2942 Sayılı Kamulaştırma Kanununa göre yol için kamulaştırılan taşınmazın bedel tespiti davasında emsal değerlemenin hukuka uygunluğunun onayı.
Özet: Davacı idare tarafından açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazların yol olarak tapudan terkini davasında, ilk derece mahkemesince davanın kabulü yönündeki kararın ardından, bölge adliye mahkemesinin istinaf başvurularını esastan reddetmesi üzerine, davacı idarenin temyiz istemi üzerine Yüksek Mahkemece yapılan incelemede; uyuşmazlığın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkin olduğu belirtilerek, dava konusu taşınmazlara 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde herhangi bir isabetsizlik görülmediği ve bölge adliye mahkemesinin kararının hukuka uygun olduğu değerlendirilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/4024 E.  ,  2025/13101 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: Adana Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2025/16 Esas, 2025/84 Karar
KARAR: Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ: ... (Mersin) Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI: 2021/124 Esas, 2022/43 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare ve davalılar ... vd. vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Mersin ili, ... ilçesi, ... (...) Mahallesi 34 33... parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedellerinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazların yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; idarenin kıymet takdiri üzerinden yaklaşık 9 yıllık bir zaman geçtiğini, bedelin düşük kaldığını, kamulaştırma ve tescil talebine karşı olmadıklarını, kamulaştırma bedelinin peşin olarak ödenmesi gerektiğini, taşınmazların arsa niteliğinde olduğunu ve ...karayoluna cepheli olduğunu, kamulaştırma bedelleri belirlenirken bu hususlara dikkat edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazların davalılar adına olan tapu kayıtlarının iptali ile yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemiş olmasının hatalı olduğunu, dava konusu taşınmazların metrekare birim bedelinin yüksek hesaplandığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun usul ve kanuna uygun olmadığını, kullanılan emsalin doğru bir emsal olmadığını ileri sürmüştür.
2. Bir kısım davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; emsal alınan taşınmazın dava konusu taşınmazlardan değersiz olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun usul ve yasaya uygun olmadığını, kamulaştırmadan arta kalan kısımda değer düşüklüğü oluştuğunu ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde olduğu, bilirkişi heyetince emsal karşılaştırması yapılarak taşınmazın değerinin hesaplandığı, uygun emsal gözetilerek arsa vasfındaki taşınmaz için metrekare birim bedelinin 374,00 TL/m² olarak bulunduğu, bilirkişi raporu ile arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza uygun emsal taşınmaz gözetilerek ve bilimsel yolla değer biçilmesinde ve davacı tarafın usulü kazanılmış hakları da dikkate alınarak hüküm kurulmasında herhangi bir isabetsizlik görülmediği gerekçesi davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Dava konusu taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
20.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.