12. Ceza Dairesi, 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan verilen mahkumiyet kararının, bozma sonrası yeniden yargılamada suç tarihi, müdahalenin niteliği ve müsadere talepleri yönünden temyiz incelemesi.
Özet: Sanık hakkında 2863 sayılı kanuna aykırılık suçundan verilen mahkumiyet kararının, önceki yargılamada ele alınmayan yeni yapıların suç tarihlerinin tespiti, zamanaşımı ve müdahalenin niteliği konularında eksik inceleme gerekçesiyle Yargıtay tarafından bozulması üzerine bölge adliye mahkemesince yeniden verilen hükmün; cezanın miktarı, suç tarihinin belirsizliği, zamanaşımı itirazları ile müsadere talebi üzerinden hem sanık müdafii hem de savcılık tarafından temyiz edildiği, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ise hükmün onanmasını talep ettiği bir temyiz incelemesidir.
12. Ceza Dairesi         2025/6865 E.  ,  2025/8988 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2025/1614E.- 2025/1833K.
SUÇ : 2863 sayılı Kanuna aykırılık
HÜKÜM : Mahkumiyet
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükmün onanması
Dairemiz bozma ilamı üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın, sanık müdafii ve Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısı tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde, 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
Silifke 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 12.10.2017 tarihli ve 2016/248 E., 2017/462K. sayılı ilamıyla sanık hakkında yürütülen yargılama neticesinde 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 184/1, 62, 53. maddeleri uyarınca sanığın 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş, karara karşı sanık müdafii ve katılan vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile duruşmalı yapılan yargılama neticesinde; Yerel Mahkeme hükmü kaldırılarak sanık hakkında 2863 sayılı Kanunun 65/1, 5237 sayılı TCK'nın 62, 52/2-4,53 maddeleri uyarınca 2 yıl 6 ay hapis 5.000TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş, karara karşı sanık müdafinin temyiz başvurusunda bulunması üzerine Dairemizin 13.02.2025 tarihli ve 2021/10121 Esas, 2025/2160 Karar sayılı ilamıyla "Yerel Mahkemece aldırılan ek bilirkişi raporuna göre sanığın daha önceki yargılamada (Silifke 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2010/ 67... /208 Karar sayılı dosyası) dava edilmemiş olan eylemlerinin gölgelik, kahvaltı salonu ve çocuk oyun parkı olarak tespitinin yapıldığı, 2010 yılında mevcut olmakla birlikte iddianame konusu edilmeyen eylemler bakımından zamanaşımının gerçekleşmiş olduğu, dolayısıyla sanığın aynı yer ile ilgili olarak yargılanmış olduğu ve önceki yargılamada dava konusu edilmeyen bu yeni aykırılıklar bakımından sınırlı olarak yapım tarihlerinin tereddüte mahal bırakmayacak şekilde tespit edilmesi gerektiği, dosya kapsamındaki bilirkişi raporunda davaya konu edilen ve yeni yapılan bu yapıların 19.03.20 10... .01.2016 tarihleri arasında yapıldığının belirtildiği görülmekle birlikte bu tespitin uydu görüntüleri ya da malzemelerin yıpranma durumu renk solmaları gibi teknik özellik içermediğinin de tespiti karşısında ;suç tarihinin tereddüte mahal bırakmayacak şekilde belirlenmesi yönüyle Mahkemece arkeolog, çevre ve inşaat mühendisinden oluşan üç kişilik bilirkişi heyetinin katılımı ile mahallinde yeniden keşif icra edilip iddianameye konu edilen ve daha önce yargılama konusu edilmeyen gölgelik, ilave yapılan kahvaltı salonu ve çocuk oyun parkı yönüyle davaya konu yapılardaki malzemelerin cinsi, yıpranma durumu, renk solmaları gibi teknik verilerde dikkate alınmak suretiyle yapım tarihi ( suç tarihi ) tereddüte yer vermeyecek şekilde tespit edildikten sonra müdahalelerin nitelikleri (basit – esaslı) ile sanığın eylemi neticesinde sit alanının zarar görüp görmediği araştırılarak zararın varlığı halinde, 2863 sayılı Kanunun 65/1-1.cümlesi uyarınca cezalandırılması, zarar mevcut olmayıp fiilin “basit müdahale” kapsamında kaldığının ya da “esaslı müdahale” kapsamında kalmakla birlikte, taşınmazı içeren yerleşim biriminin bağlı olduğu idarenin (belediye - il özel idaresi-büyükşehir belediyesi) bünyesinde suç tarihi itibariyle koruma uygulama ve denetim bürosu bulunduğunun tespiti halinde, aynı Kanunun 65/4. maddesi; yine zarar mevcut olmayıp fiilin “esaslı müdahale” kapsamında kaldığının ve taşınmazı içeren yerleşim biriminin bağlı olduğu idarenin bünyesinde suç tarihi itibariyle koruma uygulama ve denetim bürosu bulunmadığının tespiti halinde ise, 65/1-2. cümlesi uyarınca sanığın mahkumiyetine karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin,eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisi,
" gerekçeleriyle hükmün bozulmasına karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamına uyularak yürütülen yargılama neticesinde sanığın 2863 sayılı Kanunun 65/1.1 cümle ,5237 sayılı TCK'nın 62, 52/2-4, 53 maddeleri uyarınca neticeten 2 yıl 6 ay hapis ve 5.000,00TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş, kararın sanık müdafii ve Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir tebliğname ile dava dosyası Dairemize tevdi edilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Sanık müdafinin temyiz isteği; alt sınırdan fazla uzaklaşılarak hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğuna , suç tarihinin kesin olarak belirlenemediğine, zamanaşımı süresinin dolduğuna re'sen tespit olunacak nedenlere ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz isteği; suça konu yapıların müsadere edilmesi gerektiğine ilişkindir.
