sigorta şirketleri arasında trafik kazası sonrası oluşan hasar bedelinin rücuen tahsili istemiyle açılan, mahkemenin görev itirazının istinaf sonucunda kaldırıldığı alacak davasının özeti.

Sigorta şirketleri arasında trafik kazası sonrası oluşan hasar bedelinin rücuen tahsili istemiyle açılan, mahkemenin görev itirazının istinaf sonucunda kaldırıldığı alacak davasının özeti.

Özet: Bir trafik kazasında sigortalısının hasarını karşılayan kasko sigorta şirketi, kusurlu aracın zorunlu trafik ve kasko sigortacılarından, müvekkili adına ödediği 6.656,32 Euro tutarındaki zararı rücuen talep etmiş; davalı trafik sigortacısı ekspertiz tespiti doğrultusunda ödeme yaptığını belirtirken, diğer davalı kasko sigortacısı zorunlu trafik sigortası limitleri aşılmadığından sorumluluğunun olmadığını iddia etmiştir. Mahkemenin görevsizlik kararı, istinaf mahkemesince ticari dava niteliği vurgulanarak kaldırılmış ve yargılama yeniden esas mahkemesinde devam etmektedir.

T.C.

İSTANBUL

16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/345 Esas

KARAR NO : 2025/856

DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 05/07/2021

KARAR TARİHİ : 09/12/2025

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; davalılardan ... Sigorta AŞ'ye ... numaralı ZMM Trafik Sigorta Poliçesi , ... Sigorta AŞ'ye ... numaralı Kasko İMM Poliçesi ile sigortalı , ... ... adına kayıtlı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın 07.08.2019 tarihinde asli ve tamamen kusurlu olarak müvekkili şirketin sigortalısı Sibel Köseoğlu adına kayıtlı ... plakalı araca çarpması sonucu çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ... plaka sayılı araçta toplam 7.250,02 EURO tutarında hasar meydana geldiğini, bütün onarım masrafların kasko sigorta poliçesi düzenleyen müvekkili şirket tarafından yapıldığını, meydana gelen kaza sonrasında zararın ödenmesi amacıyla ... plakalı aracın trafik poliçesi düzenleyen ... Sigorta AŞye müracaat edildiğini, 593,70 EURO karşılığının TL olarak ödendiğini, ... Sigorta AŞ nin sorumlu olmasına rağmen başvuru sonucu bir ödeme yapmadıklarını beyanla 6.656,32 EURO hasar bedelinin müvekkili şirket tarafından yapılan ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle husumet ve zamanaşımı itirazlarının olduğunu, tarafların yaptıkları sözleşme ile bağlı olduğunu, ZMMS Genel Şartlara göre yargılama yapılmasının gerektiğini, hasar dosyasının açılmasını takiben araçtan meydana gelen hasarı tespiti için yapılan incelemelerde araçta meydana gelen müvekkili şirketin sorumluluğundaki hasar tutarının 3.770,00-TL olduğunun ekspertiz hesaplaması sonucu tespit edildiğini ve belirlenen onarım bedelinin davacı yana ödendiğini, müvekkili tarafından borç olarak belirlenen tutar ifa edilerek sona erdiğini, hukuki bir gerekçesi kalmadığından başvuran tarafından talep edilen tutara açıkça itiraz ettiklerini belirterek müvekkili yönünden davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir .

Davalı ... Sigorta A.Ş vekili süresinden sonra sunulan cevap dilekçesinde özetle; kazaya karıştığı ifade edilen ... plakalı araç müvekkili tarafından 01/02/2019 - 2020 yılları arasında kasko poliçesi ile sigortalandığını, davacının tazminat taleplerinin öncelikli olarak trafik poliçesinden karşılanmasının gerektiğini, İMM sigortasının ancak diğer öncelikli ve zorunlu sigortaların teminat limitlerinin tüketilmesi sonrasında devreye girebildiğini, kaza tarihi itibariyle ZMM poliçe limitinin 36.000-TL olduğunu, ZMM limitinin tüketilmesi mümkün olmadığından, müvekkili şirketten talep hakkı bulunmayacağını, ZMM sigortacısı ... Sigorta nezdinde teminat limiti tüketilmediğinden davanın müvekkili yönünden reddi gerektiğini, ayrıca yapılacak yargılamada araçların kusur durumlarının tespit edilmesinin gerektiğini, yine davacı tarafın talep ettiği maddi hasar bedelinin fahiş olduğunu belirterek davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir .

DELİLLER, TAHKİKAT VE GEREKÇE :

Dava, davacı şirketçe müvekkiline ödendiği beyan edilen tazminatın rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Mahkememizin görevsiz olduğundan bahisle verilen hüküm davacı vekilinin İstinaf talebi üzerine inceleme yapan BAM 9. Hukuk Dairesi'nin 2022/835 esas, 2022/794 karar sayılı ilamı ile;

"..Açılan davada davalılar arasında zorunlu mali sorumluluk sigorta bulunmaktadır. Sigorta hukuku 6102 sayılı TTK'nın 1401 vd. maddelerinde, zorunlu sorumluluk sigortası ise 1483 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. Davacı da davalı ... Sigorta A.Ş. ile dava dışı sigortalısı arasında düzenlenmiş olan bu zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesine dayanarak davalı sigorta şirketinden tazminat talep etmektedir. Bu durumda dava TTK'da düzelenmiş olan sigorta hukukuna dayandığından açılan dava TTK' nın 4/1. maddesine göre mutlak ticari dava olup ihtilafın çözümünde görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 27/03/2017 tarih, 2014/19001 E. - 2017/3223 K., 30/03/2017 tarih, 2015/5763E. - 2017/3414 K., 21/03/2017 tarih 2014/20096E. - 2017/3049K. sayılı kararları).

Bu nedenlerle Asliye Ticaret Mahkemesince yanılgılı değerlendirme ile davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan HMK'nın 353/1-a-3 maddesi gereğince davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava dosyasının yeniden görülmesi için mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. "denilmek suretiyle kaldırılarak Mahkememize tevzi olmuş ve 2022/345 esasına kaydedilerek yargılamaya Mahkememizce devam olunmuştur.

Bilirkişiler ... tarafından düzenlenen 22/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

''..1.Davacı şirkete sigortalı olan ... plakalı aracın sürücüsü ...'nun kazanın oluşumunda kusursuz olduğu,

2.... ... adına kayıtlı ... plakalı aracın sürücüsü ...'nın kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olduğu,

3.... plakalı araçtaki hasar miktarının 5.899,22-Euro olduğu,

4.Davacı vekili tarafından , dava konusu 19/07/2019 trafik kaza tarihinde geçerli olan ve Yurdışı Türkiye teminatını kapsayan tüm sayfaları ile birlikte orijinal ve Türkçe tercümeli sigorta poliçesini ve davacının hasar bedelini sigortalısına veya aracın onarımını yapan firmaya ödediğine ilişkin detaylı bir ödeme belgesini de dava dosyasına ibraz etmesi gerektiği,

5.Trafik sigortası gereğince maddi sorumluluk miktarı 39.000,00-TL olan davalı ... Sigorta A.Ş'nin önceden ödemiş olduğu 3.770,00-TL'nin tenzili ile bakiye 35.230,00-TL karşılığı 5.513,47-Euro tazminatı ve İMM teminatı gereğine sorumluluk miktarı 100.000,00-TL olan davalı ... Sigorta AŞ.'nin ise toplam, hasar miktarı olan 38.054,58-TL'nden 35.230,00-TL'nin tenzili ile bakiye 2.824,58-TL karşılığı 442,05-Euro tazminatı ödemesi gerektiği,

6.Dava konusu somut olayda 19/07/2019 tarihli trafik kazası ile ilgili olarak, davacı vekili tarafından davalı sigorta şirketleri aleyhine ilk dava Sayın Mahkemeniz nezdinde 05/07/2021 tarihinde açılmış olduğundan, zamanaşımının kesilmiş olduğu ve dava konusu tazminat talebinin zamanaşımına uğramadığı,

Görüş ve kanaatine varılmıştır . "şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.

Bilirkişiler ... tarafından düzenlenen 13/02/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda;

''..1.Mevcut Yargıtay kararları hükümleri gereğince ve davacı vekilinin talebi doğrultusunda, davalı ... Sigorta A.Ş'nin bakiye sorumluluğunun 5.305,52-Euro olduğu ve davalının fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığının, davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte ödenmesi gerektiği, ancak yeniden yapılmış olan hesaplama sonucunda ödenmesi gereken zarar miktarının davalı ... Sigorta A.Ş'nin poliçe teminat limiti içeresinde kaldığı, bu nedenle davalı ... Sigorta A.Ş'nin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı,

2.400,00-Euro değer kaybı ve 888,00-Euro ekspertiz ücretinin kabul edilmesi halinde ise davalı ... Sigorta A.Ş'nin bakiye sorumluluğunun 207,96-Euro ve davalı ... Sigorta A.Ş'nin bakiye sorumluluğunun ise 1.288,00-Euro olacağı,

3.Tarafların kusur oranında herhangi bir değişiklik olmayıp, davacıya sigortalı aracın sürücüsü ...'nun olayda kusurunun bulunmadığı, davalıya sigortalı aracın sürücüsü ...'nın olayda %100 oranında kusurlu olduğu,

4.Davacının hasar onarım bedeli zararının 5.899,2-Euro olduğu, ödenen 593,70-Euro'nun tenzilinden sonra kalan davacı alacağının 5.305,52-Euro olduğu, ayrıca değer kaybı zararının 400-Euro olduğu,

Görüş ve kanaatine varılmıştır ."şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.

