tescilli bere ve takke endüstriyel tasarımlarının taklit edildiği iddiasıyla açılan maddi ve manevi tazminat davasında, davalıların ürünleri davacıdan temin ettiğini savunması.

Tescilli bere ve takke endüstriyel tasarımlarının taklit edildiği iddiasıyla açılan maddi ve manevi tazminat davasında, davalıların ürünleri davacıdan temin ettiğini savunması.

Özet: Bu endüstriyel tasarım davasında, davacı, tescilli bere ve takke tasarımlarının davalılarca taklit edilerek üretilip satıldığını, uzman raporuyla benzerliğin tespit edilip ihtiyati tedbirle ürünlerin toplatılmasıyla hak ihlalinin önlendiğini belirterek maddi, manevi ve itibar tazminatı talep etmiştir; davalılardan biri olaya herhangi bir dahilinin olmadığını savunurken, diğeri ise iddia edilen taklit ürünleri davacıdan fatura ve ödeme belgeleriyle satın aldığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

T.C.

İSTANBUL

2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/174

KARAR NO : 2025/275

DAVA : Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli)

DAVA TARİHİ : 31/08/2022

KARAR TARİHİ : 18/11/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava Dilekçesi: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin tasarımını yaptığı bereler ve takkeleri ..., ..., ..., ... no ile kendi adına tescil ettirdiğini, müvekkilinin fikir ürünü ve endüstriyel tasarım sahibi olduğu bere ve takkelerin ciddi kullanım kitlesine ve haklı şöhrete sahip olduğunu, davalılar tarafından tasarımın kazandığı şöhret nedeni ile taklit olarak üretildiğini, piyasaya sürüldüğünü, satışının yapıldığını, depoladığını ve bulundurduğunu, davalıların bu eylemlerinin tasarım hakkına tecavüz oluşturduğunu, ... 4. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D.İş No'lu dosyasında delil tespiti ve ihtiyati tedbir talebinde bulunmaları üzerine mahkeme tarafından bilirkişi raporu tanzim edildiğini, raporda bilirkişinin, "Karşı tarafa ait delil ürün örneği ve fotoğraflarda yer alan bereler üzerinde uygulanan desen tasarımları ile tespit isteyen tarafa ait ..., ..., ... tescil nolu bere tasarımlarının, birebir benzer olduğu, genel görünüm ve detaylarda bilgilenmiş kullanıcıda bırakacağı genel izlenimde karıştırılmaya sebebiyet verecek nitelikte benzerliğin var olduğu, sonuç ve kanaatine vardığını, ... 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D.İş no, ... Nolu karar ile 24.06.2022 tarihli İhtiyati Tedbir talebinin kabulüne dair karar uyarınca tasarımların taklidi niteliğinde olan ve tasarımlardan doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden ürünlerin toplatılmasına ve yediemine teslimine, üretim ve satışının durdurulmasına ve İstanbul İcra Dairesi aracı kılınarak infazına karar verilmiş olup, ... 25. İcra Müdürlüğünün ... E. No'lu dosyasında 29.06.2022 tarihinde karar infaz edilmiş, ürünler toplatılmış olduğunu, müvekkilimin tescilli tasarımlarına sınai mülkiyet hakkına davalıların tecavüz teşkil eden fiillerin önlenmesi ve durdurulmasını, müvekkilinin uğramış olduğu zarara karşılık olmak üzere şimdilik 5.000,-TL Maddi tazminat,100.000,-TL Manevi tazminatın ve ayrıca şimdilik 5.000,-TL İtibar tazminatının, tasarımdan doğan haklara tecavüz tarihinden işleyecek ticari faizleriyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Cevap Dilekçesi: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkilinin hiçbir surette dava konusu ürünlerle ilgili satış işlemi gerçekleştirmediğini, müvekkilinin tek bağlantısının tespit yapılan adresteki iş hanında sadece hisseye sahip

olması olduğunu, herhangi bir işyeri ile bağlantısı bulunmadığını dava ve tüm taleplerin reddini, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep ve beyan etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili ile davacı şirket arasında ticari bir ilişki mevcut olduğunu, müvekkilinin davacı şirketten dava konusu ürünleri aldığını ve davacı şirket yetkililerinin Iban hesabına ürünlerin ödemelerinin yapıldığını, davacı şirketin ticaret sicil kayıtları dosyaya celp edildiğinde ..., ... ve ... isimli şahısların yönetim kurulu üyesi olduğu, sunulan whatsapp konuşmalarında müvekkilin davacı şirket yetkililerinden ...'in ... ... Iban hesabına ve ...'in ... ... IBAN hesaplarına ödemeler gerçekleştirdiğinin görüleceğini, taklit olduğu iddia edilen ürünlerin davacı tarafından müvekkiline gönderildiğine dair irsaliye faturalarının bulunduğunu, müvekkili tarafından izin olmaksızın davacıya ait ürün satılması gibi bir durumun söz konusu olmadığını dava ve tüm taleplerin reddini, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep ve beyan etmiştir.