III. OLAY VE OLGULAR
Sanığın kullanımında olan mülkiyeti hazineye ait olan ve Kültür ve Turizm Bakanlığına tahsis edilen 1. derece doğal ve 1. derece arkeolojik sit alanında kalan .... Mahallesi, ....Caddesi, No:... ...Mersin adresinde bulunan 31/367 parsel sayılı taşınmaza belediyenin imar ve şehircilik müdürlüğü ile zabıta müdürlüğü personelince 30.03.2015 tarihinde yerinde yapılan inceleme söz konusu parsellerde 14,5x10,8 metre ebatlarında pvc malzeme ile kahvaltı salonu üzeri kremit çatılı önüne 27,6x6,5 metre ebatlarında teras, 12, 60... ,5 metre ebatlarında biriket duvarlı dam betonlu mutfak, 2,4x3 metre ebatlarında wc, mutfağın önüne 17,7x5,4 metre ebatlarında pvc camekanlı ruhsatsız kahvaltı salonu yapıldığının tespiti ile sanık hakkında suç duyurusunda bulunulması üzerine sanık hakkında 2015/5152 soruşturma nolu 12.11.2015 tarihli iddianame ile sanığın TCK 184 maddesi uyarınca cezalandırılması istemiyle kamu davası açıldığı anlaşılmıştır.
Sanık hakkında aynı yere ilişkin olarak; Mersin Valiliği Çevre ve Şehircilik Müdürlüğünce 12.06.2015 tarihli yazıyla aynı taşınmaza ilişkin olarak; işletmeye ait bölgede izinsiz olarak 2 katlı betonarme yapı ve tek katlı müştemilatların yapıldığı, çocuk oyun parkı ve çadır benzeri kullanımların tespiti üzerine suç duyurusunda bulunulduğu ve sanık hakkında 2015/3010 soruşturma nolu 20.07.2015 tarihli iddianameyle Silifke ilçesi ... mahallesi ... mevkinde bulunan 31- 367 nolu parsellerde bulunan ve mülkiyeti hazineye ait olan taşınmazın korunması gerekli sit alanı olduğu ve bu yere tek katlı müştemilatların yapıldığı, çadır ve çocuk oyun parkları kurulmak suretiyle inşai ve fiziki müdahalede bulunduğu gerekçesiyle sanığın 2863 sayılı Kanunun 65/b maddesi uyarınca cezalandırılması istemiyle kamu davası açıldığı anlaşılmıştır.
Yerel Mahkemece sanık hakkında açılan kamu davalarının aralarındaki hukuki ve fiili irtibat nedeniyle birleştirilmesine karar verilerek yürütülen yargılama neticesinde sanığın 5237 sayılı TCK'nın 184/1 maddesi gereğince 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, Bölge Adliye Mahkemesince yürütülen yargılama neticesinde sanığın aynı eylemle hem imar kirliliğine neden olma hem de 2863 sayılı Yasaya Muhalefet suçunu işlediğinden TCK 44 maddesi gereğince en ağır cezayı gerektiren suçtan cezalandırılmasına, buna müteakip sanığın sabit olan eylemine uyan 2863 sayılı Yasanın 65/1 maddesi gereğince 2 yıl 6 ay hapis ve 5000 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilen dosya kapsamında;
Dairemiz bozma ilamı doğrultusunda dosyaya sunulan 12.08.2025 tarihli arkeolog bilirkişi raporuna göre davaya konu aykırılıklar nedeniyle sit alanının zeminin doğal yapısının tahrip edilerek zarar verilmiş olduğunun tespit edildiği, davaya konu aykırılıkların halihazırda mevcut olduklarının belirtildiği anlaşılmıştır.
