını geçmediği ve sorumluluğunun başlamadığı, sanık göreve başlamadan ve herhangi bir projelendirme yapmadan verilmiş olan 04/12/2001 tarihli tadilat projesi nedeniyle sorumlu tutulamayacağı, sanığın fenni mesuliyeti taahhüt etme tarihi itibariyle zaten tadilat projesinin verilmiş olduğu, kaldı ki sanık, ... ... noterliğinin 07.12.2001 tarih ve 0 ... yevmiye numaralı taahhütnamesi ile ... 31.J.III. A pafta 37 83... parselde bulunan yapının fenni mesuliyetini taahhüt etmiş ise de, ... belediyesi tarafından bina sahiplerince ruhsat verilmesi talebine ilişkin 18.06.2002 tarihli yazıda 31.J.3.A pafta 37 83... parselde bulunan yapı için, tesisat raporu, asansör raporu, S.S.K. işyeri bildirgesi ve cephe tadilatı eksiklikleri nedeni ile Yapı Kullanma İzin belgesi müracaatının reddine dair yazıdan sonra, bu yazıdaki eksikleri, tadilat projesine aykırı veya kusurlu olarak gidermek veya ruhsata bağlamak yönünde bir teşebbüste bulunmadığı, 23.03.2006 tarihinde ...Yapı Denetim Limited Şirketi ile S.S. ... ... Konut Yapı Kooperatifi arasında B blok için yapı denetim sözleşmesi düzenlenmesine kadar kendisine kusur atfedilecek bir işlemde bulunmadığı bu tarihten sonra da sorumluluğun yapı denetim şirketine geçtiği, kendi sorumluluk süresinde projeye ve ruhsata aykırı ve binanın kusurunu örtmeye yönelik bir girişimde bulunmadığı, kendisine atfedilecek bir kusuru bulunmadığı, bina sahibinin ...’ın da duruşmadaki beyanında 'Sadece apartman yeri sabit olan yerler mevcut olarak yapıldı. Bugünkü proje halindeki olan yetkili mimarlar tarafından tasarlandı. Bu aradaki sürecin 20 01... yılındaki süreci olmasındaki neden o zamanki imar affı vardı. Herkes elektrik ve suyunu bağlattığı için binasında oturabiliyordu. Dairesinde elektriğini ve suyunu bağlanmış oturuyordu. Dolayısıyla tadilat ve kat mülkiyet süreci 2006 yılına sarkmıştır.' ve yine sorulan soru üzerine '..., yeni proje tadilatı ... geldiğinde bina tamamen bitmiş ve oturulmuş durumdaydı' şeklindeki beyanından anlaşılacağı üzere bu sanık tarafından binaya zarar verecek veya ruhsata aykırı durumu perdeleyip gizlemek suretiyle ruhsat alınması gibi hukuka aykırı ve suç teşkil edecek bir eylemi bulunmadığı, bundan başkaca da atılı suçu işlediğine dair her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delil elde edilemediğinden, sanık ...’ın üzerine atılı suç nedeniyle CMK nın 223/2-e maddesi uyarınca atılı suçtan beraatine karar verildiği",

c) Sanıklar ... (...) ve ... (...) hakkında, "... Her ne kadar sanıklar ...'nun, 19/06/2006 tarihinde zemin etüdü raporunda inşaat mühendisi olarak imzasının bulunduğu, zemin etüt raporu müellifliğini ...’nun yaptığı, bu rapor içeriğine göre; 2006 yılında yürürlükte bulunan 4708 sayılı Yapı Denetim Kanunda binanın zemin yapılması düzenlemesine dayalı olarak bina zemin etüdünün yapıldığı, ancak üst yapı tasarımına esas zemin sınıfı Z3 olarak belirlenirken ... raporuna göre elde verilere dayalı olarak bunun esas zemin sınıfının Z4 olması gerektiğinin ve bu husus ile ilgili olarak eksik analiz çalışması yapıldığı, sanıklar ... ve ... tarafından zemin sınıfının doğru seçilmeyerek hesaplamaların hatalı olarak yapıldığı ve böylece sanıkların, mevzuata, deprem yönetmeliğine, imar kanununa, yapı denetim kanunundaki düzenlemeye ve yüklenen görev, sorumluluklara aykırı davrandıkları, sanıkların kanun ile kendilerine yüklenen dikkat ve özen yükümlülüğünün yerine getirmedikleri, sanıkların bu eylemleri ile 30/10/2020 tarihli depremde ... ... Aparmanın çökmesine neden oldukları, binanın çökmesinin etkisi ile 11 vatandaşımızın hayatını kaybettiği, 11 vatandaşımızın ise yaralandığı, sanıkların kendilerine yüklenen Bilinçli Taksirle Birden Fazla İnsanın Ölümüne ve Yaralanmasına neden olma suçunu işledikleri iddiası ile kamu davası açılmış ise de; Yapı Denetim Kuruluşunun onayını da taşıyan dokümanlara göre binanın STA4CAD adlı yazılım kullanılarak çözüldüğü, binanın mod süperpozisyon tekniği kullanılarak analizinde elastik ivme spektrumu sahadaki zemin özellikleri ile uyumlu olacak şekilde tanımlanmasını gerekeceği, hesap özetine göre elastik ivme spektrumu tanımlanırken zemin grubu ve sınıfı sırasıyla C ve Z3 seçildiği, sanık ...'nun zemin sınıfına karar verirken jeofizik bulguları, arazi Standart Penetrasyon direnci ve SK-1 sondaj kuyusundan alınmış 3 örnek üzerindeki sınıflandırma deney sonuçlarını kullandığının sabit olduğu, ilgi zemin etüt raporuna göre çalışmanın yapıldığı tarih itibariyle yeraltı su seviyesi yüzeyden 5m derinde olduğunun da verdi analiz sonuçları ile sabit olduğu, sanık ... 'nun yaptığı 2006 yılı zemin etüt raporunda SK-1 kuyusunda 3.0-3.45 derinliğinden alınan SPT numunesi killi kum (SC) olarak sınıflandırdığı, bu derinlikteki SPT direnci N=11 bulduğu, aynı sondajdan alınan 7.5-7.95 SPT kaşık örneği siltli kum (SM) olarak sınıflandırıldığı, SPT direnci N=26'dır. 9.0-9.45 örneği orta plastisiteli silt (MI) sınıfında değerlendirildiği, bu seviyedeki SPT direnci N=28'dir. SK-1 kuyusunda yüzeyden 6.45m derinliğe kadar SPT dirençleri 9-13 aralığında rapor edildiği, bu seviyeden sonra N>26 olup kuyu sonunda N=33 kaydedildiği, SK-1 kuyu loğuna en üstte 1.0m kalınlıkta niteliksiz dolgu, bunun altında 7.5m derinliğe kadar killi kum, 7.5m-9.0m aralığında siltli kum, akabinde kuyu sonuna kadar siltli—Killi ince kum işlendiği, Toplam derinliği 12m olan SK-2 sondaj loğunda çok benzer bir zemin tabaka yapısı mevcut olduğu, Sk-1 kuyusu A Blok ucunda, SK-2 kuyusu ise B Blok arka cephesinde açıldığı, raporun bu şekilde düzenlendiği, zemin etüt raporu kapsamında gerçekleştirilmiş çalışmalar Jeofizik Mühendisi ...'in tarafından hazırlandığı, bu raporda zemin sınıfı açısından önem arz eden kayma dalgası hızı iki tabaka halinde belirlendiği, birinci tabakanın kalınlığının sadece 1.5m olduğunun rapor edildiği, bu tabakanın kayma dalga hızı Vs=138 m/sn' olduğu, bu birimin altında kalınlık ayırt edilmeden verilen ikinci tabakanın kayma dalga hızının 458 m/sn olduğu bildirildiği, ve bu veriler kullanıldığında zemin sınıfının Z3 olarak belirlenmesinden başka bir seçenek kalmadığı, zira çok düşük kayma dalga hızı veren birinci tabaka için 1.5m kalınlık verildiği, bu durumda mühendisin 1998 Deprem Yönetmeliğine göre bir alttaki tabakaya bakması gerekeceği, benzer şekilde kumlu tabakaların SPT direnci 6.Om derinlikten sonra N>16 olup bunlar B veya C zemin grubuna girmektedir. Sondaj kuyuları sonunda N>30 olduğu için C grubu zemin kalınlığı <50m koşulunu sağladığına yönelik tespitlerin doğru olduğunun bilirkişi raporları ile sabit olduğu, buraya kadar koşulları sağlayan raporun bundan sonraki kısmında, raporun diğer kısımları ile çelişki oluşturacak şekilde sahada yeraltı suyunun bulunmadığı ve zeminin kaya olduğu ifade edilerek sıvılaşma olmadığı ifade edildiği, raporun bu kısmının ver gerçekleri ile örtüşmediği dolayısı ile raporun bu kısmını düzenleyen ve imzalayan sanıkların yanlış analiz yaptıklarının anlaşıldığı, çünkü; 2020 yılında 30 Ekim Depremini müteakip ... tarafından hemen başlatılan sondaj çalışmalarında yeraltı su seviyesi 3.0m-3.5m aralığında bulgulandığının dosyada mevcut ... mühendisleri tarafından düzenlenmiş ve denetlenebilir ve sonuçlarına itibar edilebilir bir rapor ile sabit olduğu, bu rapora göre, profildeki zemin tabakaları ... raporu dikkate alınarak incelendiğinde zemin büyütmesine sebep olabilecek kalın alüvyon tabakaları ve sıvılaşmaya müsait kumlu seviyeler mevcut olduğunun bildirildiği, ayrıca D Grubu zemin tabakalarının kalınlığının >10m olduğunun görüldüğü, ... raporundaki veriler göz önüne alındığında ... Apartmanı Bloklarının bulunduğu sahadaki zemin sınıfının 1998 Deprem Yönetmeliğine göre Z4 seçilmesi gerekecek ve yapının analizi güvenli tarafta kalınarak yapılmış olacaktı dolayısı ile sanıkların zemin gurubunu tasnif ederken yanlış seçim yaptıkları ve bu nedenle sorumlu oldukları yönünde görüş bildirilmiş ise de, sanık tarafından verilerin doğru olarak hesaplandığı, bununda bilirkişi raporu ile doğrulandığı, elde edilen verilerden ancak bu sonucun çıkacağının bilirkişi tarafından belirtildiği, bunun haricindeki raporla çelişki oluşturan husususun ile ilgili sanık tarafından yazılmış olan verilerin tamamen maddi hatadan kaynaklandığının, amacının hatalı veri oluşturmak olmadığının, rapor yazılırken daha önce başka konuda verilmiş rapor yazılırken silinmemiş kısmının kalmış olabileceği ve bunun da tamamen maddi olarak sunulan rapora yansımış olabileceğinin ileri sürüldüğü, zaten raporunda kendi içinde bu nedenle çelişki oluşturduğunun savunulduğu, ayrıca, dosyada mevcut bilirkişi raporlarında da zaten bu durumun 'Tarafımızca anlaşılamayan bir şekilde' demek suretiyle, hemen göze çarpacak bir çelişki olduğunun işin ehli olan kişilerce anlaşılabileceğinin belirtildiği, böyle bir durumda sanıkların, hemen fark edilecek bir hususta gerekli onayları sağlamak için kontrol makamlarınca hemen fark edileceğini bile bile sonuçların desteklemediği net bir şekilde anlaşılan veriye raporlarına derç etmelerinin hayatın doğal akışına uygun olmadığı, kaldı ki sanık ... tarafından rapor da, zemin sınıfı olarak Z3 belirtilmiş olmasına rağmen, taşıma gücü olarak en düşük seviye olan 1.1 kg / cm2 değeri verildiğinin, bunun yanı sıra, bu verilen rapor içeriği ve taşıyabileceği yük kapasitesinin verilebilecek en küçük değer olarak tespiti nedeniyle 'gerektiği taktirde güçlendirilmesi yapılması gerektiği' yönündeki tespitleri de dikkate alınınca, sanığın raporun çelişkili kısımlara nedeniyle ileri sürmüş olduğu sehven yazım hatası veya eski raporlar üzerine bilgisayar ortamında yeni rapor oluştururken silinmemiş kalmış ibarelerden ibaret maddi insan hatası olduğu savunmasının aksine bir delil bulunmadığı, kasti hareketle binanın denetimden geçmesini sağlamayı amaçlayan sanığın 'gerekirse güçlendirme yapılmasına' yönelik görüş bildirmesinin beklenmeyeceği, kaldı ki, dosyadaki mevcut raporlara göre; zeminin deprem sırasında kimi tabakalarda zorlanmakla birlikte sıvılaşmadığının, deprem sonrasında bir miktar oturma beklenmesi gerektiğinin anlaşıldığının, proje hesap raporlarına göre ... ... Apartmanı B-Blok için güvenilir temel taşıma kapasitesi (zemin emniyet gerilmesi) 20 t/m2 kabul edildiğinin, meyerhof taşıma kapasitesi denklemleri kullanılarak yapılan hesapta temel tasarım kapasitesi qt=21.8 t/m2 mertebesinde olduğunun, analizlerimiz projedeki zemin emniyet gerilmesi kabulünün yeterli olabileceğinin tespit edildiğinin, ayrıca yerinde yapılan gözlemlerde binanın temel sisteminde taşıma kapasitesi yetersizliğine işaret eden bir temel göçmesi izine rastlanmadığının belirtilmiş olması, dosyada mevcut bilirkişi raporlarına göre, yukarıda açıklanan binanın yıkılma sebebi olarak belirtilen hususların içerisinde zemin seçimin doğrudan etkisi bulunmadığı, yıkımın ana unsurunun zemin seçiminden kaynaklanan hatalar olmadığı, yıkımda zemin profil değerlendirilmesinin etkili olduğuna dair bir delil bulunmadığı dolayısı ile yıkım ile bu sanıklarca yapılan hatalar arasında illiyet bağının koptuğu, sanıkların sehven de olsa vermiş olduğu değerlere göre bir değerlendirme yapıldığına dair dosyada mevcut bir delilde bulunmadığı, sanığın bundan başkaca atılı suçu işlediklerine dair her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delil elde edilemediğinden sanıklardan ... ve ...’nun üzerine atılı suç nedeniyle CMK nın 223/2-e maddesi uyarınca ayrı ayrı atılı beraatlerine karar verildiği",

