Yargıtay 12. Ceza Dairesi, terör örgütü üyeliği suçundan kesinleşen mahkumiyete rağmen haksız koruma tedbirleri tazminatı talebinde tutukluluk incelemesi usul ihlali iddialarını inceliyor.
Özet: Terör örgütü üyeliği suçundan kesinleşmiş mahkumiyeti bulunan davacının haksız koruma tedbirleri nedeniyle açtığı tazminat davasında, ilk derece mahkemesi uygulanan tedbirleri suçun niteliği ve mahkumiyet nedeniyle makul görerek davayı reddetse de, incelenen kararda davacının tutukluluğunun belirli bir tarihten sonra ilgili kanun hükümlerine aykırı şekilde uzun süre hakim önüne çıkarılmadan devam ettirilmesinin Ceza Muhakemesi Kanununun 141/1-d maddesi uyarınca tazminat koşullarını oluşturduğu tespit edilmiştir.
12. Ceza Dairesi         2025/164 E.  ,  2025/8882 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2024/321 E., 2024/405 K.
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
DAVA TARİHİ : 25.03.2019
HÜKÜM : Davanın reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Düzeltilerek onama
Dairemizce verilen bozma ilamı üzerine İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen kararın; davalı vekili ve davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız koruma tedbirleri nedeniyle 750.000,00 TL maddi ve 500.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin kararın, davacı vekili tarafından temyizi üzerine Dairemizin 04.03.2024 tarihli kararıyla bozulması üzerine, İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyulmasına karar verilerek davanın reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının davacı vekilinin temyiz isteminin esasatan reddi, davalı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davalı vekilinin temyiz istemi; hükmolunan vekalet ücretinin eksik olduğunu, Davacı vekilinin temyiz istemi; haksız olarak yakalama gözaltına alınma, tutuklama tedbiri uygulandığını, tutuklandıktan sonra makul süreyi aşan bir şekilde tutukluluk halinin devamına karar verildiğini, en kısa zamanda yetkili ve görevli hakim karşısına çıkarılmadığını, haksız olarak evinde ve iş yerinde arama el koyma tedbiri uygulandığını, tüm malvarlığına gerekçesiz ve delilsiz el konulduğunu makul sürede yargılanmadığını, bozma ilamı doğrultusunda karar verilmesi gerektiğini, belirtmiştir.
III. DAVA KONUSU
İlk derece Mahkemesince; davacının tazminat talebinin dayanağı olan İstanbul 33. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/160 Esas, 2019/18 Karar sayılı ceza dosyasında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 17.07.2016 tarihinde gözaltına alınıp, 19.07.2016 tarihinde tutuklandığını, yapılan yargılama sonunda 8 yıl 9 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, kararın 14.10.2021 tarihinde kesinleştiği, gözaltı ve tutuklama tarihi itibariyle davanın yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'a tâbi olduğu, davacının suç tarihi itibariyle üzerine atılı suçların vasıf ve mahiyeti, bu suçların TCK anlamında katalog suçlardan olması, davacı hakkında ilk derece mahkemesince verilen mahkümiyet hükmünün İstinaf ve Yargıtay aşamalarından geçerek kesinleşmesi, derece ve temyiz mahkemesince davacı hakkında uygulanan koruma tedbirlerinin ve diğer usuli işlemlerin usul ve esasa aykırılığına dair bir tespit bulunmaması ve hakkında kesinleşen hükmün mahiyetine göre, davacı hakkında uygulanan koruma tedbirlerinin (arama, el koyma, gözaltı ve tutuklama vd) makul ve kabul edilebilir olduğu, koruma tedbirlerinde sınırların aşılması halinin de söz konusu olmadığı görülmekle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu Madde 141-142 vd. anlamında tazminat davası için aranan şartların oluşmadığı anlaşılmakla bozma ilamına uyularak davanın reddine karar verilmiştir.
IV. GEREKÇE VE KARAR
Bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davalı vekilinin ve davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;
1. 3713 sayılı Terör Mücadele Kanununa 25.7.2018 tarihinde eklenen geçici 19. maddedeki "...c) 1. Tutukluluğa itiraz ve tahliye talepleri dosya üzerinden karara bağlanabilir.2. Tahliye talepleri en geç otuzar günlük sürelerle tutukluluğun incelenmesi ile birlikte dosya üzerinden karara bağlanabilir.3. 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 108 inci maddesi uyarınca yapılan tutukluluğun incelenmesi en geç, otuzar günlük sürelerle dosya üzerinden, doksanar günlük sürelerle kişi veya müdafi dinlenilmek suretiyle resen yapılır. (İptal: Anayasa Mahkemesi’nin 30.6.2022 tarihli ve E.: 2018/137, K.: 2022/86 sayılı Kararı ile.)
Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümesi mümkün olmayıp, usul kanununda yapılan değişikliklerin ise derhal uygulanması gerektiği bu nedenle davacının 19.07.2017 tarihinde tutuklandığını, 31.08.2018 tarihli duruşmaya kadar mahkeme huzuruna çıkarılmadığı, 3713 sayılı Kanun geçici 19. maddesinin c-3 bendi 25.07.2018 tarihinde yürürlüğe girdiği, bu bentte düzenleme altına alınan "...tutukluluğun incelenmesi en geç, otuzar günlük sürelerle dosya üzerinden, doksanar günlük sürelerle kişi veya müdafi dinlenilmek suretiyle resen yapılır."hükmüne aykırı davranıldığından, 5271 sayılı Kanun'un 141/1-d bendindeki tazminat koşullarının oluştuğu, bu itibarla davacı bakımından makul bir manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,
2.Davacının malvarlığına Ankara 1. Sulh Ceza Hakimliği'nin 29.07.2016 tarihli ve 2016/3971 Değişik iş sayılı kararı ile el konulduğu, davacı hakkında düzenlenen iddianamede malvarlığı değerleri yönünden müsadere talebinin de bulunmadığı anlaşılmakla, öncelikle tedbirin kaldırılmasına ilişkin karar temin edilerek, davacıların vadesiz mevduat hesaplarına bloke konulup konulmadığı, konulmuş ise ne kadar süre ile bloke konulduğu araştırılmak suretiyle, istemin 5271 sayılı Kanunun 141/1-j maddesindeki şartları taşıyıp taşımadığı değerlendirilerek, koşulların varlığı halinde vadesiz mevduat hesaplarına bloke konulduğu tarihten, blokenin kaldırıldığı tarihine kadar hesaplanacak yasal faizin maddi tazminat kapsamında davacıya ödenmesi gerektiğinin gözetilmemesi,
3.Tazminat talebinin dayanağı olan ceza dosyasında davacı hakkında 1 adet LG marka 3...8 12 ımeı numaralı cep telefonu ve bu telefona takılı vaziyette bulunan Toshıba marka 16 GB kapasiteli hafıza kartı,1 adet Samsung marka RF2F 90... FK seri numaralı tablet, 1 adet Samsung marka 8 GB kapasiteli hafıza kartı,1 adet Sandisk marka 128 GB kapasiteli flash bellek, 1 adet Sandisk marka 64 GB kapasiteli flash belleğe el konulması, el konulan eşyaların zamanında iade edilmemesi nedenine dayalı olarak da davacının tazminat talebinde bulunulduğu anlaşılmakla; el koyma işlemleri esnasında davacıya ait telefon ve dijital materyallerden imaj alınması suretiyle işlem yapılabilecekken el konulmasının CMK 141/1-j maddesindeki ''Eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen'' kapsamında değerlendirilebileceği, söz konusu eşyalara 17.07.2016 tarihinde el konulduğu, davacı hakkında ilk derece mahkemesince mahkumiyet kararının 14.01.2019 tarihinde verildiği, kararda "Sanıktan el konulan ve incelemesi biten/bittiğinde dijital materyallerin sahibine İADESİNE, imaj örneklerinin dosyada DELİL OLARAK SAKLANMASINA, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Emanet Bürosu'nun 2017/4154 sırasında kayıtlı eşyaların dosyada DELİL OLARAK SAKLANMASINA," hükmedildiği bu karardan sonra 06.09.2019 tarihinde dijital materyallerin imajının dosyada bulunmadığından "sanıklardan el konulan dijital materyallere ait imaj örneklerinin bulunmadığı anlaşılmakla söz konusu dijital materyallerin bilirkişiye tevdii ile imaj örneklerinin alınarak mahkememize sunulmak üzere dijital materyallerin bilirkişiye verilmesine" gerekçesiyle bilirkişiye tevdi edildiği hususu da göz önüne alınarak ve tazminata konu dava dosyasının incelenerek davacının talebinin 5271 sayılı Kanun'un CMK 141/1-j bendi kapsamında kalıp kalmadığı yönünde bir değerlendirme yapılmadan, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisi,
Kabul ve uygulamaya göre;
5271 sayılı CMK’nın 142/9. maddesindeki “Tazminat davaları nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan nisbî avukatlık ücreti ödenir. Ancak, ödenecek miktar Tarifede sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücretten az, ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücretten fazla olamaz” hükmü gereğince, ilk derece mahkemesince davanın tümüyle reddedilmesi, dava değeri ve karar tarihi dikkate alınarak, ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, ilk derece mahkemesince sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu vekalet ücretine hükmedilmesi,
Bozmayı gerektirmiş olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin ve davalı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Balıkesir 1. Ağır Ceza mahkemesi kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/4. maddesi uyarınca Balıkesir 1. Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 16.12.2025 tarihinde karar verildi.