Cevaba Cevap Dilekçesi: Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle: Davalı ...’nin dava konusu taklit ürünler ile hiçbir ilgisinin bulunmadığını ileri sürmesine karşılık, iş yerinde bulunan ürünlerin davacı şirket tarafından kendisine

satıldığını ileri sürerek buna ilişkin fatura ve ödeme belgelerini delil olarak bildirmek suretiyle çelişkiye düştüğünü, davalı ... adına sunulan cevap dilekçesinde ileri sürülen itirazları kabul etmediklerini, cevap dilekçesinde delil olarak bildirilen belgelerin tarafına dava dilekçesi ile birlikte tebliğ edilmediğini, davalı tarafından cevap dilekçesinde bildirilen delillerin tebliğ edilmesi halinde ibraz olunan deliller hakkında, beyanda bulunma haklarını saklı tuttuğunu davanın kabulünü talep ve beyan etmiştir.

İkinci Cevap Dilekçesi: Davalılar Vekili İkinci Cevap Dilekçesinde Özetle: Müvekkili ... hakkında dava konusu ürünlerin kendisine satıldığını ve buna ilişkin fatura ve ödeme belgesi sunduğunun iddia edildiğini, ancak cevap dilekçesi dikkate

alındığında müvekkili ... yönünden hiçbir surette böyle bir iddiada bulunulmadığının görüleceğini, müvekkili ... adına sunulan cevap dilekçesinde belirtilen itirazları kabul etmediğini beyan ettiğini, davacı yanın itirazlarının mesnetsiz ve haksız olup sunulan irsaliye faturaları, dekontlar ve whatsapp yazışmaları dikkate alındığında davacı ile müvekkil arasında ticari ilişkinin bulunduğu ortaya çıkacağını beyan etmiştir.

Deliller:

- ... 4 Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasının fiziken dosyamızın arasına alındığı anlaşıldı.

- ... Müdürlüğü'ne yazılan farklı tarihli müzekkerelere cevap verildiği ve yazı cevaplarının dosyamız arasına alındığı anlaşıldı.

Bilirkişi Raporu: Mahkememizce alınan 11/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "Davacı tarafa ait ... numaralı tasarım ile davalıya ait olduğu belirtilen ürün

arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacı tarafa ait ... numaralı tasarım ile davalıya ait olduğu belirtilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacı tarafa ait... numaralı tasarım ile davalıya ait olduğu belirtilen ... 4. FSHHM ... D.İş No'lu dosyasında ki bilirkişi raporunda yer alan ürün görseli arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davalılardan ... ile ilgili olarak; Her ne kadar heyetimizce yargılama konusu ürünler fiziken incelenememekte ise de sektörel olarak en son 29.05.2021 tarihinde taraflar arasında ticari faaliyetin var olduğu ve ilgili ticari faaliyetin yoğunluğu göz önünde bulundurulduğunda, ... nolu irsaliye içeriğinde 900 düzine (10.800 adet) adet üründen tedbir işleminin uygulandığı 29.06.2022 tarihinde tedbir ifa edilen miktarlarda ürünün (197 adet) davalı elinde bulunmasının hayatın ve ticari hayatın olağan akışına uygun olduğunun değerlendirilebileceği, bu halde tedbire konu edilen ürünlerin davacı tarafından davalı yana satılan ürünlerden olduğu kanaatinin Sayın Mahkeme nezdinde oluşması halinde “hakkın tükenmesi ilkesi” gereği herhangi bir tecavüzden bahsedilemeyeceği, Sayın Mahkemeniz nezdinde aksi kanaatin oluşması halinde ise davalı ...’nın ticari faaliyete konu ettiği tespit edilen ürünlerin kullanımının davacı yana ait tescilli tasarımlara tecavüz teşkil eder mahiyette olduğunun değerlendirilebileceği, davalılardan ... ile ilgili olarak; davalılardan ...’nin dava konusu tedbir işleminin gerçekleştirildiği işyerinde 00 işletme ile ya da tedbirin ifa edildiği ürünler ile herhangi bir bağı dosya münderecatından tespit edilemediği, davacı yanın arz edilen nitelikte bir bağlantıyı dosyaya arz edemediği, bu eksende davalılardan ...’nin davacı yana ait tescilli tasarımlara tecavüz teşkil eder eylemler gerçekleştirdiği heyetimizce tespit olunamamak ile birlikte konu hakkında nihai takdir Sayın Mahkemenize ait olduğu yönünde" kanaatlerini bildirmişlerdir.

Bilirkişi Raporu: Mali Müşavir Bilirkişisi tarafından hazırlanan 02/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "Davacının ... ilinde faaliyet göstermesi nedeniyle ticari defterlerinin incelenemediği,

Davalının tacir sıfatını taşımadığını beyan ederek ticari defterlerinin bulunmadığını belirttiği,

Davacının 28.05.2021 tarihinde ... seri ... nolu sevk irsaliyesi ile davalıya gönderdiği 900 düzine dava konusu ürünün faturasının dosya içerisinde bulunmadığı,

Davacının ... ilinde faaliyet göstermesi, dosya içerisinde davacının 28.05.2021 tarihinde sevk ettiği ürünlerin faturasının ve davalının da ticari kayıtlarının bulunmaması nedeniyle davacının maddi tazminat talebi değerlendirilemediği,

Davacının manevi tazminat ve İtibar tazminatı taleplerinin Sayın Mahkemenizin takdirlerinde bir husus olduğu"na dair kanaatini bildirmiştir.

Bilirkişi Raporu: Mali Müşavir Bilirkişisi tarafından Mahkememizce alınan 14/07/2025 tarihli bilirkişi raporunda;"Tasarım yönünden alınan bilirkişi raporlarında farklılık bulunmadığı/benzer ürünler olduğu tespitlerine binaen taraflar arasında da ticari ilişki irdelenmiş olup, davacı yan münferit yetkilisi ... ile davalı yan ... arasında ticari ilişkinin mevcut olduğunun kabul edilebileceği, dolayısı ile “TAKLİT” ürün tespiti bulunmadığının takdirinin Sayın Mahkemede olduğu,

Ticaret Sicil Kayıtlarından davacı ... ile dava dışı ... münferit yetkilisinin ... olduğu, Davalı ...’nın Dava dışı ... den “...” alışverişi yaptığı ve ödemesine istinaden ... şahsi hesabına ödeme yaptığının banka kayıtlarında mevcut olduğu, Davanın kabulü ve tazminata hükmedilmesi halinde; Davacı tarafın sunduğu ticari defterlerin tazminat hesaplamaya yeterli olmadığı, “bere/takke” satış faturaları ve maliyet bilgilerinin de sunulması gerektiği,

Davalı tarafın mükellefiyet kaydının bulunmadığı ancak stok ve satış bilgilerinin de tazminat hesabı için bilinmesi ve sunulması gerektiği, Mezkur noksanlar sebebi ile tazminat aşamasına geçilemeyeceği, SMK 151/2-a kapsamında

tazminat hesaplama yollarının tükendiği, Davalı ...’nin ticari mahiyette faaliyetine rastlanmadığı, Tazminat tutarının belirlenemediği durumlarda TBK 50,51 maddeleri uyarınca tazminatın Sayın Mahkemece res’en takdir edilebileceği"ne dair kanaatlerini bildirmişlerdir.

Dava ve uyuşmazlık: Taraflar arasındaki dava; davalıların eylemlerinin davacı adına TPMK nezdinde tescilli bulunan tasarıma tecavüz niteliğinde olduğunun tespiti ile tecavüz eylemlerinin durdurulması, önlenmesi, sonuçlarının ortadan kaldırılması ile maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir. Davacı taraf TPMK nezdinde ..., ..., ..., ... tescil numaralı tasarımların davacı adına tescil edildiğini, ... 4. Fikri Ve Sına Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında delil tespiti işlemi yapıldığını, davalılara ait iş yerinde yapılan tespitte bulunan tasarımların davacı tasarımları ile aynı olduğunu belirterek davanın kabulünü savunmuştur. Davalılar ise davanın reddini savunmuştur.

Gerekçe: Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak dikkate alındığında; TPMK nezdinde davacı adına tescilli tasarımlarla ilgili değişik iş dosyasında davalılara ait olduğu ileri sürülen adreste yapılan delil tespiti işlemi sırasında ele geçirilen berelerin davacı adına tescilli tasarımlarla birebir benzer olduğu, mahkememizce alınan bilirkişi raporunda tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sırasında davalı ... yönünden davacı ile ticari ilişkisinin bulunduğu, 28/05/2021 tarihinde davacı tarafça davalıya 900 düzine hacı takke ibaresi taşıyan ürünün teslim edildiği, bu haliyle değişik iş dosyası sonrasında yapılan tedbir işlemi sırasında davalının elinde bulunan 197 adet ürünün taraflar arasındaki ticari ilişki sonucu davacıya teslim edilen ürünler olabileceği, davalının elinde bu kadar ürünün kalmasının ticari hayata uygun olduğu anlaşılmakla bu davalı yönünden açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Diğer davalı ... yönünden yapılan incelemede ise delil tespiti kapsamında alınan bilirkişi raporunda davalının sorumluluğu belirtilmiş ise de mahkememizce yapılan bilirkişi incelemesinde tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede davalının dava konusu iş yeri ile herhangi bir bağının tespit edilmediği anlaşılmakla bu davalı yönünden de davanın reddine karar verilmiştir.

Yapılan yargılama sonucunda hakkın tükenmesi ilkesi de göz önüne alınarak davacı tarafça açılan davanın tüm talepler yönünden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-Kar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40 TL karar harcından peşin olarak yatırılan 1.878,53 TL'den mahsubu ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, kalan 1.26313 TL'lik tutarın talep halinde davacıya iadesine,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen; 55.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5- Davalı tarafından yapılan 22,00 TL posta/Müzekkere ücretinin davacıdan alınarak davalıya iadesine,

6-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/11/2025

Katip ...

Hakim ...