d) Sanık ... hakkında, "... Sanıklardan ..., ... ... Yapı Kooperatif yönetiminin 08/05/1998 tarihinde ...,..., ....' ın üstlendiği ve binanın müteahhitinin evrak üzerinde ... ... Yapı Kooperatifi olduğu, ancak gerek kooperatiften daire alan .... ..., ...., ..., ..., .... ... ..., ...isimli şahısların alınan ifadelerinde: 'ikamet etmiş oldukları ... ... Apartmanında bulunan dairelerin ...' dan satın aldıklarını ve binanın müteahhitinin ... olduğunu' beyan etmeleri, ayrıca sanık ...'nın aile bireyleri ile çalışanları olan kooperatif yönetim kurulu üyeleri diğer sanıklarında binanın müteahhiti olduğunu sanık olduğunu ve dairelerin ...'dan satın alındığını beyan etmeleri, gerekse Belediye yapılan ruhsat başvurusu sonrasında belediyenin 'ruhsat başvurusunu kabul etmediğine dair yazının' ...'a hitaben yazılması ile yapı kooperatifin ... tarafından kurdurulduğu, binanın inşası ve yapımı ile ilgili işlemlerin ... tarafından gerçekleştirildiği, dairlerinin satın alma işlemlerinin ... tarafından yapıldığı ve böylelikle ... ... apartmanının yapımı sırasında müteahhitliğin Yapı Kooperatifliği ile birlikte ... tarafından da gerçekleştirildiği, inşaatın ilk aşamalarında işçi olarak çalışan bir kısım tanıkları da binanın yapım sürecinin sanık ... tarafından başlatıldığını ve belirli bir seviyeyi kadar da beton karma ve dökme işlemlerinin iptidai yöntemle yapıldığını, başlarında herhangi bir mesul olmadan göz kararı ile karılmak suretiyle oluşturulan harç ile beton dökümü yapıldığına yönelik beyanda bulunmaları nedeniyle, sanığın, kendisinin müteahhit olmadığını ve bina ile ilgili işlemlerin kooperatif alım kurullarınca yerine getirilerek inşaatın tamamlandığına yönelik savunmasına itibar edilmeyerek sanığın, 09/05/1985 Tarihli 3194 sayılı İmar Kanunun daki 'Yapı müteahhidi ve şantiye şefi; yapıyı, tesisatı ve malzemeleriyle birlikte bu Kanuna, ilgili diğer mevzuata, uygulama imar planına, ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere, standartlara ve teknik şartnamelere uygun olarak inşa etmek, neden olduğu mevzuata aykırılığı gidermek mecburiyetindedir. Yapı müteahhidi ve şantiye şefi, ilgili fenni mesullerin denetimi olmaksızın inşaat ve tesisatlarına ilişkin yapım işlerini sürdüremez, inşaat ve tesisat işlerinde yetki belgesi olmayan usta çalıştıramaz' ve 'Yapı sahibi, ruhsat süresi dolmamış olan bir yapının etüt ve proje müellifliği, yapı müteahhitliği ve şantiye şefliği görevlerinden herhangi birini üstlenmemiş ise bütün sorumluluk, ilgisine göre etüt ve proje müelliflerine, yapı müteahhidine, şantiye şefine ve ilgili fenni mesullere aittir.' hükümlerine aykırı olarak yetkisi olmadığı halde yapı sahibi olarak aynı anda yapı müteahhitliğini de üstlendiği, ayrıca binaya sürveyan da atamadığı, bütün alım satım imal ve inşaat işlerini sürveyan olarak kendisi takip ettiği, buna ilişkin bir yetki bilgi ve tecrübesi de olmadığı, her ne kadar daha öncede başka binalar husule geetirmiş ise de müteahhitlik karnesi bulunmadığı ayrıca bilirkişi raporunda belirtildiği üzere bina müteahhidi ve sürveyan olarak takip ettiği inşaata, çizdirmiş olduğu projede, kolonlar için etriye hesabının hesap raporunda yer almadığı, kolon-kiriş birleşim bölgesi kesme hesabının hesap raporunda yer almadığı ve yatay deprem yükleri altında betonarme kolonlarda uçlar arası meydana gelecek ardışık yer değiştirmeler farkının kat yüksekliğinin %0.25'ini geçip geçmediğinin hesap raporunda gösterilmediği halde eksik ve hesabı yapılmamış projeye göre imalata başladığı, yapılan bilirkişi incelemesi ile bazı kolonların orta bölgesindeki etriye aralıklarının projenin yapıldığı tarihte yürürlükte olan deprem yönetmeliğine göre yetersiz olduğunu sabit olduğu, sanığın özellikle yatay donatılarda eksik malzeme kullandığı, betonarme uygulama çizim paftalarında etriye uç bölgelerinde Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik (1975)'de belirtildiği şekilde kanca yapılmasının öngörüldüğü halde, planı doğru okuyamadığı veya ucuz ve basit işçiliğe kaçmak suretiyle ... bağlama işlemlerini Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik (1975) hükümlerine aykırı, çengel olarak bağlanması gerektiği kuralına aykırı olarak olarak 90° gönyeli olarak imal ettiği/ettirdiği, statik projede öngörülen beton sınıfının çok çok altında bir kalitede beton kullandığı, hatta betonu projeye uygun kalitede hazır beton almayarak kendisi imal ettirdiği, bunu da karma usulü ile oluşturduğu, bu şekilde oluşturulan betona ait herhangi bir dayınım veya sınıflama testi yapmadığı/yaptırmadığı, etriye donatıları ve birleşim bölgesindeki donatı imalatlarının proje ile uyumlu olmaması nedeni ile ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere, standartlara ve teknik şartnamelere uygun olarak inşa etmediği, sanığın daha öncede bina imal ettiği, binaların yönetmeliğe, kanuna uygun olarak yapılmaması ve denetlenmemesi sebebi ile deprem kuşağında olan ülkemizde daha önceleri de pek çok kez büyük ve ölümlü yıkımların gerçekleştiğinin bilindiği, sanığın da binanın yapı mevzuatına, deprem gerçeğine, düzenleme bulan bilimsel tekniklere uygun olarak yapılmamasının neticesi olarak deprem sırasında binaların yıkılabileceğinin açıkça öngörebileceği, İzmir ilinin 1. derece deprem kuşağında yer aldığı ve deprem tehlikesi altında bulunduğu objektif olarak herkes tarafından bilinebilir bir durum olduğu ve yaşı eğitim durumu yaşam standardı ve bilgi birikimiyle, hayat tecrübelerine göre yaptığı hatalı imalatın sonuçlarını açıkça öngörebileceği, buna rağmen belirtilen şekilde hatalı imalat yapmakta ve yetkisi olmadığı halde görev üstlenmekten vazgeçmediği, bu nedenle kusurunu bilinci taksir düzeyinde olduğu, böylelikle sanığın bilinci taksir ile hareket ederek yasaya aykırı davranmak suretiyle hatalı imalat gerçekleştirdiği, bunu sonucunda deprem nedeniyle binanın yıkılması neticesi 11 kişinin ölümüne 11 kişinin de çeşitli derece ve şekillerde yaralanmasına sebebiyet verdiği",

e) Sanık ... hakkında, "... sanık ...'un ... ... Apartmanının Statik Proje Müellifliğini üstlendiği ve bu projenin 02/06/1998 tarihinde ... Belediyesi betonarme tetkik masası tarafından onaylandığı, sanığın çizmiş olduğu projede büyük eksik ve yanlışlar olduğu, hazırlanan proje de kolonlar için etriye hesabını, kolon-kiriş birleşim bölgesi kesme hesabını ve yatay deprem yükleri altında betonarme kolonlarda uçlar arası meydana gelecek ardışık yer değiştirmeler farkının kat yüksekliğinin %0.25'ini geçip geçmediğine ilişkin hesapları yapmadığı, Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik (1975) madde 6.6.5.2'ye göre kolon orta bölgesindeki etriye aralığı kolon uzun kenarının yarısından, 20cm'den ya da en küçük boyuna donatı çapının 12 katından fazla olamaz hükmü bulunmasına rağmen, bazı kolonlarda en küçük boyuna donatı çapı 14mm olarak verildiğinden kolon orta bölgesi için uygulanacak en büyük etriye aralığının '12*1.4®' = 16.S0'1' olması gerektiği halde, bazı kolonların orta bölgesindeki etriye aralıklarının projenin yapıldığı tarihte yürürlükte olan deprem yönetmeliğine göre yetersiz olarak hesapladığı, yapı Tipi Katsayısının K=1.33 olarak alınması gerekirken K=0.80 olarak seçtiği bu katsayısının hesaplarda düşük alınması nedeni ile tasarım deprem kuvvetinin olması gereken değerden daha düşük hesaplandığı, Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik (1975) Madde 6.4.1'de 'Deprem sırasındaki yatay yer değiştirmeler güvenilir bir hesapla saptanmadıkça ve özel önlemler alınmadıkça sıcaklık değişimi, rötre, yükseklik farkı ve zemin koşulları düşünülerek oluşturulan yapı derzleri 6.00 m. yüksekliğe dek en az 3.0 cm. olacak, 6.00 m. den sonraki her 3.00 m. için 1.0 cm. artırılacaktır.' hükmü rağmen yüksekliği 28.70m olan iki bloklar arasında bırakılması gereken deprem derzinin (3cm + (28.70-6.00)/3) =10.57 cm « 11cm yani en az 11 cm olması gerektiği halde sadece 5 santim olan tek kat için geçerli olan deprem derzi aralığını kullandığı iki bloku olması gerekenden 6 cm daha fazla birbirlerine yaklaştırdığı ve binaların deprem anında birbirlerine tepe noktalarından çarparak birbirlerine çekiçleme etkisi yaptığı ve fakat B blok altında perde donatılardan başkaca taşıyıcı sistem bulunmadığı, projede bu hususunda sanıkça yanlış hesaplandığı, 1975 deprem yönetmeliğine göre duvarlara taşıyıcı statü verilmemiş ise de, sanığın da taşıyıcı görev verilmeyen duvarların yok kabul edilmesi durumunda sadece kolan boyutunda iki kolan tasarlayıp geri kalanları perde boyutunda taşıyıcı sistem olarak tasarladığı ancak bina kütlesine göre bu tasarımında zayıf kaldığı, sonrasında dikey olarak taşıyıcılık görevi verilmese de sanığın perde kalıp sistemi şeklindeki zayıf tasarımı nedeniyle, yatay direnim açısından deprem yanal kuvvetini karşılayacak ve sönümletici etki yapacak olan duvarların da , bilinçsiz şekilde ortadan kaldırılması nedeniyle ( her ne kadar duvarların taşıyıcı etkisi 1975 deprem yönetmeliğine göre hesaba katılmaması bir kusur değil ise de projenin onayından çok kısa bir süre sonra 1998 deprem yönetmeliğinin yayınlanmasına ve bu yönetmelikte ara duvarların davranışlarının değerlendirilmesini zayıf kata etkisi olarak tanımlamak suretiyle hesap edilmesini getirmiş ise de bu denetlemenin de projenin imalından sorumlu diğer sanıklarca hiç hesaba katılmadığı ve bina sakinlerine veya sanık ...’a bildirilmediği, sanık ...’ın da bu olayda kendisine kusur atfedilmeyecek şekilde tadilat yaptırmak suretiyle ara duvarları kaldırarak duvarların yatay rijitliğe vermesi gereken muhtemel katkısını yok ettiği), sanığın hatalı projelendirilmesi diğer sanıkların eksik denetim ve öngörüleri ile sanık ...’ın hatalı imalat ve standarda aykırı kalitesiz ve proje gereklerini karşılamayan dayınım gücü olması gerekenden çok daha düşük değerlerdeki malzeme kullanması nedeniyle zemin katın eksenel yük etkisinde gevrek kırıldığı ve dayınım gücünü kaybeden binanın yıkılmasına sebebiyet verdiği, sanığın dosyada mevcut delillere göre işini özensiz yaptığı, mesleki tecrübesinden beklenmeyecek derecede büyük hatalar yaptığı, hatta bazı zorunlu hesapları hiç yapmadığı, yapmadığı veya özensiz yaptığı işler baz alınarak yapılacak imalatın kusurlu olacağını ve çok ağır sonuçlar doğuracağını meslek tecrübesi nedeniyle bilmemesinin mümkün olmadığı, İzmir ilinin 1. derece deprem kuşağında yer aldığı ve deprem tehlikesi altında bulunduğu objektif olarak herkes tarafından bilinebilir bir durum olduğu ve yaşı eğitim durumu yaşam standardı ve bilgi birikimiyle, hayat tecrübelerine göre yaptığı hatalı imalatın sonuçlarını açıkça öngörebileceği, buna rağmen belirtilen şekilde hatalı imalat yapmakta ve yetkisi olmadığı halde görev üstlenmekten vazgeçmediği, bu nedenle kusurunun bilinci taksir düzeyinde olduğu, böylelikle sanığın bilinçli taksir ile hareket ederek yasaya aykırı davranmak suretiyle hatalı imalat gerçekleştirdiği, bunu sonucunda deprem nedeniyle binanın yıkılması neticesi 11 kişinin ölümüne 11 kişinin de çeşitli derece ve şekillerde yaralanmasına sebebiyet verdiği",

