Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında, sulu arazi niteliğindeki taşınmazın net gelir ve kapitalizasyon faiz oranı yöntemleriyle değerlemesinin hukuka uygun bulunarak Bölge Adliye Mahkemesi kararının Yargıtayca onanması.
Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında, ilk derece mahkemesinin kamulaştırma bedelini belirleyerek taşınmazı idare adına tescil kararı vermesi üzerine davacı idare vekili, bilirkişi raporundaki net gelir, üretim giderleri, kapitalizasyon faizi ve objektif değer artışı oranlarının hatalı olduğu gerekçesiyle kararı istinaf etmiştir; Bölge Adliye Mahkemesi, sulu arazi değerlendirmesi, %4 kapitalizasyon oranı ve net gelir yöntemine dayalı değer tespitinin doğru olduğu tespitiyle istinaf başvurusunu esastan reddetmiş, davacı idare vekilinin aynı gerekçelerle yaptığı temyiz başvurusu da yüksek mahkeme tarafından incelenerek, taşınmazın net gelir esaslı değerlemesi ve bedel ödeme kararının usul ve kanuna uygun bulunması sebebiyle tüm temyiz itirazları reddedilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararı onanmıştır.
MAHKEMESİ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2025/309 Esas, 2025/1190 Karar KARAR: Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ: Alaşehir 1. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI: 2021/744 Esas, 2022/535 Karar Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Manisa ili, Alaşehir ilçesi, ... Mahallesi 2 ... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; acele kamulaştırma kararı sonrasında müvekkilinin, taşınmazından gelir elde etmekteyken gelirinden mahrum kaldığını, hafriyat çalışması sonucunda sulama sisteminin yok olduğunu, dava konusu taşınmazla bağlantılı diğer parsellerinde sulama ve gübreleme imkanının sona erdiğini, bu durumun taşınmazda değer kaybına sebebiyet verdiğini, taşınmazın bütünlüğünün bozulduğunu, kapitalizasyon faizinin düşük alınması gerektiğini ileri sürmüştür.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda, taşınmazdan elde edilen net gelirin yüksek hesaplandığını, üretim giderlerinin brüt gelirin 1/3'ü oranında alınmasının hatalı olduğunu, taşınmaza uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ile objektif değer artışı oranının yüksek uygulandığını ileri sürmüştür.C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın bilirkişi raporuna yansıyan nitelikleri itibarıyla sulu arazi olarak değerlendirmesi, taşınmaz yönünden %4 kapitalizasyon faiz oranı uygulanması, arazi niteliğindeki taşınmaza net gelir yöntemine göre değer tespiti, münavebeye esas alınan ürünlerin brüt gelirinin 1/3'ü oranından da az olmaması gerektiğinin gözetilerek değerlendirme yapılmasının doğru olduğu gerekçesiyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir. C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arazi niteliğindeki Manisa ili, Alaşehir ilçesi, ... Mahallesi 2 ... parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi yerindedir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,20.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.