Kamulaştırma Kanununa dayalı irtifak hakkı bedeli tespiti ve tescili davasında davacı idarenin kamulaştırma bedelinin belirlenmesine yönelik istinaf ve temyiz itirazlarının değerlendirildiği Yüksek Mahkeme kararı.
Özet: Bu hukuki metin, davacı idarenin kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve tescili talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesinin davanın kabulü yönündeki kararının bölge adliye mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddedilerek onanması üzerine, davacı idarenin temyiz başvurusunu incelemektedir; Yargıtay, taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11. maddesi uyarınca net geliri esas alınarak değer biçilmesinde ve taşınmazın niteliği, yüzölçümü, geometrik durumu ile enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilerek belirlenen bedelde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığını belirterek bölge adliye mahkemesinin kararını yerinde görmüştür.
MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/441 Esas, 2025/526 KararKARAR : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : Kahramanmaraş 6. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2024/37 Esas, 2024/337 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince; davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kahramanmaraş ili, ..., ... Mahallesi 1 07... parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; ... Genel Müdürlüğü tarafından inşa edilen elektrik tesislerinin tüm yönleriyle mevzuata uygun olarak tesis edildiğini, can ve mal emniyeti sağladığını, hükme esas alınan raporu hazırlayan bilirkişilerin Kamulaştırma Kanunu ve bilirkişilik kanununda aranan şartları taşımadığını, bu nedenle hazırlanan rapora göre hüküm kurulmasının usul ve esas yönünden hukuka aykırı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda Sermaye Piyasası Kurulu tarafından kabul edilen değerleme standartlarına aykırı tespitler yapıldığını, objektif değer artışı oranı hesaplamasının hatalı olduğunu, değer artışını gerektiren hiçbir neden olmadığını, tespit edilen verim, fiyat ve masrafın resmi veri cetvelindeki verim, fiyat ve masraf değerleri ile uyumlu olup olmadığı denetlenmeden hüküm kurulduğunu, dava konusu taşınmaz üzerinde tarım ürünlerinin zaten yetiştirildiğini, elektrik tesisinin ürünlerin yetiştirilmesine engel olmadığını, gerekçeli kararda tescil yönünden kesin karar verilmemiş olmasının tescil işlemi yönünden kararın kesinleşmesine engel olduğunu ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu taşınmaz bakımından netice itibariyle metrekare birim değeri olarak 2021 dava yılı için 55,00 TL'nin tespit edilip ve kamulaştırma bedelinin hesaplanmasının, bu bedele kanunun öngördüğü şekilde yasal faiz uygulanmasının ve dava konusu taşınmazda taşınmazda irtifak hakkı tesis ve tesciline karar verilmesinin doğru olduğu gerekçesiyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak değer biçilmesinde ve aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmaz malın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı bedeli karşılığının tespit edilerek davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. 3. Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artış oranı uygundur. 4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 17.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.