f) Sanık ... hakkında, "... 03/06/1998 tarihli yapı ruhsat başvurusunda binanın fenni mesullüğünün ... olarak bildirildiği ve sanık tarafından bu görevin ta 20/10/2001 tarihine kadar yürütüldüğü, daha sonra binanın fenni mesullüğünün ... tarafından üstlenildiği, 26/03/2002 tarihli yapı ruhsatı başvurusunda: binada toplam 2 adet dükkan bulunduğu, ...'ın fenni mesullüğe devam ettiği, 4708 Sayılı Yapı Denetim Kanunun yürülüğe girmesi ve yapıların kullanım ruhsatı alabilmesi için Yapı Denetim Şirketlerince denetiminin yapılması gerekmesi ile birlikte; 23/03/2006 tarihinde ...Yapı Denetim Şirketiyle ... ... Aparmanı tarafından Yapı Denetim işi sözleşmesi imzalandığı ve bu tarihe kadar da fenni mesul hakkında yukarada berat kararı verilen sanık ... görülmekte ise de ... Belediyesi tarafından verilen 03.06.1998 tarihli, ... numaralı yapı ruhsata göre; ...’ın talebi üzerine A ve B bloklar için aynı ruhsat numaralı iki belge düzenlendiği, yapıların sahibinin ... ve ... ... olduğu, yapı müteahhidinin S.S. ... ... Konut Yapı Koop. Olduğu, yapıların fenni mesulünün ... olduğu, 20.10.2001 tarihli ... Belediye Başkanlığına verilen dilekçe ile ... S.S. ... ... Konut Yapı Kooperatifinin fenni mesullüğünden istifa ettiği, ancak 05.12.2001 tarihinde tekrar dilekçe verdiği ve bir gün önce yani 04.12.2001 tarihinde ... Yapı Ruhsat Şube Şefliğine verilen dilekçe ile ... ve ... ...’in 31.J.3.A pafta 37 83... parselde bulunan yapı için verdikleri tadilat projesine göre tadilat yapılmasına muvafakat ettiği, binanın başlangıcından bitimine kadar proje sorumlusu olarak göreve yaptığı ve projenin aslına uygun olarak imal edilip edilmediğinin kontrol sorumluluğunun kendisinde olduğu, bina bittikten sonra ise ruhsat alınma aşamasında bina ruhsata bağlanması gerektiğinde yazılan 18.06.2002 tarihli yazıda 31.J.3.A pafta 37 83... parselde bulunan yapı için, tesisat raporu, asansör raporu, S.S.K. işyeri bildirgesi ve cephe tadilatı eksiklikler bulunduğu gerekçesi ile binanın ruhsata bağlanamadığı, bu tarihe kadar yapılan tüm imalatlardan ve projenin aslına uygun olarak meydan getirilmesinden sorumlu olduğu halde bu sorumluluk ve yükümüne aykırı davrandığı ve ayrıntısı tespitler bölümünde belirtilen şekilde hatalı imalat yapılmasına izin verdiği yapı arşiv dosyasında, yapı ruhsatı alımı aşamasında söz konusu inşaat için herhangi bir sürveyan veya şantiye şefi ataması yapmadığı, binanın tamamına yakınının sanık ...’in fenni mesul olduğu dönemde imal edildiği, tanık anlatımlarına ve sanık beyanına göre binanın yapımı esnasında binaya gidip gelmediği, imalatları kontrol etmediği, projenin uygulanmasına nezaret etmediği gibi fenni mesul olarak işten anlayan bir sürveyan tayin etmediği veya müteahhitten talepte bulunmadığı, zaten bu işlerin bir anlamda şantiye şefi yükümlülüğünü de yüklenmiş olan bina sahibi ve müteahhit olan sanık ... tarafından yerine getirildiği, böylece sanığın yıkılan binanın fenni mesulü olduğu halde imar kanununun 'Yapıda inşaat ve tesisat işleri ile kullanılan malzemelerin kamu adına denetimine ilişkin fenni mesuliyet, ruhsat eki etüt ve projelerin gerektirdiği uzmanlığı haiz meslek mensupları tarafından ayrı ayrı üstlenilmek zorundadır. Fenni mesul mimar ve mühendisler uzmanlık alanlarına göre; yapının, tesisatı ve malzemeleri ile birlikte, bu Kanuna, ilgili diğer mevzuata, uygulama imar planına, ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere, standartlara ve teknik şartnamelere uygun olarak inşa edilmesini denetlemekle görevlidir. Yapı sahibine ve idareye karşı sorumlu olan fenni mesuller, uzmanlık alanına uygun olarak yapıda yetki belgesi olmayan usta çalıştırılması veya şantiye şefi bulundurulmaksızın yapım işinin sürdürülmesi veya yapının mevzuata aykırı yapılması veya istifaları halinde, bu durumları altı iş günü içinde ilgili idareye yazılı olarak bildirmek zorundadır. Aksi takdirde, fenni mesuller kanuni mesuliyetten kurtulamaz. Bildirim üzerine, en geç üç iş günü içinde 32 nci maddeye göre işlem yapılır.' ve 'Fenni mesuller, Bakanlık tarafından çıkarılan yönetmelikte belirlenen sınıf, özellik ve büyüklüğe sahip bulunan yapıların denetimi faaliyetine yardımcı olmak üzere, 38 inci maddeye göre uygun nitelikte ve sayıda fen adamı istihdam etmek mecburiyetindedir.' 'Yapı müteahhidi ve şantiye şefi; yapıyı, tesisatı ve malzemeleriyle birlikte bu Kanuna, ilgili diğer mevzuata, uygulama imar planına, ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere, standartlara ve teknik şartnamelere uygun olarak inşa etmek, neden olduğu mevzuata aykırılığı gidermek mecburiyetindedir. Yapı müteahhidi ve şantiye şefi, ilgili fenni mesullerin denetimi olmaksızın inşaat ve tesisatlarına ilişkin yapım işlerini sürdüremez, inşaat ve tesisat işlerinde yetki belgesi olmayan usta çalıştıramaz.' hükümlerine aykırı olarak gerekli teknik ve ustalık becerisine sahip kişileri istihdam etmediği ve istihdam edilmeden imaline izin verdiği, gerekli denetlemeleri yapmadığı veya sürveyan vasıtasıyla yaptırmadığı, sanığın işinin gerekli yer ve zamanlarda gerekli kurumlara yapılacak müracaatlarda imza atmaktan ibaret olduğu, dosyada dinlenen tüm tanık beyanlarına ve dosyadaki mevcut kayıtlara göre bir sürveyanı bulunmayan binada, bunun atmasına sağlamadığı gibi fenni mesul olarak kendisi de gelerek denetlemediği, denetim boşluğundan faydalanan diğer sanıklarında, gerek teknik yetersizlik gerek tecrübesizlik ve gerekse ucuza konut imal etmek salikiyle hatalı ve kalitesiz, projeye aykırı imalat yapmalarına cevaz verildiği, sanığın mesleği, tecrübesine göre sürekli olarak durumu denetleyen ve kendisine rapor veren bir sürveyan olmadığı müddetçe ve yeterli tecrübeye sahip usta ve ustabaşını istihdam etmedikçe hatalı imalat yapma riskinin bulunduğunu net bir şekilde bileceği, ancak bu riski görmesine rağmen yine de gerekli tedbirleri almadığı ve kontrolleri sağlamadığı, böylece binanın hatalı inşasına sebebiyet verdiği, yapmadığı kontroller nedeniyle hatalı inşasına sebebiyet verdiği binanın meydana gelen deprem doğa olayı nedeniyle yıkılması sonucu 11 kişinin ölümüne 11 kişinin de çeşitli derece ve şekillerde yaralanmasına sebebiyet verdiği",

