güvenlik hizmeti sözleşmesi kapsamında ödenen işçilik alacakları (kıdem tazminatı) nedeniyle, asıl işverenin alt işverenlerden rücuen tazminat talebinin yüklenici sorumluluğu açısından değerlendirilmesi.

Güvenlik Hizmeti Sözleşmesi Kapsamında Ödenen İşçilik Alacakları (Kıdem Tazminatı) Nedeniyle, Asıl İşverenin Alt İşverenlerden Rücuen Tazminat Talebinin Yüklenici Sorumluluğu Açısından Değerlendirilmesi.

Özet: Güvenlik hizmeti alan davacı idare, bir işçinin işçilik alacakları nedeniyle icra yoluyla ödediği 68.957,81 TLyi, hizmet alım sözleşmesi ve şartnameler gereği işçilik haklarından sorumlu olduğunu iddia ettiği davalı güvenlik şirketlerinden rücuen tahsil etmek istemektedir; davalılar ise, işçinin farklı dönemlerdeki çalışma ilişkileri, kanuni düzenlemeler ve asıl işveren kavramı çerçevesinde bu sorumluluğu kabul etmeyerek davanın reddini talep etmektedir.

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/547

KARAR NO : 2025/1148

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 01.08.2023

KARAR TARİHİ : 23.12.2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirketler arasında güvenlik hizmetine ilişkin hizmet alımına ait sözleşme imzaladığını, ----. İş ----- esas- --- karar sayılı işçilik alacağı talepli davada yapılan yargılama neticesinde dava dışı işçi ---. İcra Dairesinin----- esas sayılı ilamlı icra takibi sonucu müvekkili tarafından 68.957,81-TL icra dairesine ödeme yapıldığını, müvekkili ile davalı şirketler arasında imzalanan ihale sözleşmesine ekli şartnamelerde alacak haklarından yüklenici şirketlerin sorumlu olduğunu bu nedenle söz konusu 68.957,81-TL olan rücu alacağının ödeme tarihinden itibaren ticari faiziyle tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA: Davalı ------Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davanın, usule ve yasaya aykırı, haksız ve mesnetsiz olduğunu, yazılı ve resmi delillerin yanı sıra tanık ifadeleri ile de davacının iddialarının haksız olduğu detaylıca ispat olunacağını, müvekkili şirketin ----- Büyükşehir Belediyesinin iştirak şirketi olduğunu, ----- Büyükşehir Belediyesine, ----- Büyükşehir Belediyesi Bağlı Kuruluşlarına ve ------- Büyükşehir Belediyesinin diğer iştirak şirketlerine doğrudan hizmet alım sözleşmesi kapsamında özel güvenlik hizmeti verdiğini, dava dışı ------ isimli çalışanın 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen geçici 23 ve 24 maddeleri kapsamında 01.04.2018 tarihi itibariyle müvekkili şirket çalışanı olduğunu, ---- Büyükşehir Belediyesi Bağlı Kuruluşu olan davacı ------ Müdürlüğüne verilen özel güvenlik hizmetinin ifasında görev aldığını, ---- tarafından davacı ----- idaresine karşı açılan davanın, ----. İş Mahkemesinin ------ esas sayılı dosyası olduğunu ve dosyada karar verildiğini, dava neticesinde kıdem tazminatı ve çalışmaya bağlı alacaklara hükmedildiğini, dosyanın istinaf aşamasında derdest durumda olduğunu, ---- İcra Dairesinin ----- esas sayılı dosyası ile başlatılan ilamlı icra takibi neticesinde davacı ----- idaresi tarafından ödemenin gerçekleştirildiğini, müvekkili şirketin kıdem tazminatı ve çalışmaya bağlı alacaklardan sorumluluğunun olmadığını ayrıca dava dışı ------ müvekkili şirket bünyesinde çalıştığı döneme ilişkin ücret ve yan haklarının tamamı banka kanalı ile ödendiğini ve bordrolara yansıtıldığını, 01.04.2018 - 01.07.2020 tarihleri arasında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından bağıtlanan Toplu İş Sözleşmesi kapsamında, 01.07.2020 tarihinden itibaren ise ---- Sendikası ile imzalanan Toplu İş Sözleşmesi gereği belirlenen sosyal yardım ödemelerinin banka kanalı ile yapıldığını ve bu hususun dosyada sunulu bordrolar ile sabit olduğunu, tüm bu nedenler ve Mahkemece re'sen tespit edilecek nedenlerle; haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı -----Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı --- işvereni davacı ------Müdürlüğü olduğunu, müvekkili şirketin 01.01.2015 - 31.12.2016 tarihleri arasında asıl işveren-----Müdürlüğü’ne güvenlik hizmeti verdiğini, fesih tarihinde kıdem tazminatı ödemesi yapılan dava dışı işçi müvekkili şirkette çalışmadığını, dava dışı işçinin, müvekkili şirkette çalışmasının 01.01.2015 - 31.12.2016 tarihleri arasında olduğunu, dava dışı işçi sonrasında diğer davalı şirketlerde çalıştığını, bu sebeple dava dışı ---- iş akdinin feshi ile ilgili müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, davacının, her ne kadar dava dilekçesinde personeller ile ilgili her türlü sorumluluğun alt işverenler tarafından karşılanması gerektiğini ve genel şartnamede çalışanların tüm işçilik haklarından ihaleyi kazanan şirketlerin sorumlu olacağını ileri sürmekte ise de davacının, bu iddiasının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, dava konusu kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğünün de davacıya ait olduğunu, bu yükümlülüğün kanundan kaynaklandığını, tüm bu nedenlerle; davacıya karşı tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile davacının, usul ve yasaya aykırı haksız davasının müvekkili şirket yönünden reddini, mahkeme masrafları ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Dava dilekçesi ve tensip tutanağı davalılar -----Şirketi'ne usulüne uygun tebliğ edilmiş olup, davalılar------Şirketi davaya cevap vermemiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;

