Küçüğün yerleşim yeri değişikliğine ilişkin vesayet makamı izni bulunmadığından, kayyım atanması ve görevinin sona erdirilmesi taleplerinde yetkili mahkemenin tespiti uyuşmazlığı.
Özet: İki sulh hukuk mahkemesi arasında, koruyucu aile yanında kalan ve yurt dışı seyahatleri için kayyım atanması talep edilen bir küçüğün mevcut kayyımının görevine son verilmesi ve yeni kayyım tayini işlemlerinde hangi mahkemenin yetkili olduğu konusunda çıkan uyuşmazlıkta, küçüğün yerleşim yerinin Türk Medeni Kanununun 412. maddesi uyarınca önceki vesayet makamının izni olmaksızın değiştirilmesi sebebiyle, yetkinin ilk kayyım tayinini yapan vesayet makamında devam ettiğine karar verilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/8425 E.  ,  2025/13074 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ:Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2025/553 Esas, 2025/583 Karar
KAYYIM TAYİNİ
İSTENİLEN:
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Muğla Sulh Hukuk Mahkemesinin 31.03.2023 Tarihli ve 2023/149 Esas, 2023/946 Karar Sayılı Kararı
... 17.01.2023 tarihli dilekçesiyle; koruyucu aile yanında kalmakta olan küçük ...'nin koruyucu ailesinin yurt dışına seyahat etme talepleri doğrultusunda çocuğun vize işlemlerinin yürütülmesi amacı ile Müdürlükleri Koruyucu Aile Biriminde görev yapmakta olan ...'in kayyım olarak atanmasına karar verilmesini talep etmiş olup mahkemece davanın kabulüyle, ...'yi yurt dışında seyahat edebilmesi için çocuğun vize işlemlerini yürütmek ve pasaport çıkartmak üzere ...'in kayyım olarak atanmasına karar verilmiştir.
Kayyım dilekçesi ile kayyımlık görevinin sona erdirilmesini talep etmiştir.
Edremit Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüğü
12.02.2025 tarihli dilekçesiyle küçük ...' nin yurtdışı seyahati için gerekli olan tüm iş ve işlemleri yerine getirebilmesi
için kayyım olarak Müdürlük bünyesinde görevli Sosyal Çalışmacı
... isimli personelin görevlendirilmesi talep edilmiştir.
Muğla 1. Sulh Hukuk Mahkemesince, 24.02.2025 tarihli ek karar ile kayyım tayini istenilenin Balıkesir İlinde Edremit Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünce kurumun gözetiminde koruyucu aile programından faydalandığı gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.
B. Edremit 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 02.05.2025 Tarihli ve 2025/553 Esas, 2025/583 Karar Sayılı Kararı
Somut olayda ..: Muğla 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2023/149 Esas ,2023/946 Karar sayılı ilamı ile ...'in kayyım olarak atandığı, o tarihten itibaren kayyımlık kararının Muğla 1. Sulh Hukuk Mahkemesince takip edildiği, küçük hakkında yerleşim yeri değişikliğine izin talep olmadan Muğla 1. Sulh Hukuk Mahkemesince yetkisizlik kararı verilerek dosyanın Edremit Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, 4721 sayılı Kanun'un 412 nci maddesinin 1 inci fıkrasına göre verilmiş usulüne uygun bir izin kararı olmadığından yetkinin yeni vesayet dairesine geçmediği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanunu’nun 426 ncı maddesi uyarınca atanan kayyımın görevinin sona erdirilmesi , yeni kayyım atanması istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir
2. 4721 sayılı Kanun’un “Temsil” başlıklı 426 ncı maddesi şöyledir:
“Vesayet makamı, aşağıda yazılı olan veya kanunda gösterilen diğer hâllerde ilgilisinin isteği üzerine veya re'sen temsil kayyımı atar:
Ergin bir kişi, hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri bir sebeple ivedi bir işini kendisi görebilecek veya bir temsilci atayabilecek durumda değilse,
Bir işte yasal temsilcinin menfaati ile küçüğün veya kısıtlının menfaati çatışıyorsa,
Yasal temsilcinin görevini yerine getirmesine bir engel varsa.”
3. 4721 sayılı Kanun’un “Vasi ve Kayyım ” başlıklı 403 üncü maddesinin üçüncü fıkrası şöyledir:
“Bu Kanunun vasi hakkındaki hükümleri, aksi belirtilmiş olmadıkça kayyım hakkında da uygulanır.
"
4. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:
“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”
5. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yerinin değişmesi” başlıklı 412 nci maddesi şöyledir:
“Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez.
Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur.
6. 4721 sayılı Kanun’un “Görevden Alınma -Sebepleri” başlıklı 483 üncü maddesi şöyledir:
"Vasi, görevini ağır surette savsaklar, yetkilerini kötüye kullanır veya güveni sarsıcı davranışlarda
bulunur ya da borç ödemede acze düşerse, vesayet makamı tarafından görevden alınır.
"Vasinin görevini yapmakta yetersizliği sebebiyle vesayet altındaki kişinin menfaatleri tehlikeye düşerse, vesayet makamı kusuru olmasa bile vasiyi görevden alabilir.“
C. Değerlendirme
Kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ilişkin vesayet makamı olan Muğla 1. Sulh Hukuk Mahkemesince 4721 sayılı Kanun’un 412 nci maddesinin birinci fıkrasına göre verilmiş bir izin kararı olmadığından konu ile ilgili karar vermekte Muğla 1. Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Muğla 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
20.10.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.