g) Sanıklar ... ve ... hakkında, "...Sanıklar ... ve ...’nın, ...Yapı Denetim Limited Şirketinin yetkilileri oldukları, yıkılan bina hakkında daha önce imal edilmesini müteakip ruhsat müracaatlarında bulunulduğu, bu ruhsat taleplerinin değerlendirmediği, en son olarak binanın fiilen bitirilmesi nedeniyle ruhsat talebinde bulunulduğu ve ... Belediye Başkanlığı İmar Müdürlüğü tarafından ... ve ... ...’e hitaben yazılan 18.06.2002 tarihli yazı ile, 31.J.3.A pafta 37 83... parselde bulunan yapı için, tesisat raporu, asansör raporu, S.S.K. işyeri bildirgesi ve cephe tadilatı eksiklikleri nedeni ile Yapı Kullanma İzin belgesi müracaatının değerlendirilemediğinin tespit edildiği, bu arada yapı denetim ile ilgili düzenlemenin yürürlüğe girdiği, binanın ruhsata bağlana bilmesi için bu kere sanıkların sahibi olduğu ...Yapı Denetim Şirketi aracılığı ile yapıldığı, bu bağlamda öncelikle, ...Yapı Denetim Limited Şirketi ile S.S. ... ... Konut Yapı Kooperatifi arasında B blok için 23.03.2006 tarihli yapı denetim sözleşmesi düzenlendiği, bu sözleşmede yapı denetim elemanları olarak İnşaat Mühendisi Yapı Denetçisi ..., İnşaat Mühendisi Proje Denetçisi ..., Mimar Proje ve Uygulama Denetçisi olarakta bizzat sanık ...'in görevlendirildiği, sanıkların şirket yöneticisi ve sahibi olarak getirilen yapı denetim yasasın verdiği yetkiyi kötüye kullanıp yasanın 'T.C. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 13.04.2006 tarihinde yayınlanan B.09.0.YİG.0.15.00.07/1493 sayılı genelge ile getirilmiş olan,3194 Sayılı İmar Kanunu hükümlerine göre yapı ruhsatı alarak yapımına başlanılmış ve ruhsat süresi içinde imar planına, mevzuata, ruhsat ve eklerine standartlara, teknik şartnamelere uygun yapılarak inşai faaliyeti kalmamış ve bu husus ilgili idarece tespit edilmiş ancak yapı kullanma izin belgesi almayarak ruhsatsız duruma düşmüş yapıların; yeniden ruhsat düzenleme işlemi aşağıda belirtildiği şekilde yapılacaktır.Bu yapılara yapı kullanma izin belgesi düzenlenmesi aşamasında; sorumluluğu yükümlenen ilgili teknik elemanlarca veya yapı denetim kurulusunca yapı projelerinin ilgili yönetmelikler/standartlar, teknik şartnameler ve diğer mevzuat hükümlerine deprem etkilerine uygunluğu değerlendirilerek yapı güvenliğine, ilişkin rapor düzenlenir. Bu rapor ilgili idarece incelenerek onaylanır.Sorumluluğu yükümlenen ilgili teknik elemanlarca veya yapı denetim kurulusunun düzenlediği rapor sonrası, inşai faaliyeti tamamlanmış yapının, zemin etüdü ve taşıyıcı sistem testlerinin yapılarak, deprem etkilerine, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğu, yapı projelerinde herhangi bir değişiklik veya düzeltme gerekmediği tespit edilir ise, bu yapıya ilgili mevzuat hükümlerine göre yapının tamamının sorumluluğu, uzmanlık alanına göre tüm yapı denetim görevlileri tarafından üstlenilmek koşuluyla, yeniden yapı projeleri onaylanarak ruhsat ve vapı kullanma izin belgesi düzenlenmesi mümkündür.İlgili idare ve sorumluluğu yükümlenen ilgili teknik elemanlarca veya yapı denetim kuruluşlarının düzenlediği rapor sonrası yapılan incelemede, yapıda güçlendirme ve bu amaçla yapı projelerinde herhangi bir değişiklik veya düzeltme gerektiği tespit edilir ise 4708 sayılı kanuna göre yapı denetim sorumluluğu yapı denetim kurulusu tarafından üstlenilmek şartıyla yürürlükteki yönetmeliklerin öngördüğü güvenlik şartlarına uygun olarak hazırlanan takviye (güçlendirme) projeleri ruhsat eki olarak ibraz edilerek yeniden yapı ruhsatı düzenlenir.' ve 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunu'nun 'Yapı denetim kuruluşları ve görevleri' başlıklı 2. maddesindeki 'Bu Kanun kapsamına giren her türlü yapı; Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile çalışan ve münhasıran yapı denetimi ile uğraşan tüzel kişiliğe sahip yapı denetim kuruluşlarının denetimine tabidir. Yapı denetim hizmeti; yapı denetim kuruluşu ile yapı sahibi veya vekili arasında akdedilen hizmet sözleşmesi hükümlerine göre yürütülür. Yapı sahibi, yapım işi için anlaşma yaptığı yapı müteahhidini vekil tayin edemez.Yapı denetim kuruluşlarının nama yazılı ödenmiş sermayelerinin tamamının, mimar veya mühendislere ait olması zorunludur. Yapı denetim kuruluşları; denetçi mimar ve mühendisler ile yardımcı kontrol elemanları istihdam eder.(Mülga üçüncü fıkra: 8/8/2011-KHK-648/25 md.)Yapı denetim kuruluşları aşağıda belirtilen görevleri yerine getirmekle yükümlüdür: Proje müelliflerince hazırlanan, yapının inşa edileceği arsa veya arazinin zemin ve temel raporları ile uygulama projelerini ilgili mevzuata göre incelemek, proje müelliflerince hazırlanarak doğrudan kendilerine teslim edilen uygulama projesi ve hesaplarını kontrol ederek, ilgili idareler dışında başka bir kurum veya kuruluşun vize veya onayına tabi tutulmadan, ilgili idareye uygunluk görüşünü bildirmek. -(Değişik: 15/2/2018-7099/14 md.) Yapı denetimini üstlendiğine dair ilgili idareye taahhütname vermek, bu yapıya ilişkin bilgileri yapı ruhsatı düzenleme tarihinden itibaren yedi gün içinde Bakanlığa bildirmek. -Yapının, ruhsat ve ekleri ile mevzuata uygun olarak yapılmasını denetlemek. -Yapım işlerinde kullanılan malzemeler ile imalatın proje, teknik şartname ve standartlara uygunluğunu kontrol etmek ve sonuçlarını belgelendirmek, malzemeler ve imalatla ilgili deneyleri yaptırmak.' hükümlerinin tümüne aykırı olarak yukarıda haklarında mahkumiyet hükmü verilen sanıklar ..., ... ve inşaatın çizimini yapan inşaat mühendisi ...’un, hatalı ve yasaya aykırı imal ettikleri inşaata, dosyada mevcut bilirkişi raporları ile tespit edilmiş bulunan, projelendirme, uygulama ve imal ve inşa hatalarını tespit edemedikleri veya etmedikleri, dosyada mevcut sanıklar tarafından hazırlanan yıkılan binaya ait yapı denetim raporu içeriğine göre, yapılan analizlere ait hesap raporunda, kullanılan parametrelerin belirtildiği tek sayfa olması gerekirken iki farklı sayfa bulunduğu, imzalı olan ilk sayfada yukarıda farklı parametrelerin yer aldığı, imzasız olan ikinci sayfada ise, aks sayılarının farklı olduğu, ayrıca deprem katsayısının 2. Derece deprem bölgeleri için verilen A0=0.3 olarak gösterildiği, analiz sonuçlarının verilen bu değerlerden hangisine göre yapıldığının dahi belirtilmediği, raporda sonuç olarak sadece kiriş ve kolon betonarme hesap sonuçlarının tablo olarak verildiği, binanın 1997 Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik’e göre statik analizi için kurulan hesap modeline ait düğüm noktası koordinatları, taşıyıcı sistem şeması, bina sabit ve hareketli yük değerleri gibi veriler ile hesap sonucuna göre yapılması gereken planda ve düşeyde düzensizlik kontrolleri, göreli kat ötelemesi kontrolü, ikinci mertebe etkileri kontrolü, deprem derzi hesabı kontrollerinin oluşturdukları hesap raporunda yer almadığı, binanın ruhsata uygun hale getirilmesi için yapılan çalışma ve analizlerde beton basınç ve mukavemet testlerini, ... Yapı Malzemeleri Kalite Kontrol Laboratuvar Teknik Danışmanlık Ltd. Şti. ne yaptırıldığı, bu şirketçe yaptırılan deney sonuçları elde edildiği halde, deney sonuçlarına göre analizlerde kullanılacak mevcut beton basınç dayanımının değerlendirmesini yapmadıkları, deprem sonrası yeniden yapılan analizlere göre, dosyadaki mevcut bilirkişi raporlarına göre; bu deney sonuçları değerlendirildiğinde yapıda sağlanan beton sınıfının BS14 olarak belirlendiği, muhtemelen denetim tarihinde şirketçe de bu hususun öngörüldü yada tamamen yasaya aykırı olarak deney sonuçlarının hesabının yapılmadığı/yaptırılmadığı, ... Belediye Başkanlığı İmar Müdürlüğü’nün Hesap İşleri Müdürlüğü’ne yazdığı 04.08.2006 tarih ve 35-4-07/12/1635 sayılı yazıda, 31.J.3.A pafta, 37 83... parselde kayıtlı YİBF No: ... numaralı inşaatla ilgili Yapı Denetim Hakkında Kanuna göre hazırlanmış 1 numaralı (%20) hakkediş raporunun ekte sunulduğu bildirilmiş ve hakkediş ödemesi esnasında damga vergisi ile ilgili dikkat edilecek hususlara dikkat çekildiği ve yazı ekinde; yapı sahibi, tapu bilgileri, yapı denetim şirketi, YİBF numarası, hakediş tutar ve fatura numarası verilmiş olup ayrıca, 'PROJEDEKİ BETON SINIFI BS20, TAHKİKLER BS18’E GÖRE YAPILMIŞ, BAZI SONUÇLAR UYGUN, DİĞERLERİ BS18’DEN DÜŞÜK, TAHKİK RAPORU DEĞİŞECEK' şeklinde not bulunduğu, halde bunun giderilmesi için ne gibi bir çalışma yapıldığına dair hiçbir kayıt bulunmadığı ve yapı arşiv dosyasında, ...Yapı Denetim Limited Şirketi mühendislerinden İnşaat Mühendisi Yapı Denetçisi ... ve İnşaat Mühendisi Proje Denetçisi ... tarafından hazırlanan 14.09.2006 tarihli yapı denetim raporunda bina ile ilgili idari bilgiler ve teknik incelemeler verilmiş olup, raporun sonuç bölümünde 'YAPININ RUHSAT VE EKİ PROJELERE VE MERİ ŞARTNAMELER İLE YÖNETMELİKLERE UYGUN OLARAK İNŞA EDİLDİĞİ VE YAPIDA HERHANGİ BİR GÜÇLENDİRME ÇALIŞMASINA GEREK OLMADIĞI' belirtilmiş olduğu, halbuki enkazdan çıkarılan büyük boyutlu betonarme elemanların hasarsız bölgelerinden TS EN 12504-1’e göre 15 adet beton karot numunesi alındığı, beton karot numunelerin basınç dayanımı deneyleri ... Üniversitesi Yapı Malzemesi Laboratuvarı’nda gerçekleştirilen test sonuçlarına göre, karakteristik basınç dayanımının 8,25 mpa olarak hesaplandığı, BS20 sınıfıyla oluşturulan yapının karakteristik basınç dayanımının 20 MPA olması gerektiği ve basınç dayanımının bu sınıfı sağlamadığı ve ... ... Apartmanında TS-EN 13791-EYLÜL 2019' a göre basınç dayanımı sınıfının olması gereken beton sınıfı olan BS20 standartlarında olmadığının ve ayrıca, .... Tarafından elde edilmiş olan deney sonuçlarına göre mevcut beton dayanım sınıfı BS14 olarak tespit edildiğinin bilirkişi raporunda belirtilen ... Üniversitesi laboratuvarında yapılan deney sonuçları ile sabit olduğu, sanıklara ait denetim şirketince binaya ait düzenlenen raporda, binada rapor tarihi itibari ile herhangi bir çatlağa rastlanmadığı, binadan 60 adet (20 grup) karot numunesi alınarak test edildiğinin belirtildiği ancak binanın beton dayanımındaki yetersizlik ile ilgili herhangi bir yorumda bulunulmadığı, binanın statik-betonarme hesap raporu ve uygulama betonarme projesinin yönetmelik ve standartlara uygunluğu hakkında bir yorumda bulunulmadığı, raporun sonuç bölümünde binanın ruhsat ve eki projelere, meri şartnameler ile yönetmeliklere uygun olarak inşa edildiğinin belirlendiği, yapıda herhangi bir güçlendirme çalışmasına gerek olmadığının belirtilmek suretiyle, binanın mevcut beton dayanımının tasarım dayanımın altında olduğu gerçeğinin tespit edilmesinin yanında, güncel zemin ve depremsellik bilgileri kullanılarak bina taşıyıcı sistem hesaplarının yeniden yapılması sonrasında 'yapısal yetersizliklerin' ortaya konamadan 'yapının kullanıma uygun olduğu' yönünde rapor düzenlemek suretiyle binaya oturum izni alınmasına yol açtıkları, işlerini meslek ve sanıtın gerektirdiği özen içerisinde yerine getirmedikleri, o kadar ki binanın 'yapı kullanım ruhsatının' alınması için Yapı Denetim Şirketince gerçekleştirilen bina analizlerinde raporunun 12. sahifesi 'Madde 4.2.3: Sıvılaşma ve Yanal Yayılma Analizleri ve Değerlendirilmesi' bölümünde sahada yeraltı suyuna rastlanmadığı, zeminin kaya olduğu bu nedenle sıvılaşma analizinin gerekli olmadığının belirtildiği, oysa bu bölgenin alüvyonlu bir bölge olduğunun herkesçe bilindiği gibi, bu husus bilinmese dahi raporun bu kısmının diğer kısımları ile açık çelişki oluşturduğunu, bu hatanın bir yazım hatası mı yoksa bilinçli olarak yapılmış bir hata mı olup almadığının dahi raporlamadıkları, tamamen hatalı olan (raporda bu ibarelere yer veren sanık ...’un da maddi hatadan ibaret oluğunu savunduğu) bu sıvılaşma değerlendirmesi ve zeminin kaya olduğunun ifade edilmesi gibi bariz bir hatayı, bu işin uzmanı olan Yapı Denetim Şirketi tarafından fark edilmemiş olması nedeniyle sanıkların kendilerine verilen görev ve sorumlulukları yerine layığı ile getirmedikleri, oysa yapı denetim kanununun ve yapı denetim şirketlerinin kuruluş amacının tamamen belirtilen hataların önüne geçilmesi amacıyla çıkartılmış olduğu, bir şekilde teknik bilgi birikimi yetersizliği veya tecrübesizlik veya tamamen öngörüsüzlük nedeniyle meydana getirilerek küçük bir doğal afette can kaybı yaşanmasına sebebiyet verecek şekilde hatalı ve çevre düzenlemesi ile mimari düzenlemelere aykırı yapılaşmanın önüne geçilmesinin amaçlandığı, yasa ile herkese yapı denetim şirketi kurma izni verilmediği, bunun için bir kısım kriterler ve teknik yeterliliklerin arandığı, bunun amcacının da yukarıda belirtildiği gibi özellikle yerel yönetimlerin teknik personel yetersizliğinden kaynaklı denetim yetersizliklerin önüne geçmek olduğu, kendilerine bu kadar önemli bir vazife yüklenmiş olan yapı denetim şirketi yetkilisi sanıkların kendilerine yüklenen görev ve sorumluluk ile kanuni düzenlemelere uymadıkları ve gerekli tedbirleri almayıp, kontrolleri sağlamadıkları böylece hatalı olarak inşa edilmiş olan binaya gerekli güçlendirmeleri yapılmadan ruhsata bağlanmasına, belediyece oturum izni verilmesine, sonrasında da meydana gelen deprem doğa olayı nedeniyle yıkılması sonucu 11 kişinin ölümüne, 11 kişinin de çeşitli derece ve şekillerde yaralanmasına sebebiyet verdikleri, sanıkların sahibi olduğu şirketin kuruluş amacı ve şirket sahiplerinin şirketi kurmaktaki amacı ve mesleki bilgi ve tecrübeleri göz önüne alındığında, ihmal ettikleri veya yerine getirmedikleri, görevleri nedeniyle oluşabilecek riskleri çok iyi bildiklerinin sabit olduğu, kusurlarını bilinçli taksir derecesinde bulunduğu",

Biçimindeki gerekçelerle sonuç olarak taksirle öldürme suçundan sanıklar ... (...), ... (...), ..., ..., ... (...), ... (...) hakkında ayrı ayrı 5271 sayılı CMK'nın 223/2-e maddesi gereği beraat, sanıklar ..., ..., ..., ..., ... hakkında ayrı ayrı mahkûmiyet kararı verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından, İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda bir isabetsizlik görülmemiş ve sanıklar ... (...), ... (...), ..., ..., ... (...), ... (...) hakkındaki beraat hükümlerine yönelik istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, ancak sanıklar ..., ..., ..., ..., ... hakkındaki mahkûmiyet hükümleri ile ilgili olarak yapılan incelemede, yargılama sırasında ölen sanık ...'nun mirasçılarının suçtan doğrudan doğruya zarar görmedikleri gözetilmeden katılan olarak olarak davaya kabullerine karar verilip, lehlerine vekâlet ücreti takdir edilmesi, ayrıca kendilerini aynı vekille temsil ettiren katılanlar lehine hükmolunan vekâlet ücretinin katılanlara eşit olarak verilmesi gerektiğinin belirtilmemesi biçiminde tespit edilen hukuka aykırılıkların, 5271 sayılı CMK'nın 280/1-a maddesi uyarınca düzeltilebilir nitelikte yanılgılar olduğu gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesinin kararındaki vekâlet ücretine ilişkin hukuka aykırılıkların düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE VE KARAR

A. Sanıklar ... (...), ... ve ... (...) Hakkındaki Hükümlere Yönelik Temyiz İstemleri Yönünden

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen Tebliğname'de ve ek Tebliğname'de, sanıklar ... (...), ... ve ... (...) hakkındaki beraat hükümlerinin, "...Formaliteden görev üstlenen sanıkların bu saikle hareket etmelerinin onları hukuksal ve cezai sorumluluklarını ortadan kaldırmayacağı; sanıkların hukuksal durumlarının 1163 sayılı Kooperatifler Yasanın 62/son 'Yönetim Kurulu üyeleri ve kooperatif memurları, kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumludurlar. Bunların suç teşkil eden fiil ve hareketlerinden ve özellikle kooperatifin para ve malları bilanço, tutanak, rapor ve başka evrak, defter ve belgeleri üzerinde işledikleri suçlardan dolayı kamu görevlisi gibi cezalandırılır.' biçiminde düzenlemesi göndermesiyle uygulanma olası bulunan TCK'nın 257, 204, 43, 53 maddeleri ve süreçte toplanmış kanıtlar bağlamında araştırma, tartışma, hukuksal değerlendirme konusu yapılması gerekirken; süreçte toplanmış kanıt durumuna aykırı düşen gerekçe ile sanıkların yüklenen suçtan ayrı ayrı beraetlerine karar verilmesi..." nedenine dayalı olarak bozulmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

Ancak dosyada mevcut delillere göre yıkılan yapının fiili müteahhidinin sanık ... olduğu belirlenmiş olup, yıkılan yapının evrak üzerinde müteahhidi S.S. ... ... Konut Yapı Kooperatifi'ni temsilen haklarında kamu davası açılan ve sözü geçen kooperatifin yönetim kurulu başkanı, başkan yardımcısı, muhasip üyesi olan sanıklar ..., ... (...) ve ...'ın (...), 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 38... sayılı TCK'nın 20. maddelerinde yer alan ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi gereği sadece bu sıfatlarının olması nedeniyle müteahhitlik hizmetini bizzat yerine getiren sanık ...'ın fiilinden dolayı sorumlu tutulamayacakları, öte yandan 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 62/son maddesinde; "Yönetim Kurulu üyeleri ve kooperatif memurları, kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumludurlar. Bunların suç teşkil eden fiil ve hareketlerinden ve özellikle kooperatifin para ve malları bilanço, tutanak, rapor ve başka evrak, defter ve belgeleri üzerinde işledikleri suçlardan dolayı kamu görevlisi gibi cezalandırılır." şeklinde hükme yer verilmiş ise de sanıklar ..., ... (...) ve ...'ın (...), yapının yapım sürecinde yapının yıkılmasına neden olacak icrai ya da ihmali iradi bir davranışlarının ve dava konusu edilen taksirle öldürme suçu bakımından kusur olarak değerlendirilebilecek herhangi bir fiillerinin bulunduğuna dair dosya kapsamında mahkûmiyetlerine yeter, her türlü derecede şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı, ayrıca sanıklar ..., ... (...) ve ...'ın (...), projede ve yönetmelikte belirtilen uygun malzemenin kullanılmaması nedeni ile dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak, taksirle 11 kişinin ölümüne ve 11 kişinin yaralanmasına sebep oldukları iddia edilmiş olup, adı geçen sanıklar hakkında kasten işlenebilen resmi belgede sahtecilik ve görevi kötüye kullanma suçlarından açılmış bir kamu davası ve bu kapsamda sanıklara isnat edilen bir fiil bulunmadığı, dolayısıyla 5271 sayılı CMK'nın 225/1. maddesinin "Hüküm, ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir." biçimindeki hükmüne aykırı olarak dava edilmeyen bir fiil hakkında yargılama yapılıp, hüküm verilemeyeceği, sonuç olarak sanıklar ..., ... (...) ve ... (...) hakkındaki beraat hükümlerine yönelik istinaf başvurularının esastan reddine dair kararda herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından, Tebliğname'de ve ek Tebliğname'de yer alan görüşe iştirak olunmamıştır.

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, yüklenen suçun sanıklar ... (...), ... ve ... (...) tarafından işlendiğinin sabit olmadığının dava dosyası içeriğine uygun olarak kabul ve takdir kılındığı anlaşılmakla, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin kararında bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısı, katılanlar ..., ..., ..., ..., ..., ... vekili, katılanlar ..., ... vekili, katılanlar ..., ... vekili, katılan ... vekili, katılan ... vekili, katılan ..., katılanlar ..., ... vekili, katılan ..., katılan ... tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı CMK'nın 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı CMK'nın 302/1. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA,

B. Sanıklar ... (...) ve ... (...) Hakkındaki Hükümlere Yönelik Temyiz İstemleri Yönünden

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen Tebliğname'de ve ek Tebliğname'de, sanıklar ... (...) ve ... (...) hakkındaki beraat hükümlerinin, "... 05.04.2022 tarihli ek bilirkişi raporunda 2006 yılı zemin etüt raporu, binanın yapı kullanma ruhsatının alınması için yapı denetim şirketince gerçekleştirilen bina analizinde rol oynadığından zemin sınıfının Z3 veya Z4 sınıfında alınması, bina analizlerinde kullanılacak deprem yüklerinin büyüklüğünü etkileyeceğinden, zemin sınıfının Z3 olarak belirlendiği, zemin etüt raporunu imzalayan sanıklar ... ve ...'ın eylemlerinin depremde yıkılan binada etkenlerden olduğu anlaşılmaktadır. Apartmanının 1998 tarihinde yapı ruhsatına başvurulduğu tespiti ile yapının 1975 yılı deprem yönetmeliği hükümlerine tabi olduğu konusunda tereddüt bulunmamaktadır. Sanıkların zemin etüdü yapılması konusunda eğitimli, yetkin, uzman, bireyler olup olmadığı; yapı denetim şirketince zemin etüdü incelemesinde gerekli olan araç ve gereçle donatılıp donatılmadıkları araştırılarak; raporun gerçeğe aykırı olarak düzenlenip düzenlenmediği, yerinde etüt, inceleme yapılarak oluşturulup oluşturulmadığı; yerinde uygun araç gereçle sondaj yapılıp yapılmadığı soruları bağlamında tahkikat genişletilerek sanıkların hukuksal durumlarının süreçte toplanmış kanıtlar çerçevesinde suç tarihinde yürürlükte bulunan 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun 9/1, 9/2 maddeleri bağlamında tartışma, değerlendirme konusu yapılması gerekirken; süreçte toplanmış kanıt durumuna aykırı düşen gerekçeyle sanıkların yüklenen suçtan ayrı ayrı beraetlerine karar verilmesi..." nedenine dayalı olarak bozulmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

