Sakarya Bölge Adliye Mahkemesinin kamulaştırma bedelinin tespiti ve hazine adına tescil davasında, davacı idare vekilinin objektif değer artışı, bilirkişi raporu ve bedel tespiti itirazlarıyla temyiz başvurusu.
Özet: Bir kamu idaresinin Sakaryadaki bir taşınmazın türbin yeri ve yol olarak kamulaştırılması talebiyle açtığı kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında, ilk derece mahkemesi davanın kabulüne karar vermiştir; taraf vekillerinin istinaf başvuruları üzerine bölge adliye mahkemesi, bilirkişi raporundaki değerleme yöntemleri ile belirlenen kamulaştırma bedelinin yerinde olduğu, ancak yol kısmının terkin yerine Hazine adına tescil edilmesi gerektiği yönündeki düzeltmeyle ilk derece hükmünü yeniden esas hakkında hüküm kurarak davanın kabulüne hükmetmiştir. Bunun üzerine kamulaştırıcı idare, kamulaştırma bedelinin fahiş olduğu ve değerleme yöntemlerinin hatalı olduğu gerekçeleriyle bölge adliye mahkemesi kararını temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ: Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2024/882 Esas, 2025/12 Karar KARAR: Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar / Kabul İLK DERECE MAHKEMESİ: Geyve 1. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI: 2021/429 Esas, 2023/59 Karar Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Sakarya ili, ..., ... Mahallesi 1 01... parsel sayılı taşınmazın 4.396,31 m²lik kısmının türbin yeri, 312,95 m²lik kısmının yol olarak kullanılmak üzere kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı iledavanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, 1 01... parsel sayılı taşınmazın 4.396,31 m²lik kısmının türbin yeri olarak tapuya kayıt ve tesciline, 312,95 m²lik kısmının tapu kaydının iptali ile Maliye Hazinesi adına tapuya kayıt ve tesciline, yol olarak terkinine karar verilmiştir. IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun kanuna ve Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu, kapitalizasyon faiz oranının hatalı olduğunu, objektif değer artışı uygulanmasını kabul etmediklerini, bedelin çok fahiş olduğunu, davalı tarafın nedensizce zenginleşmesine sebebiyet vereceğini, dava konusu taşınmazların birim metrekare fiyatının hatalı ve yüksek hesaplandığını, değer azalmasının neden kaynaklandığının somut veriler üzerinden gösterilmediğini ileri sürmüştür.2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın niteliğine yönelik yapılan tespitin hatalı olduğunu, objektif değer artışının düşük olduğunu, emsal satışların değerlendirilmediğini, dava konusu taşınmaz için belirlenen bedeli kabul etmediklerini ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki taşınmaza net gelir esas alınarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, dava konusu taşınmazın arazi vasfında olduğu, buna göre hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda kadastral yola cephesi olan dava konusu taşınmazın niteliği ve konumuna göre kapitalizasyon faizi ile objektif değer artırıcı unsur oranlarının istinaf eden tarafın sıfatı da dikkate alındığında yerinde olduğu, bilirkişi kurulunun kanuna uygun olarak oluşturulduğu, raporda ürün münavebe listesinde belirtilen ürünler dikkate alınarak değerlendirme yapıldığı, belirlenen kamulaştırma bedelinin davacı idarenin iddia ettiği gibi yüksek olmadığı kamulaştırmadan arta kalan kısmın kullanım durumu, geometrik yapısı ve yüzölçümü dikkate alındığında arta kalan kısma değer düşüklüğü takdir edilmemesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, ancak taşınmazın 312,95 m²lik kısmın tapu kaydının iptali ile yol olarak Maliye Hazinesi adına tapuya kayıt ve tescili ile yetinilmesi gerekirken, terkin hükmü kurulmasının doğru görülmediği gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir. C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arazi niteliğindeki Sakarya ili, ..., ... Mahallesi 1 01... parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi yerindedir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,20.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.