Bilirkişiler ... ve ... tarafından düzenlenen 30/10/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;

''..a) Davacının araç hasarı zararının 5.899,22-Euro olduğu,

b) Davacının değer kaybı zararının 400,00-Euro olduğu,

c) Davalı ... Sigorta A.Ş'nin davacının araç zararından 5.071,13-Euro tutarından sorumlu olacağı,

d) Davalı ... Sigorta A.Ş'nin 10/09/2019 tarihinden itibaren faiz sorumluluğunun bulunacağı,

e) Davalı ... Sigorta A.Ş davacının araç zararına ilişkin 234,39-Euro tutarla sorumlu olacağı,

f) Davalı ... Sigorta A.Ş davacının değer kaybı zararı olan 400,00-Euro'dan sorumlu olacağı,

g) Davalıların araç mahrumiyeti zararından yasal düzenlemeler gereği sorumluluklarının bulunmayacağı,

h) Davalı ... Sigorta A.Ş'ne başvurunun tebliğ edildiğinin belgelenmesi halinde 04/05/2021 tarihinden itibaren işleyecek faiz sorumluluğu doğacağı, aksi halde dava tarihinde temerrüde düşeceği,

i) Davalı şirketin sigortalısının gerçek kişi olduğu ve aracında hususi oto olduğu dikkate alındığında davalı şirketin yasal faiz sorumluluğunun bulunacağı,

Görüş ve kanaatine varılmıştır ."şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.

Bilirkişiler ... ve ... tarafından düzenlenen 01/06/2025 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle;

''..Yüksek Mahkemenin görevlendirmesi kapsamında yapılan bilirkişi değerlendirmesi sonucunda, heyetemiz tarafından verilen kök rapordaki kanaat korunmaktadır.

Saygıyla arz olunur. "şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.

Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; 07.08.2019 tarihinde davacı tarafça sigortalı dava dışı sigortalıya ait yabancı plakalı aracın davalıların sigortacısı olduğu ... plakalı aracın çarpması sonucu zarar gördüğünden bahisle dava dışı sigortalıya ödendiği beyan edilen hasar bedelinin rücuen davalılardan tahsili istemiyle eldeki davanın açıldığı, dava dilekçesinde sadece hasar bedeli ibaresi yer alsa da davacının yaptığı ödemeye ilişkin belgeler ve rücu talep edilen toplam bedel nazara alındığında geniş anlamda toplam zarar ve hasarın yani değer kaybı, tamir sürecinde kullanım kaybı, hasar onarım bedeli ve eksper masraflarının talep edildiğinin anlaşıldığı, Mahkememizce alınan raporlarda belirlendiği üzere meydana gelen kazada davalılara sigortalı araç sürücüsünün % 100 oranında kusurlu olduğu, zira davacı aracına arkadan çarpılmış olduğu, kusura ilişkin başkaca bir rapor da bulunmadığı, yine raporlarda davacı aracındaki hasar bedelinin 6.310,98 Euro olacağının ancak davacı tarafça sigortalısına 5.899,22 Euro ödemiş olduğunun tespit edildiği, nitekim dosyaya sunulan ödeme belgelerinden davacının 24.03.2020 tarihinde 5.312,02 Euro ve 27.03.2020 tarihinde 587,20 Euro olmak üzere sigortalısına 5.899,22 Euro ödediğinin anlaşıldığı, yine raporlarda davacı aracının değer kaybının yerleşik içtihatlar uyarınca yapılan incelemesinde 400 Euro olacağının belirlendiği, ödeme belgelerinden bu tutarın davacı tarafça dava dışı sigortalıya 19.09.2019 tarihinde ödendiğinini görüldüğü, davalı sigortaların aracın kullanılamadığı döneme ilişkin dolaylı zarardan sorumlu olmadıkları, ( İstanbul BAM 40.H.D 2021/1320 esas ve 2024/1527 karar) , davacının 19.09.2019 tarihinde 888 Euro eksper ücreti ödediği, bu bedelin yargılama giderlerinden sayılması nedeniyle davalılardan tahsili gerektiği anlaşılmakla davacının talep edebileceği toplam tutarın 5.899,22 Euro hasar bedeli, 400 Euro değer kaybı ve 888 Euro eksper ücreti olmak üzere 7.187,22 Euro olacağı kabul edilmiştir.