Ancak 10.08.2021 tarihli bilirkişi kurulu raporunda yer alan; "Yapı arşiv dosyasında, Jeoloji Yük. Müh. ... (oda sicil no: ...) tarafından hazırlanan ve Jeoloji Mühendisleri Odası tarafından 19.06.2006 tarihinde onaylanan 'İzmir İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ...'a ait 31.J.3.A pafta, 37 83... parsel Sondaja Dayalı Zemin ve Temel Etüt Raporu' bulunmaktadır... Raporda jeofizik çalışmaların, sismik ölçüm ve değerlendirilmesinin Jeofizik Mühendisi ... (JMO sicil no:....) tarafından yapıldığı belirtilmiştir. Rapor kapsamındaki zemin deneylerinin .... Laboratuvarı tarafından yapıldığı görülmüştür. Rapor ekinde arazide yapılan jeofizik incelemeye ait ... Jeofizik ve Yeraltı Araştırmacılık adına Jeofizik Mühendisi ... (JMO sicil no:....) tarafından hazırlanıp imzalanan jeofizik çalışmalar raporu bulunmaktadır. Söz konusu jeofizik çalışmalar raporunun altında İnşaat Mühendisi ...'nun (IMO sicil no: ....) imzası bulunmaktadır" ve yine aynı raporda yer alan; "... Belediyesi'nden tarafımıza Savcılık Makamı tarafından ulaştırılan dokümanlar arasında blokların ruhsatlandırılma aşamasında kullanılmış olduğu anlaşılan bir adet zemin etüt raporuna rastlanmıştır. Bu zemin etüt çalışmasına ait rapor incelendiğinde etüdün binaların inşaatı tamamlandıktan sonra Haziran 2006 yılında yapıldığı anlaşılmaktadır. Bina inşaatı ise 2002 yılında tamamlandığı kanaati oluşmuştur... Elimizdeki dokümanlara göre binanın kullanma ruhsatı 1998 Deprem Yönetmeliği'ne göre yapılmıştır. Bu nedenle orijinal projesi 1975 Deprem Yönetmeliği'ne göre yapılan binanın durumunun 1998 yönetmeliği koşullarına uygun olduğu zamanında incelenmiştir. Binadan sorumlu Yapı Denetim Kuruluşunun onayını da taşıyan dokümanlara göre binanın STA4CAD adlı yazılım kullanılarak çözüldüğü anlaşılmaktadır. Binanın mod süperpozisyon tekniği kullanılarak analizinde elastik ivme spektrumu sahadaki zemin özellikleri ile uyumlu olacak şekilde tanımlanmalıdır. Hesap özetine göre elastik ivme spektrumu tanımlanırken zemin grubu ve sınıfı sırasıyla C ve Z3 seçilmiştir. Zemin etüt raporunu imzalayan ...'nun (Jeoloji Yüksek Mühendisi, Oda Sicil No:...) zemin sınıfına karar verirken jeofizik bulguları, arazi Standart Penetrasyon direnci ve SK-1 sondaj kuyusundan alınmış 3 örnek üzerindeki sınıflandırma deney sonuçlarını kullandığı anlaşılmaktadır. İlgi zemin etüt raporuna göre çalışmanın yapıldığı tarih itibariyle yeraltı su seviyesi yüzeyden 5m derindedir... Müellifliğini ...'nun yaptığı 2006 yılı zemin etüt raporunda SK-1 kuyusunda 3.0-3.45 derinliğinden alınan SPT numunesi killi kum (SC) olarak sınıflandırılmıştır. Bu derinlikteki SPT direnci N=11 bulunmuştur. Aynı sondajdan alınan 7.5-7.95 SPT kaşık örneği siltli kum (SM) olarak sınıflandırılmıştır. SPT direnci N=26'dır. 9.0-9.45 ömeği orta plastisiteli silt (MI) sınıfında değerlendirilmiştir. Bu seviyedeki SPT direnci N=28'dir. SK-1 kuyusunda yüzeyden 6.45m derinliğe kadar SPT dirençleri 9-13 aralığında rapor edilmiştir. Bu seviyeden sonra N≥26 olup kuyu sonunda N=33 kaydedilmiştir. SK-1 kuyu loguna en üstte 1.0m kalınlıkta niteliksiz dolgu, bunun altında 7.5m derinliğe kadar killi kum, 7.5m-9.0m aralığında siltli kum, akabinde kuyu sonuna kadar siltli-killi ince kum işlenmiştir. Toplam derinliği 12m olan SK-2 sondaj logunda çok benzer bir zemin tabaka yapısı mevcuttur. Sk-1 kuyusu A Blok ucunda, SK-2 kuyusu ise B Blok arka cephesinde açılmıştır. Yukarıda anılan ilgi zemin etüt raporu kapsamında gerçekleştirilmiş çalışmalar Jeofizik Mühendisi ...'in imzasını taşımaktadır... İçeriği yukarıdaki iki paragrafta özetlenen 2006 yılı raporundaki veriler kullanıldığında zemin sınıfının Z3 olarak belirlenmesinden başka bir seçenek kalmamaktadır... 2006 yılına ait zemin etüt raporun kapağında ...Yapı Denetim Ltd. Şti. (Ticaret Sicil No: ...; Yapı Denetim Izin Belgesi No: ...) ve İnşaat Müh. Proje Denetçisi ...'nun imzaları bulunmaktadır. Raporun Jeofizik kısmının sonunda İnşaat Mühendisi ...'nun (Oda Sicil No: ...) imzası da mevcuttur. Raporun gerek Jeoloji gerekse Jeofizik bölümlerinin son sayfalarında ayrıca müelliflerin oda üyesi ve rapor tanzimine yetkili oldukları anlamına gelen ilgi oda onay ve mühürleri mevcuttur." şeklindeki tespitler, sanık ...'nun (...); "2006 yılında benden tespit istenmiş, zemin grubu ve zemin sınıfı ile ilgili zemin etüdü istenmiş, 2006 yılında 19 Haziranda raporu ben odamdan geçirmişim. Muhtemelende Haziran ayı başı gibi de çalışmalarımı yapmışımdır... Mevcut bina vardı benim yaptığım tarihte... Tamamen bitmişti. İnsanlar oturuyordu... Alt yapısı hazırdı. Bu yüzden benim orada iki sondajdan fazla çalışma yapma şansım da yoktu. Onun dışında bilirkişi ön raporunda şunu söylemiş; benim tespit ettiğim kurallar sonuçlara göre tespit ettiğim zemin grubu ve zemin sınıfının başka türlü olmayacağını belirtmiş. Ancak sonrasında deprem sonrasında ... tarafından yapılan rapor ki raporu ben incelemedim. Orada Z4 olması gerektiği söylenmiş. Buna ben katılmıyorum. Biz kanıtsal olarak mühendis olarak çalışmalarımızı yaparken kanıya dayalı yapmayız. Benim orada sismik etüt çalışmalarım var. Jeofizik çalışmam var. Sondaj çalışmam var. Sondaj sırasında yapılan SPT arazi deneyimi var... Bununla beraber arazi çalışmasının haricinde SPT dışında laboratuvar deneyleri yapılmıştı. Bütün bunları ben derleyip toplayıp sonrasında ben temel ve zemin etüdü raporumu hazırlamışım. Dolayısıyla da bilirkişinin bahsettiği gibi benim bu sonuçlara göre C grubu Z3 dışında bir zemine hükmetmem doğru olmaz idi..." ve sanık ...'ın (...); "Şimdi binalar ayakta iken ve mevcutken yerinde ve oturuyor iken bakın özellikle bunu belirtmek isterim. Bir zemin kattaki dükkanın birleştirildiği ile ilgili bir tadilat yapma söz konusu oluyor ve bu tadilat esnasında belediye diyor ki, zemin etüdü de yaptırın gelin... Önce zeminden bir analiz alınıyor. Bu analiz ilgili laboratuvara gönderiliyor. Laboratuvardan veriler geri geliyor. Jeolojik mühendisi kişi laboratuvardan gelen bu verileri ilgili yönetmelikler çerçevesinde değerlendiriyor ve bir zemin sınıfı belirliyor... Ardından jeolojik mühendisleri odasına gidiyor... Ardından yapı denetim denetlemiş bakın benden önce 7-8 tane verileri denetleyen kişi ve kurum var burada. Bunların üzerine bir zemin sınıfı belirlenmiş. Biz inşaat mühendislerinin zemin sınıfı belirlemek ile ilgili bir kere teknik olarak üniversitede böyle bir alt yapımız yok. Biz sadece geoteknik dersi görüyoruz. Geoteknik dersinin de piyasadaki karşılığı şudur, binanın taşıma gücü kapasitesine göre biz yapının temelini ve üst yapısını analiz ediyoruz.... İlgili inşaat mühendisi bu geoteknik raporuna ve bu verilere göre binanın zemininden gelen değerlerle işte temeli radriye mi olmalı sürekli sürekli temel mi olmalı? yada kazık sistemi mi çalışmalı gibi seçimler yapabilirdi. Şimdi burada bu verilen zemin etüdü zaten bana gelene kadar yani benim yetkim alanım zemin etüdünü irdelemek, değerlendirmek oradaki zemin sınıfını belirmek değil. Bizim yetki alanımız sadece gelen verilerle binanın taşıma gücü kapasitesini belirlemek ve bunun üzerine evet böyle bir zemin değeri gelmiştir. Bu zemin değeri ile ilgili mühendisler hazırlamıştır noktasında bir imza... Bu verilen zemin etütleri yapı denetim firmasına gidiyor ve yapı denetim firması bakın şöyle bir karar almış. Demiş ki, güçlendirmeye gerek yok demiş. Bu ne demek eğer bu binada güçlendirmeye gerek görülse idi bir performans analiz yapılması gerekirdi. Bu performans analizini inşaat mühendisi yapardı. Bu performans analizine istinaden de bizim altında imzası bulunan zemin etüdü raporunun değerleri kullanılırdı. Bu zemin etüdünün değeri bu binanın hiçbir noktasında kullanılmamış... Yapılan zemin etüdü çalışması bakın hatalı olsa dahi ki ben o gelen silsile boyunca hatayı bulma yetkisine sahip değilim. Öyle bir aşamada da değilim. Mesleğim zaten inşaat mühendisi olmak dolayısıyla buna imkan tanımıyor..." biçimindeki savunmaları, dosyada mevcut diğer deliller ile birlikte değerlendirildiğinde, zemin ve temel etüt raporunun yerinde sondaj yapılarak hazırlandığının ve sanıkların da eğitimli, yetkin, uzman bireyler olduğunun açıkça anlaşıldığı, öte yandan sanıkların, zemin sınıfının doğru seçilmemesinden dolayı hesaplamaların hatalı olarak yapılması nedeni ile dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak, taksirle 11 kişinin ölümüne ve 11 kişinin yaralanmasına sebep oldukları iddia edilmiş olup, adı geçen sanıklar hakkında kasten işlenebilen 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun'un 9/1. maddesindeki görevi kötüye kullanma ve aynı Kanun'un 9/2. maddesine göre resmi belgede sahtecilik suçlarından açılmış bir kamu davası ve bu kapsamda sanıklara isnat edilen bir fiil bulunmadığı, dolayısıyla 5271 sayılı CMK'nın 225/1. maddesinin "Hüküm, ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir." biçimindeki hükmüne aykırı olarak dava edilmeyen bir fiil hakkında yargılama yapılıp, hüküm verilemeyeceği, binanın yıkımı üzerinde zeminin tesirli olmadığına ve rapordaki veriler kullanıldığında zemin sınıfının Z3 olarak belirlenmesinden başka bir seçeneğin bulunmadığına dair bilirkişi kurulu raporlarında yer alan tespitler ile sanıkların aksi kanıtlanamayan savunmaları da göz önünde bulundurulduğunda, sonuç olarak sanıklar ... (...) ve ... (...) hakkındaki beraat hükümlerine yönelik istinaf başvurularının esastan reddine dair kararda herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından, Tebliğname'de ve ek Tebliğname'de yer alan görüşe iştirak olunmamıştır.

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, yüklenen suçun sanıklar ... (...) ve ... (...) tarafından işlendiğinin sabit olmadığının dava dosyası içeriğine uygun olarak kabul ve takdir kılındığı anlaşılmakla, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin kararında bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısı, katılanlar ..., ..., ..., ..., ..., ... vekili, katılanlar ..., ... vekili, katılanlar ..., ... vekili, katılan ... vekili, katılan ... vekili, katılan ..., katılanlar ..., ... vekili, katılan ..., katılan ... tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı CMK'nın 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı CMK'nın 302/1. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA,

C. Sanıklar ..., ..., ..., ..., ... ve ... Hakkındaki Hükümlere Yönelik Temyiz İstemleri Yönünden

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen Tebliğname'de ve ek Tebliğname'de;

Sanık ... hakkındaki beraat hükmünün, "... Meydana gelen deprem sırasın ölüm ve yaralanma olayının zemin kat + 1. katta meydan geldiği; depremin etkisiyle bu katlarda göçük oluştuğu; binanın depremin etkisiyle yerle yeksan olmadığı, zemin katta bulunan çok sayıda dükkan duvarlarının yıkılıp 2 dükkan olarak proje tadilatına konu yapılmasının yumuşak etkisini doğurup doğurmadığı; yıkıcı etkiye neden olan başat etkinin yumuşa etkisinden kaynaklı olabileceği konusunda şüphenin güçlü olduğu; diğer etkenlerin etkili olması durumunda binanın yerle yeksan olması gerekeceği; zemin katta kolun kesme olgusunu gösteren statik projedeki durumunla sanık tarafından çizilmiş tadilat projesindeki kolon sayısında 1 eksilmenin, sayının 2'ye düşmesinin manidar olduğu; üzerinde etkisi konusunda resmi makamlarla onaylanmış kabul edilmiş bu projelerin resmi varaka niteliğini kazanabileceği; sanığın binada yapılacak tadilatın binanın statik durumu, taşıyıcı donatıları üzerinde yetkinliğe sahip olup olmadığı, olası riskleri görmekle, analiz etmekle, risk varsa bunu muhalefet şerhine konu etmekle, bildirmekle yükümlü olup olmadığı proje tadilatı anında yürürlükte bulunan imar mevzuatı çerçevesinde irdelenerek; bu durumların nedensel süreçte etkisinin olup olmadığı konusunda bir üniversitenin konuyla ilgili branşlarından müteşekkil yetkin bilirkişi heyetinden rapor aldırılarak; süreçte toplanmış kanıtlar çerçevesinde sanığın hukuksal durumunun takdir ve tayin edilmesi gerekirken; belirtilen konuda kovuşturma genişletilmeden, sanığın eksik kovuşturmayla ve süreçte toplanmış kanıt durumuna da aykırı düşen gerekçeyle beraetine karar verilmesi...",

Sanıklar ... ve ... hakkındaki mahkûmiyet hükümlerinin, "...Apartmanının 1998 tarihinde yapı ruhsatına başvurulduğu tespiti ile yapının 1975 yılı deprem yönetmeliği hükümlerine tabi olduğu konusunda tereddüt bulunmamaktadır. 4708 sayılı Yasanın 13/7/2001 tarihinde yürürlüğe girdiği; ... Belediye Başkanlığı İmar Müdürlüğü’nün Hesap İşleri Müdürlüğü’ne yazdığı 04.08.2006 tarih ve 35-4-07/12/1635 sayılı yazıda, 31.J.3.A pafta, 37 83... parselde kayıtlı YİBF No: ... numaralı inşaatla ilgili Yapı Denetim Hakkında Kanuna göre hazırlanmış 1 numaralı (%20) hakkediş raporunun düzenlendiği; sanıkların mahkümiyet hükmün gerekçesinde belirtilen ve sübut bulan eylemlerinin süreçte toplanmış kanıtlar çerçevesinde suç tarihinde yürürlükte bulunan 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun 9/1, 9/2; 5237 sayılı TCK'nın 257, 204 maddeleri bağlamında tartışma, değerlendirme konusu yapılması gerekirken; süreçte toplanmış kanıt durumuna aykırı düşen gerekçeyle; suçun nitelendirmesinde yanılgıya düşülerek sanıkların yüklenen suçtan TCK'nın 85/2, 22/3 maddeleri uyarınca cezalandırılmalarına karar verilmesi...",

Sanıklar ..., ... ve ... hakkındaki mahkûmiyet hükümlerinin, "...Binanın zemin katında ... market ve diğer ... Market için yapılan proje tadilatının inşaat ruhsat anında dayanak alınan statik ve mimarı projeyi esaslı bir biçimde etki edecek sonuç doğurup doğurmadığı; binanın taşıyıcı yükünü orantısız olarak zemin ve 1. kata bindirip bindirmediği; bu katlarda potansiyel kırılganlığa yol açacak duruma neden olup olmadığı; bu dönüştürmenin depremde etkilenecek yumuşak kat etkisine evrilip evrilmeyeceği; 11 kişinin ölümü, 11 kişinin yarlanmasıyla sonuçlanan olayın nedensel sürecinde başat rol oynayan etkenin bu tadilattan, zemin kat yenilemesinden kaynaklı olup olmadığı; ilk projede öngörülen duvarların yıkılıp iki ayrı dükkan oluşturulmasının depremde başat yıkıcı etken olup olmadığı; diğer katların neden çökmedikleri; zemin ve 1. katın neden çöktüğü; ... market yetkililerinin bir sorumluluklarının olup olmadığı; binanın başlangıcından itibaren hazır beton kullanıp kullanılmadığı; hazır beton'un standardına uygun olup olmadığının 1975 tarihinde yürürlükte bulunan deprem yönetmeliğine göre tespit yükümlülüğünün kime ait olduğu; mesleği mimarlık olan bir kişinin binanın fenni sorumlusu olarak görevlendirilmesinin, yol açacağı olumsuzlukların nelerden ibaret olduğu, mesleği mimarlık olan kişinin fenni sorumlu olarak inşaat yapım sürecinde görevlendirilmesinin doğru olup olmadığı; fenni sorumluda bulunması gereken vasıfları, nitelikleri sanıklar ... ve ...'un taşıyıp taşımadıkları; fenni sorumluda bulunması gereken vasıfların nelerden ibaret olduğu; niteliğine uygun beton göndermeyen, hileli beton gönderen beton firmasının olayın nedensel sürecinde etkisinin olup olmadığı; vasıfsız imalatın, işçiliğin; mimari ve statik proje hatalarının, zemin seçiminde hataların nelerden ibaret olduğu; olayın meydana geldiği zeminde inşaat ruhsatı anında uygulanması gereken deprem yönetmeliğine göre depremin etkilerini savuşturmak, etkisiz kılmak için ilme ve fenne uygun standartların ayrıca nelerden ibaret olduğu; alüvyonlu zeminde p ve s dalgalarının hangi yıkıcı sonuçlara yol açabileceği; belediye tüzel kişiliğinin nedensel süreçte sorumluluğunu bulunup bulunmadığı; tadil projesindeki 2 kolon olmasının, tasdikli ilk projede yukarıda gösterildiği şekilde 3 kolon olmasının zemin katta kolon kesildiğinin göstergesi olarak kabul edilip edilmeyeceği; yumuşak kat olgusunun yıkımda güçlü bir etken olup olmadığı konularında bir başka üniversitenin anabilim dalında görev yapan 3 kişilik bilirkişi heyetinden uzlaştırıcı rapor aldırılarak sonucuna göre sanıkların hukuksal durumlarının takdir ve tayin edilmesi gerekirken belirtilen hususlarda kovuşturma genişletilmeden sanıkların eksik kovuşturmayla cezalandırılmalarına karar verilmesi..."

Nedenlerine dayalı olarak bozulmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

Ancak depremin ardından yerinde yapılan gözlemler, yıkılan yapıdan alınan numunelere ilişkin laboratuvar çalışmaları, yıkılan yapının arşiv kayıtları ile projelerinin incelenmesi neticesinde düzenlenen bilirkişi kurulu raporlarında, ... ... Apartmanı (B) Blok binasının çökme nedeninin, toplanan delil durumuna uygun ve teknik verilere dayalı olarak açıklandığı, bu kapsamda; ... ... Apartmanı (B) Blok binası, zemin+9 normal kattan oluşan perde-çerçeve taşıyıcı sisteme sahip betonarme bir yapı olup, yapının taşıyıcı sisteminin, yerinde dökme betonarme perde, kolon ve kirişlerden oluştuğu, söz konusu yapının taşıyıcı sistem tasarımının, projelendirme yılı itibari ile 1975 Deprem Yönetmeliği hükümlerine tabi olduğu, 31.07.1998 tarihli onaylı mimari projesine göre binanın zemin katında 6 adet dükkân, apartman girişi, merdiven ve asansör bölümleri ile kapıcı dairesinin bulunduğu, 26.03.2002 tarihli tadilattan sonra zemin katta 2 adet dükkân, apartman girişi, merdiven, asansör ve kapıcı dairesi teşkil edildiği,

binada temel seviyesinde sadece S27 ve S38 olmak üzere toplam 2 adet düşey taşıyıcı elemanın kolon boyutunda olduğu, 24 adet düşey taşıyıcı elemanın ise perde boyutunda olduğu, ayrıca binada 1 adet U formunda perde de bulunduğu, buna göre kolon boyutundaki elemanların sadece 2 adet olmasından dolayı binadaki yatay deprem yüklerinin neredeyse tamamının perde elemanlar tarafından taşınmakta olduğunun anlaşıldığı, binanın (E) aksı üzerinde, betonarme projede 3 adet taşıyıcı eleman (P32-P33-P34) olduğu halde, zemin kat mimari tadilat projesinde aynı yerde 2 adet taşıyıcı eleman gösteriminin nedeni anlaşılamamış ise de enkazın temeli açıldıktan sonra yapılan çalışmalarda temelden çıkan kolon-perde filiz donatılarının tüm kolon-perde elemanlar için yerinde olduğunun görüldüğü, yıkılan yapının temel seviyesinde yapılan ölçümlere göre zemin kat kolon-perde elemanların sayı ve ebatlarının onaylı betonarme projesinde gösterilen kolon-perde sayı ve ebatları ile uyumlu olduğunun belirlendiği, temel seviyesinde kolon-perde eleman kesilmesi veya tıraşlanması halinde temelden çıkan filiz donatılarında temel üst kotunda kesilme gözlemlenmesi gerekeceğinden ve yerinde yapılan incelemelerde böyle bir tespite rastlanmadığından zemin kat seviyesinde herhangi bir kolon-perde taşıyıcı eleman kesimi tıraşlaması yapılmadığının ve dolayısıyla binanın depremde yıkılmasının nedeninin kolon-perde kesilmesi ya da tıraşlanması olmadığının değerlendirildiği, yapının temel seviyesinde yapılan incelemelerde herhangi bir kolon-perde kesilmesi veya tıraşlanması tespit edilmemiş olduğundan ... mağazasının yaptığı tadilatların yapıdaki bölme duvarların kaldırılması yönünde olduğu kanaatinin oluştuğu, bölme duvarların, betonarme karkas sistemler için yapılan hesaplarda "taşıyıcı eleman" olarak değil, "düşey yük ve kütle" olarak dikkate alındığı, 1975 Deprem Yönetmeliği'nde bölme duvarlarının yapısal davranışa etkisini yansıtan bir madde bulunmadığı, mimari planda zemin kat cephelerinin camekan olarak tasarlandığı, bina yatay yük taşıyıcı sisteminin perdelerden oluşturulmuş olması sebebiyle ... ... Apartmanı zemin katında bölme duvarların kaldırılmasının "zayıf kat ektisi" yaratarak "B Blok" un yıkılmasına sebep olduğu yönünde kanaat oluşmadığı, ancak, binanın mevcut durumunda beton malzeme dayanımının düşüklüğünden dolayı binanın yatay yer değiştirmelerinin artması nedeni ile dolgu duvarların yatay rijitliğe katkısının beklenenden daha fazla olacağı kanaatinin oluştuğu, 30... depreminde AFAD 3513 ...-... istasyonunda kaydedilen yer ivmesinin yatay bileşenleri zaman tanım alanında doğrusal olmayan analizlerde giriş ivmesi olarak kullanılarak yapılan hesaplarda (proje beton dayanımı ile) zemin katta gerçekleşen yatay ötelenmelerin; X doğrultusunda 7 mm (7/3500=0.002), Y doğrultusunda 6 mm (6/3500=0.0017) olarak elde edildiği, betonarme perde taşıyıcı sistemler için uygun olan bu değerlerin, ... ... Apartmanı (B) Blok binasının zemin katta gerçekleşen yerdeğiştirme isteminden dolayı göçmediğini kanıtladığı, binanın sadece (B) bloğunun çökme nedeni olarak; beton dayanımı ve uygun etriye kullanılmamasına bağlı kesme ve eksenel kuvvet dayanımı yetersizliği, projelendirme hataları, denetim hataları, deprem derzi yetersizliği gibi pek çok unsurun etkili olduğu kanaatine varıldığı, sonuç olarak özel veya teknik bilgiyi gerektiren hususların yeterince açıklığa kavuştuğu, düzenlenen bilirkişi kurulu raporlarında bu yönde bir eksikliğin bulunmadığı, kaldı ki olayın gerçekleşme şeklini belirleme görevi de hâkime ait olup, hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukukî bir bilgi ile çözümü mümkün bulunan konularda ise bilirkişiye başvurulmayacağı,

Öte yandan İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.06.2021 tarihli ve 2020/116709 Soruşturma numaralı Ek Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar'ında kolon kesilmesi iddiaları ile ilgili "... ... ... Apartmanının zemin katında bulunan ... isimli iş yeri tarafından kullanılan yapının ortakları arasında ...'ında bulunduğu ve ... isimli iş yerinin bulunduğu yapıda kolon kesilerek alan açıldığı iddiası ile ilgili olarak ... hakkında soruşturma başlatılmış ise de; bilirkişiler tarafından yapılan incelemede temel seviyesinde tespiti yapılan tüm kolon ve perde elemanları, filiz donatıların yerinde bulunduğu, bu nedenle binada düşey taşıyıcı eleman kesilmediğinin belirtilmiş olduğu anlaşılmıştır... ...'a yönelik iddialarla ilgili olarak... kolon kesildiğine dair herhangi bir delil elde edilemediği ve şüpheli ...' nın bilirkişi raporunda kusurlu olarak sayılan kişiler arasında yer almadığı anlaşılmış olup..." şeklindeki gerekçeye dayanıldığı, ayrıca hileli beton gönderen firma sorumluları gibi başkaca kişiler hakkında açılmış bir kamu davası bulunmadığı gibi, sanıklara 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun'un 9/1. maddesindeki görevi kötüye kullanma ve aynı Kanun'un 9/2. maddesine göre resmi belgede sahtecilik suçlarından isnat edilen bir fiil de bulunmadığı, dolayısıyla 5271 sayılı CMK'nın 225/1. maddesinin "Hüküm, ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir." biçimindeki hükmüne aykırı olarak dava edilmeyen bir fiil hakkında yargılama yapılıp, hüküm verilemeyeceği, 5237 sayılı TCK'nın 22/4. maddesinde, "Taksirle işlenen suçtan dolayı verilecek olan ceza failin kusuruna göre belirlenir." ve aynı Kanun'un 22/5. maddesinde, "Birden fazla kişinin taksirle işlediği suçlarda, herkes kendi kusurundan dolayı sorumlu olur. Her failin cezası kusuruna göre ayrı ayrı belirlenir." şeklinde düzenlemelere yer verildiği de göz önünde bulundurulduğunda, Tebliğname'de ve ek Tebliğname'de yer alan görüşe iştirak olunmamıştır.

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı anlaşılmakla, bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısının, sanık ... müdafilerinin, sanık ... müdafiinin, sanık ... müdafiinin, sanık ... müdafilerinin, sanık ... müdafiinin, katılanlar ..., ..., ..., ..., ..., ... vekilinin, katılanlar ..., ... vekilinin, katılanlar ..., ... vekilinin, katılan ... vekilinin, katılan ... vekilinin, katılan ...'in, katılanlar ..., ... vekilinin, katılan ...'ın ve katılan ...'ın yukarıda ilgili bölümde ileri sürdüğü bu kapsamdaki temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

1. Yapının 31.12.1997 - 20.10.2001 tarihleri arasında fenni mesullüğünü üstlenen sanık ...'ın istifasından sonra 07.12.2001 tarihinden itibaren fenni mesullüğü üstlenen ve tadilat projesini hazırlayan sanık ...'ın, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 28/4. maddesinde yer alan "Fenni mesulün istifası veya ölümü halinde, başka bir meslek mensubu fenni mesuliyeti üstlenmedikçe yapının devamına izin verilmez. Fenni mesulün istifası halinde, istifa tarihinden önce yapılan işlere dair sorumluluğu devam eder. Yeni atanan fenni mesul, daha önce yapılan işlerin denetlenmesinden ve eksiklik ve hata var ise giderilmesini sağlamaktan ve bildirimde bulunmaktan da sorumludur. Tespit edilen bu eksiklik ve hatalar giderilmedikçe inşaatın devamına izin verilmez." şeklindeki hüküm gereği ... ... Apartmanı (B) Blok binasında, statik projede öngörülen beton sınıfının sağlanamaması, etriye donatıları ve birleşim bölgesindeki donatı imalatlarının proje ile uyumlu olmaması nedeni ile ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere, standartlara ve teknik şartnamelere uygun olarak inşa edilmesinde, denetleme işinin teknik ve idari gereklerini yapmadığından asli kusurlu olduğu, ayrıca tehlikeli ve çok tehlikeli işler kapsamında yer alan yapı işlerinde dikkat ve özen yükümlülüğünün azami ölçüde gösterilmesinin beklenilmesi karşısında, bu dikkat ve özen yükümlülüğüne uygun davranmayıp, denetleme işinin teknik ve idari gereklerini yapmaması hâlinde birinci derece deprem bölgesinde hatalı inşa edilen yapının deprem ve benzeri sebeplerin etkisiyle yıkılarak ölüme ya da yaralanmaya neden olabileceğini öngörmesi gereken sanık ...'ın eyleminde bilinçli taksirin koşullarının da oluştuğu, sonuç olarak sanık ...'a yüklenen taksirle öldürme suçunun sabit olduğu gözetilmeden, sanık ...'ın 5237 sayılı TCK'nın 85/2, 22/3. maddeleri uyarınca cezalandırılmasına karar verilmesi gerekirken, dosya kapsamına uygun düşmeyen yazılı gerekçelerle beraatine kararı verilmesi,

2. ... Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümünde görevli üç ve aynı Üniversitenin Jeofizik Mühendisliği Bölümünde görevli bir öğretim üyesi olmak üzere dört öğretim üyesince hazırlanan 05.04.2022 tarihli ek raporda; binanın mevcut durumu ile 2006 yılında "yapı kullanım izin belgesi" alınırken, gerekli tüm inceleme ve analizlerin yapı denetim şirketi tarafından yapıldığı, bu incelemelerde, binanın mevcut beton dayanımının tasarım dayanımın altında olduğu gerçeğinin tespit edilmesinin yanında, güncel zemin ve depremsellik bilgileri kullanılarak bina taşıyıcı sistem hesaplarının yeniden yapılması sonrasında "yapısal yetersizliklerin" ortaya konamadan "yapının kullanıma uygun olduğu" raporunu veren yapı denetim şirketinin tali kusurlu olduğu, ... Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümünde görevli üç öğretim üyesince hazırlanan 25.01.2022 tarihli ek raporda da yıkılan yapının denetim hizmetleri ile ilgili olarak fenni mesullerin yanı sıra yapı denetim şirketinin inşaat mühendisi uzman görevlilerinin sorumlu olduğu ifade edilmiş olup, ...Yapı Denetim Limited Şirketi yetkilileri sıfatıyla yargılanan ve mimar oldukları anlaşılan sanıklar ... ve ...'nın, 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 38... sayılı TCK'nın 20. maddelerinde yer alan ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi gereği sadece şirket yetkilisi sıfatlarının olması nedeniyle yapı denetim şirketinde görev alan diğer kişilerin fiillerinden dolayı sorumlu tutulamayacakları gözetilerek, adı geçen sanıkların şirket yetkilisi olmaktan kaynaklanan görev ve sorumluluklarının nelerden ibaret olduğuna ve bu bağlamda yapının yıkılmasına etken davranışlarının bulunup bulunmadığına ilişkin bilirkişi kurulundan ek rapor alınıp sonucuna göre hukukî durumlarının değerlendirilmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme neticesinde sanıklar ... ve ... hakkında mahkûmiyet kararı verilmesi,

3. Haklarında mahkûmiyet kararı verilen ve kusurlu eylemleriyle 11 kişinin ölümü ile birlikte ikisi hayat fonksiyonlarını ağır (6.) derecede etkileyen kemik kırığı oluşacak şekilde olmak üzere 11 kişinin de yaralanmasına neden oldukları kabul edilen sanıklar ..., ..., ..., ... ve ... hakkında, 5237 sayılı TCK'nın 85/2. maddesi gereği temel cezalar belirlenirken atıf yapılan 05.04.2022 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda, yapının yıkılmasında, yapının fiili müteahhidi olan sanık ... ile yapının 31.12.1997 - 20.10.2001 tarihleri arasında fenni mesullüğünü üstlenen sanık ...'ın asli kusurlu ve yapının statik-betonarme proje müellifliğini üstlenen sanık ... ile yapı denetim şirketinin tali kusurlu oldukları belirtilmiş olmasına ve hükümlerin gerekçesinde de sanıkların "... binanın yapımındaki etkinlik dereceleri, elde ettikleri menfaat, görev ve kusur durumları" gözetilerek temel cezaların alt sınırdan uzaklaşılarak belirlendiği açıklanmasına rağmen bu kabule uygun düşmeyecek ve sanıkların kusur durumları bakımından birbirleriyle çelişki oluşturacak şekilde, sanık ... hakkında temel cezanın 12 yıl hapis cezası, sanık ... hakkında temel cezanın 6 yıl hapis cezası, sanık ... hakkında temel cezanın 8 yıl hapis cezası, ...Yapı Denetim Limited Şirketi yetkilileri olan sanıklar ... ve ... hakkında temel cezanın 6 yıl hapis cezası olarak belirlenmesi,

4. Taksirli suçlarda, bilinçli taksir söz konusu olduğunda, 5237 sayılı TCK'nın 22/3. maddesi uyarınca hükmedilecek ceza üçte birden yarısına kadar artırılacak olup, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 15.01.2019 tarihli ve 2017/12-701 Esas, 2019/6 Karar sayılı kararında da açıklandığı üzere; bu durumda, somut olayın özellikleri de gözetilerek, bilinçli taksir oluşturan hâlin, niteliği, gerçekleştirilme şekli ve sayısı gibi kriterlere göre bir değerlendirme yapılıp, 5237 sayılı TCK'nın 3/1. maddesinde "Suç işleyen kişi hakkında işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunur." biçiminde düzenlenen orantılılık ilkesine de aykırı düşmeyecek şekilde artırım oranı belirlenmesi gerekirken, sanıklar ..., ..., ..., ..., ... hakkında temel cezalar belirlenirken "verilen zarar, yıkılan bina sonucu vefat eden ve yaralanan kişi sayısı" şeklinde göz önünde bulundurulan 5237 sayılı TCK'nın 61. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki meydana gelen zararın ağırlığı ölçütünün, "yıkımın etkisi ve verilen can kaybı dikkate alınarak" biçiminde bilinçli taksir nedeniyle yapılan artırımda dayanak olarak alındığı yasal ve yeterli olmayan gerekçelerle her bir sanığa hükmolunan cezada 5237 sayılı TCK'nın 22/3. maddesi uyarınca üst sınırdan (1/2) oranında artırım yapılması,

5. 5237 sayılı TCK'nın 53/6. maddesinde belirli bir meslek veya sanatın ya da trafik düzeninin gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla işlenen taksirli suçtan mahkûmiyet hâlinde 3 aydan 3 yıla kadar bu meslek veya sanatın icrasının yasaklanmasına ya da sürücü belgesinin geri alınmasına karar verilebileceğinin düzenlendiği, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 18.01.2023 tarihli ve 2019/12-151 Esas, 2023/12 Karar sayılı kararında da açıklandığı üzere, bir mesleğin icrasının yasaklanabilmesi için ruhsatnameye bağlı olarak yürütülmesi gerekmekte olup mühendislik ya da mimarlık çalışmasının ruhsatnameye bağlı olarak yürütülen bir meslek olmadığı nazara alınmadan, çalışma hürriyetini kısıtlayacak şekilde sanık ...'un 2 yıl 6 ay ve sanıklar ..., ..., ...'ın 2 yıl süre ile mesleklerinin icrasında bulunmaktan yasaklanmalarına karar verilmesi,

6. Sanık ...'ın şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran gözaltında ve tutuklulukta geçirdiği sürelerin ve sanık ...'nın şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran gözaltında geçirdiği sürenin, 5237 sayılı TCK'nın "Mahsup" başlıklı 63/1. maddesi gereği sanıklara hükmolunan cezalardan indirilmesine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

7. Katılanlar ... ile ... yargılamada kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden, 1136 Avukatlık Kanunu'nun 168 ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin 14/1. maddeleri uyarınca, mahkûmiyetine karar verilen sanıklar ..., ..., ..., ..., ... aleyhine ve vekille temsil edilen katılanlar ... ile ... lehine vekâlet ücreti hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

8. Taksirle işlenen suçlarda birden fazla sanık olması durumunda yargılama giderlerinin her bir sanığa sebebiyet verdikleri tutar kadar ayrı ayrı yükletilmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eşit olarak tahsiline karar verilmesi,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının, sanık ... müdafilerinin, sanık ... müdafiinin, sanık ... müdafiinin, sanık ... müdafilerinin, sanık ... müdafiinin, katılanlar ..., ..., ..., ..., ..., ... vekilinin, katılanlar ..., ... vekilinin, katılanlar ..., ... vekilinin, katılan ... vekilinin, katılan ... vekilinin, katılan ...'in, katılanlar ..., ... vekilinin, katılan ...'ın ve katılan ...'ın temyiz istemleri yerinde görüldüğünden İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-b maddesi uyarınca İzmir 9. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE09.12.2025 tarihinde karar verildi.