Yine dosyaya sunulan çevre, inşaat ve fen bilirkişi heyet raporunda davaya konu edilen aykırılıkların 19.03.20 10... .01.2016 tarihleri arasında yapılmış olduğu, 03.06.2025 tarihinde yapılan keşif sırasında davaya konu alanda, beton parke ve bordür çalışması kamelya yapımı, mıcır dökümü benzeri çalışmaların olması, dava dosyasına sunulan resim ve dokümanlarda yeterli detay verilmemesi (malzemenin kullanılmış malzeme/yeni malzeme, boyalı malzeme/boyasız malzeme, vs), rüzgar, yağmur etkisi sonucu akma ve bozulma olma veya herhangi bir nedenle malzemenin değiştirilmiş olması olasılığı, keşif tarihi ile ilk değerlendirme tarihi olan 19.03.2010 tarihi arasında 15 yıldan fazla bir süre geçmiş olması, davaya konu yapılardaki malzemelerin cinsi, yıpranma durumu, renk solmaları gibi teknik verilerde dikkate alınmak suretiyle yapım tarihi tespiti konusunda net bir tespit yapılamayacağının belirtildiği anlaşılmıştır.
Sanığın Yerel Mahkemece 09.10.2015 tarihinde alınan savunmasında davaya konu yerin sit alanı olduğunu bildiğini, oyun parkı, kahvaltı masa ve sandalye ile çatı kısımlarını yaklaşık 6-7 yıl önce kurduğunu suç kastıyla hareket etmediğini beyan ettiği anlaşılmıştır.
Sanığın Bölge Adliye Mahkemesince alınan savunmasında önceki beyanlarını tekrar ederek suç kastıyla hareket etmediğini, yapıların halen mevcut olduğunu beyan ettiği anlaşılmıştır.
Bölge Adliye Mahkemesince Dairemiz bozma ilamına uyularak yürütülen yargılama neticesinde;
"..., keşif icrası hususunda Silifke Nöbetçi Ağır Ceza Mahkemesine talimat yazıldığı, talimat mahkemesince keşif yapıldığı ve bilirkişi raporunun dosya arasına alındığı görülmekle tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesinde; sanığın 1.derecede arkeolojik ve doğal sit alanı sınırları içerisinde kalan Silifke ilçesi ... Mahallesi 1 52... (eski 367 parsel) ve 1 52... parsel (eski 31 parsel) içerisinde daha önceden açmış olduğu kafeteryasına gölgelik, oyun parkı ve kahvaltı salonu yaptığı, ilave yapıların bilirkişi raporuna göre 19/03/20 10... /01/2016 tarihleri arasında yapıldığının tespit edildiği, gölgeliğin ve çocuk oyun parkının sit alanına zarar verdiğinin bilirkişi raporunda belirtildiği, böylelikle sanığın hem imar kirliliğine neden olma hem de 2863 sayılı Yasaya muhalefet suçunu işlediği, TCK'nın 44. maddesi gereğince en ağır cezayı gerektiren suçtan cezalandırılması gerektiği anlaşılmakla, "gerekçeleriyle sanığın mahkumiyetine dair hüküm tesis edildiği anlaşılmıştır.
IV. GEREKÇE VE KARAR
Sanığın üzerine atılı suç yönünden müsadere kararı verilemeyeceği değerlendirilerek yapılan incelemede; Bozma ilamı üzerine yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; sanık müdafii ve Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;
1-Dairemiz bozma ilamı üzerine yeniden aldırılan heyet bilirkişi raporuna göre davaya konu edilen aykırılıkların yalnızca 20 10... yılı uydu görüntüleri dikkate alınarak tekrar 19.03.20 10... .01.2016 tarihleri arasında yapılmış olduğunun belirtilmesi, davaya konu yapılardaki malzemelerin cinsi, yıpranma durumu, renk solmaları gibi teknik verilerde dikkate alınmak suretiyle yapım tarihi tespiti konusunda net bir tespit yapılamayacağının belirtilmesi, sanığın Yerel Mahkemece 09.10.2015 tarihli duruşmada alınan savunmasında davaya konu edilen bir kısım aykırılıkları 6-7 yıl önce yaptığını beyanı ve yargılamaya konu iddianame tarihlerinin 2015 yılı olduğunun anlaşılması karşısında, davaya konu edilen aykırılıkların yapım tarihlerinin tespiti yönüyle 20 10... yılları arasındaki tüm uydu görüntüleri de dikkate alınarak tereddüte mahal bırakmayacak şekilde suç tarihinin belirlenmesi yerine yetersiz ve eksik araştırmaya dayalı bilirkişi raporu hükme esas alınarak sanığın mahkumiyetine dair hüküm tesisi,
2-Katılan ... lehine vekalet ücretine hükmolunması ile yetinilmesi gerekirken Hazine ve Maliye Bakanlığı lehine ayrıca vekalet ücretine hükmolunması ve hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 30.000,00TL yerine katılan kurumlar lehine 48.000,00 TL olarak fazla vekalet ücretine hükmolunması
3- İmar kirliliğine neden olma suçundan hüküm verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,
Kanuna aykırı olup, sanık müdafinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Adana Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2. maddesi uyarınca Adana Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 17.12.2025 tarihinde karar verildi.