2942 sayılı Kanun kapsamında kamulaştırılan zeytinlik arazinin bedel tespiti ve yol olarak terkini davasında istinaf ve temyiz incelemesi sonucunda verilen karar.
Özet: Bu hukuki evrak, bir idare tarafından zeytinlik arazinin yol olarak kamulaştırılması ve bedelinin tespiti için açılan davayı özetlemektedir; ilk derece mahkemesinin davanın kabulü ve bedelin tespiti yönündeki kararını müteakiben, istinaf mahkemesi her iki tarafın başvurularını reddederek, sulu kapama zeytinlik niteliğindeki taşınmaz için belirlenen 760.099,75 TLlik kamulaştırma bedeli ile yüzde 4 kapitalizasyon faizi, objektif değer artışı ve kalan kısımda oluşan değer düşüklüğünü gözeten hesaplama yöntemlerini hukuka uygun bulmuştur; davacı idare ise, kapitalizasyon faizi ve objektif değer artışında mükerrerlik, kalan kısımda değer kaybı oluşmaması ve ürün münavebesinin hatalı yapıldığı iddialarıyla kararı temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2827 Esas, 2025/716 KararKARAR : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : Bergama 1. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2021/578 Esas, 2022/393 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; İzmir ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 1 90... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza kıymet takdir komisyonu tarafından çok düşük bir bedel belirlendiğini, taşınmazın sulak arazide olduğunu, konum olarak elverişli bölgede bulunduğunu, taşınmazın gerçek değerinin tespit edilerek tescil kararı verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kapitalizasyon faiz oranının tespitinde dikkate alınan unsurların mükerrerlik oluşturacak şekilde objektif değer artış oranının tayininde de esas alındığını, kamulaştırma dışında arta kalan kısımda değer kaybı oluşmadığını, ürün münavebesinin hatalı yapıldığını, davacı lehine vekâlet ücreti taktir edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin düşük belirlendiğini, objektif değer artışı oranının düşük alındığını, kamulaştırmadan arta kalan kısımda meydana gelecek değer düşüklüğünün dikkate alınması gerektiğini, faize ilişkin hüküm kısmının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın keşifte yapılan gözlem, toplanan deliller ve alınan beyanlar doğrultusunda sulu kapama zeytinlik olarak kabulüyle yörede tarımı yapılan ve ... İlçe ... ve ... Müdürlüğü 2021 yılı münavebe listesinde yer alan zeytin (iki yıllık verim ortalaması) münavebesi yapılarak ve % 4 kapitalizasyon faizi uygulanmak suretiyle metrekare birim fiyatın belirlenmesinde, taşınmazın konumu ve çevresel özelliklerin nazara alınarak objektif değer artışı yapılmasında, taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan kısmında değer düşüklüğü oluşacağına dair kabulde, neticesinde toplam kamulaştırma bedelinin 760.099,75 TL olarak tespitinde, dört ay içerisinde karara bağlanmayan davada hesaplanan bedele dört ayın bitiminden karar tarihine kadar yasal faiz uygulanmasında usul ve kanuna bir aykırılık görülmediği gerekçesiyle davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; kapitalizasyon faiz oranının tespitinde dikkate alınan unsurların mükerrerlik oluşturacak şekilde objektif değer artış oranının tayininde de esas alındığını, kamulaştırma dışında arta kalan kısımda değer kaybı oluşmadığını, ürün münavebesinin hatalı yapıldığını ileri sürmüştür.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Kapama zeytin bahçesi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesi, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmesi yerindedir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,17.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.