Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın yol olarak terkini davasında, idare ve maliklerin değer tespit yöntemine itirazlarını reddeden Bölge Adliye Mahkemesi kararının Yargıtay 5. Hukuk Dairesince temyiz incelemesi.
Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın yol olarak terkini davasında, ilk derece mahkemesinin kabul kararı sonrası hem davacı idare hem de bir kısım davalılar, acele kamulaştırma bedeli farkı, emsal seçimi, değerleme yöntemi, bedelin düşük veya yüksek belirlenmesi ve vekalet ücreti gibi konularda itirazlarla istinafa başvurmuştur; bölge adliye mahkemesi ise arsa niteliğindeki taşınmaza emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenerek kıyaslama, yapılara ise resmi birim fiyatları esas alınarak yıpranma payı düşülerek değer biçilmesinde ve davacı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle tüm istinaf başvurularını esastan reddederek dosyayı temyiz incelemesine göndermiştir.
MAHKEMESİ: Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2023/1997 Esas, 2024/2273 KararKARAR: Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ: Trabzon 6. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI: 2021/214 Esas, 2023/181 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonucunda; İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare ve davalı... vd. vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Trabzon ili, Ortahisar ilçesi, ... Mahallesi sınırları içerisinde bulunan 2 ... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın bedelinin düşük belirlendiğini, arta kalan kısımda %100 değer düşüklüğü oluşacağını, taşınmaza ait müşterek methalin bulunup bulunmadığının tespitini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; acele kamulaştırma dosyasında belirlenen bedel ile bu dosyada belirlenen bedel arasında yüksek fark bulunduğunu, acele kamulaştırma dosyasında ödenen bedelin dava tarihi itibarıyla güncel değerinin tespit edilmesi ve bu dosyada belirlenen kamulaştırma bedelinden güncel haliyle düşülmesi gerektiğini, seçilen emsalin uygun emsal olmadığını, tek emsal kullanılmasının hatalı olduğunu, idarece emsal olarak kullanılan ... Mahallesi 13 03... parselin emsal alınmasının uygun olacağını, taşınmazın halihazırdaki durumu dikkate alınarak değerlendirme yapılması gerektiğini, bilirkişilerce tespit edilen kamulaştırma bedelinin bilimsel esaslara, yasal düzenlemelere ve konuyla ilgili Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu, lehe vekâlet ücretine hükmedilmemesinin doğru olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.2. Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, emsal taşınmazın dava konusu taşınmaz ile mukayese edilemeyeceğini, sundukları emsallerin dikkate alınmadığını, seçilen emsalin uygun emsal olmadığını, taşınmazın kıymetini etkileyecek bütün nitelik ve unsurların dikkate alınarak buna göre emsal belirlenmesi, dosyaya sunulan ancak bilirkişilerce ve mahkemece hiç bir şekilde değerlendirmeye ve kıyaslanmaya tabi tutulmayan emsallerin göz önünde bulundurulması ve buna göre taşınmazın metrekare arsa birim değerinin hakkaniyetli bir şekilde tespit edilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.3. Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın değerinin düşük belirlendiğini, dava konusu taşınmazın Trabzon’un ana ... yer alması nedeni ile ticari değerinin çok yüksek olduğunu, dava konusu taşınmazın yaklaşık 500 metre uzağında bulunan yine davalılara ait bir taşınmaz ile ilgili olarak Trabzon 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/ 417 Esas sayılı davasında aldırılan emsal bilirkişi raporunda taşınmazın metrekare birim değerine 24.722,04 TL/m² değer taktir edildiğini, iş bu davada dava tarihi 2021 yılı olup dava tarihinden itibaren geçen 2 yıl içerisinde Trabzon'daki taşınmaz değerlerinde en az %100 bir artış meydan geldiğini, bedelin güncellenerek karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmazın zeminine emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak; üzerindeki yapılara ise 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmî birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmesinde, davanın niteliği gereğince davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerinin istinaf başvurusularının esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalı... vd. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.2. Davalılar... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2.Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak; üzerindeki yapıya aynı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmî birim fiyatı esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare ve davalılar... vd. vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalılar... vd.den peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,20.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.