Kamulaştırma bedeli tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında, davacı idarenin bilirkişi raporundaki kamulaştırma sonrası değer artışı/azalışı hesaplamasına yönelik temyiz itirazının reddedilmesi.
Özet: Yol yapımı amacıyla kamulaştırılan bir taşınmazın bedelinin tespiti davasında, ilk derece mahkemesinin belirlediği bedel ve kamulaştırılan kısmın yol olarak terkini kararını yeterli bulmayıp, bilirkişi raporundaki değer azalışı ve artışı oranlarına itiraz eden davacı idarenin istinaf başvurusu bölge adliye mahkemesince esastan reddedilmiş; temyiz incelemesinde ise Yargıtay, bölge adliye mahkemesinin araziye gelir metoduyla değer biçilmesi ve kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı idarenin tüm temyiz itirazlarını reddederek kararı onamıştır.
MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1893 Esas, 2025/379 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Bartın 2. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2022/389 Esas, 2023/212 Karar Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Bartın ili, ..., ... köyü 1 08... (ifraz öncesi 1 08... parsel) parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkinine karar verilmesi talep etmiştir.II. CEVAPDavalılar cevap dilekçesi sunmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın kamulaştırılan kısmının tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, dava konusu taşınmazın ifraz öncesi 7.745,85 m² yüzölçümüne sahip olup 1.213,62 m²sinin kamulaştırıldığını, 6.532,23m² alanın arta kaldığını, raporda arta kalan alan için %15 değer azalışı olacağı ve yola cepheli hale geleceği için %10 oranında ise değer artışı olacağını belirtildiğini, sonuç olarak toplam %5 oranında değer azalışı olacağı kanaatine varıldığını, oysa davaya konu taşınmazın çok küçük bir alanı kamulaştırıldığından arta kalan alan ile tarıma elverişliliğin azalmayacağını, daha önce yolu olmayan ve kamulaştırma işlemi sonucu yola kavuşacak bir taşınmazdan arta kalan arazide yalnızca değer artışının hesaplanması gerektiğini, değer artışının da en az %30 olduğunu, kamulaştırma işlemi sebebiyle önceden yola cepheli olmayan arazinin yola cepheli hale gelmesinin bir değer artışı nedeni olduğunu, bu durumda yalnızca değer artışını hesaplaması gerektiğini, sunulan itirazların yerel mahkemece kabul edilmediğini, dosyada eksik inceleme neticesinde karar verildiğini ileri sürerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararı usul ve esas yönünden kanuna aykırı görülmediğinden davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihaî kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesi, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak tapudan terkinine karar verilmesi yerindedir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,17.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.