Dava, rücuen tazminat davasıdır.Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin teknik şartname yüklenicinin yükümlülükleri bölümünde işçi ile ile arasında akid bulunmadığı, işçilerin işçi alacaklarından yüklenicinin sorumlu olduğu belirtilmiştir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. SGK kayıtlarına göre iş akdinin işçi ile yüklenici arasında yapıldığı sabittir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ili yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması gerekir. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamında işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. İstikrar kazanmış Yargıtay uygulaması da gözetildiğinde işçilik alacaklarının rücuen tazmini istekli davalarda işçinin yüklenici yanında çalıştığı dönemler gözetilerek tam tamına sorumluluk ilkesi gereğince karar verilmiştir. (---- Bölge Adliye Mahkemesi ------ Hukuk Dairesi' nin ---- Esas, ----- Karar sayılı ilamı)

Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları, alınan bilirkişi raporu ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu, taraflar arasındaki ihale şartnameleri ve sözleşme hükümleri dikkate alındığında davalı yüklenicilerin, davaşı işçilerin özlük haklarına dayalı tüm alacak ve tazminat taleplerinden sorumlu olduğu, davacının asıl işveren sıfatıyla ödemiş olduğu bedelleri davalılar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince rücu edebileceği, davalıların dava dışı işçiye yapılan tüm ödemelerden sorumlu olduğu, davacının ödeme tarihinden itibaren avans faizi talebinde bulunabileceği anlaşılmıştır.

Açıklanan sebepler ve mahkememizce teknik hesaplamaya itibar edilen bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne ve her bir ödeme için ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Davanın kısmen kabul, kısmen reddine;

A) 2.483,27 TL'nin 21.02.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalı -----Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,

B) 26.307,68 TL'nin 21.02.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalı ------Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,

C) 16.374,66 TL'nin 21.02.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalı ------ Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,

D) 20.550,08 TL'nin 21.02.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalı ------ Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,

E) Fazlaya ilişkin talebin reddine,

2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 4.489,04-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 1.177,63-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 3.311,41-TL'nin davanın kabul ret oranına göre; 125,13-TL'sinin davalı -----Şirketi'nden, 1.325,64-TL'sinin davalı ----- Şirketi'nden, 825,12-TL'sinin davalı -----Şirketi'nden, 1.035,52-TL'sinin davalı ----- Şirketi'nden tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan 1.177,63-TL peşin harcın davanın kabul ret oranına göre; 44,50-TL'sinin davalı -----Şirketi'nden, 471,43-TL'sinin davalı------ Şirketi'nden, 293,44-TL'sinin davalı -----Şirketi'nden, 368,26-TL'sinin davalı ------ Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından 269,85-TL başvurma harcı, 38,40-TL vekalet harcı, 8.500,00-TL bilirkişi ücreti, 1.106,00-TL tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen toplam 9.914,25-TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre; 357,03-TL'sinin davalı -----Şirketi'nden, 3.782,32-TL'sinin davalı---- Şirketi'nden, 2.354,23-TL'sinin davalı------Şirketi'nden, 2.954,54-TL'sinin davalı ------- Şirketi'nden alınarak alınarak davacıya verilmesine, artan 466,13-TL'nin Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11) Maddesi 233,06-TL'nin davalı---- Şirketi'nden alınarak davacıya ödenmesine, 233,07-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Davalı ------ Şirketi tarafından 285,90-TL vekalet harcı olarak sarf edilen yargılama giderinin davanın kabul ret oranına ve Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11) Maddesine göre; 6,72-TL'nin davalı -----Şirketi'nden, 6,72-TL'nin davacıdan alınarak davalı ------ Şirketi'ne verilmesine, 272,46-TL'nin davalı ----Şirketi üzerinde bırakılmasına,

6-Davalı ------- Şirketi tarafından 225,10-TL vekalet harcı, 750,00-TL tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen toplam 975,10-TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına ve Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11) Maddesine göre; 22,92-TL'nin davalı -----Şirketi'nden, 22,93-TL'nin davacıdan alınarak davalı ------Şirketi'ne verilmesine, 929,25-TL'nin davalı-----Şirketi üzerinde bırakılmasına,

7-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davanın kabul ret oranına göre; 1.700,46-TL'sinin davalı ------ Şirketi'nden,18.014,66-TL'sinin davalı ----Şirketi'nden, 11.212,84-TL'sinin davalı ------Şirketi'nden, 14.072,04-TL'sinin davalı----- Şirketi'nden alınarak alınarak davacıya verilmesine,

8-Ret olunan dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davalılar ----- Şirketi ve ------ Şirketi lehine takdir olunan 3.242,12-TL vekalet ücretinin Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11) Maddesine göre; 1.621,06-TL'nin davalı ----- Şirketi'nden, 1.621,06-TL'nin davacıdan alınarak davalılar---- Şirketi ve------ Şirketi'ne müştereken ve müteselsilen verilmesine,

9-Ret olunan dava yönünden karar tarihinde davalılar ------Şirketi kendilerini vekil ile temsil ettirmediğinden lehlerine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

10-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ret oranına ve Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11) Maddesine göre; 115,24-TL'sinin davalı------Şirketi'nden, 1.220,81-TL'sinin davalı ---- Şirketi'nden, 835,09-TL'sinin davalı ------ Şirketi'nden, 953,63-TL'sinin davalı ----- Şirketi'nden, 75,23-TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

11-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize dilekçe ile başvurarak veya zabıt katibine beyanda bulunmak suretiyle tutanağa geçirilmesi ve hakime onaylatılmak suretiyle ----- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.