ZMMS ile sigortacı ve kasko sigortacısına göre öncelikle sorumlu olan davalı ... Sigorta tarafından 593,70 Euro yapılan ödeme sonrası davacının 6.593,52 Euro talep edebileceği ancak davalı ... Sigortanın bakiye 5.050,79 Euro poliçe limitiyle sorumlu olacağı, kalan 1.542,73 Euro bedelin de diğer davalı ... Sigorta A.Ş sorumluluğunda kaldığı,hasarı ödediğini belgeleyen davacının TTK 1472. madde uyarınca sigortalısının yerine geçerek ödediği hasar bedelini davalılardan talep edebileceği, davacının ödeme yapmasıyla birlikte talep hakkı doğacağı, kaza tarihi olan 07.08.2019 tarihi ile dava tarihi olan 05.07.2021 tarihi arasında 2 yıllık zamanaşımı süresinin de dolmadığı, dava dışı sigortalı Sibel Köseoğlu'nun Hamburg 'ta yaşadığının anlaşıldığı, bu sebeple aracında oluşan hasarı Türkiye'de yaptırmaya zorlanamayacağı, böylece zararın davac dışı sigortalının yerleşim yerinin bulunduğu ülkenin para cinsine göre belirlenmesi gerektiği , ( İstanbul BAM 40.H.D 2022/623 esas ve 2025/1283 karar) anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Son olarak temerrüt tarihinin tespiti noktasında inceleme yapılmış olup rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte ihbar edildiği tarihten 8 iş günü sonra davalı sigorta şirketlerinin tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta olup buna göre davalı ... Sigortanın davacı tarafça ödeme talepli atılan mail kaydı nazara alınarak 03.05.2021 tarihinden itibaren temerrüde düştüğü, davalı ... Sigortanın ise kısmi ödeme tarihi 10.09.2019 tarihinde temerrüde düştüğü anlaşılmakla; aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,

Davalı ... Sigorta tarafından yapılan ödeme sonrası anılan davalının temerrüt tarihi itibariyle sorumlu olduğu bakiye 5.050,79-EURO bedelin ( hasar, değer kaybı ve eksper ücreti) temerrüt tarihi olan 10.09.2019 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Sigorta'dan tahsili ile davacıya verilmesine , fazlaya ilişkin istemin reddine,

Davalı ... Sigortanın ZMMS limitini aşan bakiye 1.542,73-EURO bedelin ( hasar, değer kaybı ve eksper ücreti) temerrüt tarihi olan 03.05.2021 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Sigorta'dan tahsili ile davacıya verilmesine , fazlaya ilişkin istemin reddine,

2-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 4.638,97-TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 1.170,79-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.468,18-TL harcın 2.656,63-TL'sinin davalı ... Sigortadan , kalan 811,55-TL'si davalı ... Sigorta'dan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,

3-Davacı tarafça yapılan 13.372,75-TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesaplanan 13.247,05-TL yargılama giderinin 10.147,24-TL sinin davalı ... Sigortadan, kalan 3.099,81‬-TL'nin davalı ... Sigortadan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı ... Sigorta tarafından yapılan 3.000-TL yargılama giderinden davanın red oranına göre hesaplanan 702-TL yargılama giderinin davacıdan alınıp davalı ... Sigortaya ödenmesine, kalan kısmın davalı ... Sigorta üzerinde bırakılmasına,

5-Davalı ... Sigorta tarafından yapılan 3.000-TL yargılama giderinden davanın red oranına göre hesaplanan 2.298-TL yargılama giderinin davacıdan alınıp davalı ... Sigortaya ödenmesine, kalan kısmın davalı ... Sigorta üzerinde bırakılmasına,

6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 45.000-TL vekalet ücretinin (34.470-TL ... Sigorta'dan, 10.530-TL ... Sigorta'dan) davalılardan alınıp davacıya ödenmesine,

7-Davalı taraflar kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen talep üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 646,81-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara ödenmesine,

8-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,

9-Davacı tarafça peşin yatırılan 1.170,79-TL ve 59,30-TL başvuru harcı olmak üzere 1.230,09‬-TL'nin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,

10-Devletçe karşılanan 1.360-TL arabuluculuk ücretinin, davanın kabul oranına göre hesaplanan 1.347,22-TL'sinin (1.031,97-TL davalı ... Sigorta'dan, 315,25‬-TL'sinin ... Sigorta'dan) , bakiye 12,79-TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/12/2025

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır