Beraat sonrası haksız koruma tedbirleri nedeniyle açılan tazminat davasında maddi ve manevi tazminat miktarının ve faiz başlangıcının yeniden değerlendirilmesi.
Özet: Hukuka aykırı koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davası açan ve beraat eden davacının davasında, ilk derece ve bölge adliye mahkemelerinin verdiği maddi ve manevi tazminat hükümlerinin temyiz incelemesi sonucunda, davacının kamu görevinden ihraç sonrası maaş durumu ve faiz başlangıcının yanlış belirlenmesi nedeniyle maddi tazminatın fazla hesaplandığı, ayrıca manevi tazminat miktarının davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği ve tutukluluk süresi gibi faktörler gözetilerek yeniden değerlendirilmesi gerektiği tespit edilmiş ve alt mahkeme kararında düzeltme yapılması gerektiğine hükmedilmiştir.
12. Ceza Dairesi         2022/4566 E.  ,  2025/8992 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2021/810 E., 2021/2687 K.
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
DAVATARİHİ : 04.07.2018
HÜKÜM : Düzeltilerek İstinaf başvurularının esastan reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama
İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin hukuka aykırı yakalama, hukuka aykırı tutuklama, hukuka aykırı tutukluğun devamı kararları, kanuni hakları hatırlatılmadan veya hatırlatılan haklardan yararlandırılma isteği yerine getirilmeden tutuklama, makul sürede hakim önüne çıkarılmama, ölçüsüz arama, hukuka aykırı el koyma, tutukluluğun devamı kararlarının geç tebliği nedeniyle kanunda öngörülen başvuru imkanlarından etkin şekilde faydalanmama nedeniyle toplam 1.120.000,00.TL maddi tazminat, 2.642.000,00.TL manevi tazminatın koruma tedbirlerinin uygulanma tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 20.193,04TL maddi, 30.000TL manevi tazminat gözaltı tarihi olan 17.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurusunda bulunması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince manevi tazminat miktarının 90.000,00 TL olarak yükseltilmesi suretiyle hükmün düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili ve davalı tarafından temyiz kanun yoluna başvurulması üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığıncahükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz sebepleri; suçlamanın niteliği ve müvekkili üzerindeki etkileri dikkate alındığında hükmolunan tazminat miktarlarının çok eksik olduğuna, tazminat taleplerinin yakalama, arama, elkoyma, gözaltına alma ve gözaltı sürelerinin uzatılması, tutuklama ve tutukluluk halinin devamına karar verilmesi tedbirlerine de dayandığına bu hususta Bölge Adliye Mahkemesince tazminat taleplerinin reddedilmesinin hukuka aykırı olduğuna ilişkindir.
Davalı vekilinin temyiz sebepleri; davanın reddedilmesi gerektiğine, hükmolunan tazminat miktarının fahiş olduğuna, eksik incele araştırmaya dayalı hüküm kurulduğuna ilişkindir.
III. DAVANIN KONUSU
İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Gaziantep 10. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/1 24... /208 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 17.07.2016-07.11.2017 tarihleri arasında 478 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama neticesinde beraatine karar verildiği, beraat kararının 20.04.2018 tarihinde kesinleştiği, 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı tarafından aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, tutukluluk süresinin infaz gördüğü ve mahsuba konu yapılmadığı, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından hükmün düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
IV. GEREKÇE VE KARAR
Bölge Adliye Mahkemesi kararında 04.07.2018 olan dava tarihinin gösterilmemesi, İlk Derece Mahkemesince dava tarihinin 08.08.2018 olarak gösterilmesi mahallinde düzeltilebilir yazım yanlışlığı kabul edilmiştir.
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davacı vekili ve davalı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;
1-Kamu görevlisi iken 24.08.2016 tarihinde ihraç edilip, Ağustos 2016 maaşını kesintili de olsa almış olan ve maaşını iade ettiğine dair bilgi bulunmayan davacı hakkında, 15.09.2016 tarihi ile tahliye tarihi olan 07.11.2017 tarihi arasındaki süre için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca belirlenen net asgari ücrete göre ''18.921,72 TL'' maddi tazminat ile faiz başlangıcının da "15.09.2016" olarak belirlenmesi gerekirken, davacı lehine fazla tazminata ve hatalı faiz başlangıcına hükmedilmesi,
2- Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması,
Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekili ve davalı vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-b maddesi uyarınca Bakırköy 9. Ağır Ceza Mahkemesine Yargıtay ilamının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,17.12.2025 tarihinde karar verildi.