Kargo Sırasında Çalınan, Savcılık Soruşturması ve Ödeme Yasağına Konu Olan Çeklere Karşı Açılan Menfi Tespit Davası.
Özet: Bu menfi tespit davasında, davacı, kargo sırasında çalınan ve hakkında ödeme yasağı ile savcılıkça muhafaza kararı bulunan bir çekin, davalı tarafından haksız yere icra takibine konu edildiğini iddia etmektedir; davacı vekili, çalınan 13 çekten biri olan söz konusu çekle ilgili olarak hem çek iptal davası açıldığını hem de hırsızlık suçundan soruşturma başlatılarak şüphelilerin tutuklandığını belirtirken, çekin meşru hamili olmayan davalının kötü niyetli olduğunu ve icra takibine devam etme hak ve yetkisi bulunmadığını savunarak, davalı şirket tarafından bankaya ibraz edilen çekin savcılık kararı doğrultusunda muhafaza altına alındığını ve son cironun davalıya ait olsa da davalının meşru hamil olmadığını vurgulamaktadır.

T.C.

İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/393 Esas
KARAR NO : 2025/787
DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/06/2023
KARAR TARİHİ : 19/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davanın, çalıntı çeklere karşı ikame edilen menfi tespit davası olduğunu, çekin dava dışı yetkili hamil ... ...'ın meşru hamilliğinde iken çalındığını, çekin çalıntı olduğu ve savcılık tarafından çeke el konulmasına dair karar verildiğini, bu çekin, çeki çalan şahıslarla iş birliği içerisinde olan davalı ... tarafından icra takibine konu edildiğini, bu takipte davacıların takip borçlusu konumunda olduklarını, oysa ki çekin yetkili hamili ... ... Ltd. Şti. olduğundan, müvekkilinin davacıların takip yapabilme ve alacağın tahsilini isteyebilme hak ve yetkisi olmadığını, bu nedenle aynı çek hakkında ... ... Ltd. Şti tarafından TTK m 792 bağlamında hem borçlu olmadığını hem de çekin gerçek sahibi olduğunu ortaya koymak adına ....Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/... esas sayılı dosyası ile istirdat davası açıldığını, Somut olay özelinde bakılırsa, davaya konu çekin yetkili hamili ... ... Ltd. Şti,'nin elindeki 13 adet çek çalındığını, bu çekleri çalanların, davalıların da aralarında bulunduğu şirket ve şahıslara bunları ciro ettiklerini, çeklerin vadesi gelmeden önce yapılan savcılık suç duyurusu sonucu, ilgililerin yakalandığı, tutuklandığı ve mahallerinde çokça kez arama yapıldığını, Savcılık tarafından aynı zamanda bu çeklerin ibraz edilmesi durumunda bunlara el konulmasına da karar verdiğini, ... ... Mam. San. Tic. Ltd. Şti.'nin lehine keşide edilen veya ciro yoluyla teslim alınmış bulunan 13 adet çek kendisi tarafından ciro edilerek ticari ilişki içerisinde bulunduğu ... Ağaç San. Ve Tic. A.ş.'nin Kocaeli adresine ulaştırılmak üzere; ... ... A.ş. firması aymakop birimi aracılığıyla, 19/10/2022 tarihinde şirket çalışanı tarafından kargoya verildiğini, ancak ... Ağaç San. Ve Tic. A.Ş. lehine ciro edilmiş bulunan çeklerin, kimliklerini bilmedikleri ve tespit edemedikleri kişi veya kişilerce çalındığı ve bu durumun 21/10/2022 tarihinde ... Ağaç San ve Tic AŞ yetkililerinin geri bildirimi sonucunda öğrenildiğini, gerçekten muhatap firmanın çeklerin kendisine ulaşmadığını ... Orm. iletmiş ve çeklerin kargo sırasında çalındığı anlaşıldığını, bu durum üzerine hemen davaya konu çek (ve dava dışı diğer çekler) hakkında .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... E. sayılı dosyasından çek iptal davası açıldığını, bu davada mahkemece ödemeden men kararı da tesis edildiğini, eş zamanlı olarak dava konusu çek de dahil çalınan tüm çekler hakkında TCK m 141 ve devamı hükümleri uyarınca hırsızlık suçundan re'sen tespit edilecek şüpheliler hakkında soruşturmanın yapılarak haklarında kamu davası açılmasını istemiyle ... Cumhuriyet Basşsavcılığında 2022/... soruşturma numarası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, soruşturmanın devam ettiğini, ... Cumhuriyet Basşsavcılığınca 28.12.2022 tarihinde şüpheliler ... Ve ...'ün ifadesi alındığını, ayrıca 5271 sayılı CMK’nın 100. vd. maddeleri uyarınca tutuklanması istemiyle şüpheliler ... ve ... ... 3. Sulh Ceza Mahkemesine sevk edildiğini ve Hakimliğin 28.12.2022 tarih 2022/... sorgu numarası kararı ile Tutuklandıklarını, mahkemece de takdir edileceği üzere, savcılık makamının çekler hakkında muhafaza kararı vermesi, henüz daha soruşturma aşamasında bile nitelikli bir suç şemasının tespit edildiğinin en açık kanıtı olduğunu, Savcılık ibraz eden çeklerin, ibraz edene iade edilmemesi yönündeki kararı, çekleri ibraz eden/edecek şahısların aslında gerçekten hak sahibi/meşru hamil olmamaları sebebiyle verdiğini ve bu olgu soruşturma aşamasında bile anlaşılabilen bir olgu olduğunu, bu nedenle davalı şahısların hiçbirinin gerçek ve meşru hak sahibi olmayıp tamamının kötü niyetli olduklarını, huzurdaki davaya konu çek hakkında ödemeden men kararı ve muhafaza altına alınması yönünde tedbir kararı bulunduğunu, bu nedenle herhangi bir şekilde herhangi bir bankaya bu çeklerin ibraz edilmesi durumunda ilgili bankanın derhal çeki muhafaza altına alarak, ibraz edenin kimlik bilgilerini ve çekin aslını Savcılığa bildirmesi ve göndermesi gerektiğini, dava konusu olan çeklerin tamamı ... ... Anonim Şirketi yetkilendirilmiş kişiler tarafından ilgili banka şubelerine ibraz ve teslim edildiğini, çek aslı, ibraz edilen banka tarafından hem mahkemenin ödeme yasağı hem de savcılık makamının muhafaza kararı doğrultusunda ... CBS 2022/... sor. sayılı dosyasına gönderildiğini, davaya konu çekin Bankaya tesliminden önceki son ciro ... ... Anonim Şirketi'ne ait olduğunu, Oysaki davalı ... ... Anonim Şirketi, çekin meşru hamili olmayıp kendisinin çeki ibraz etme hak ve yetkisi olmadığını, zira kendisinin meşru hamil olmadığını, kaldı ki; davaya konu çek ... ... AŞ tarafından ilgili bankanın ısrarlı istemi üzerine ibraz olunan bankaya geri verilerek, ilgili banka personeli tarafından savcılık makamına iade edildiğini, İşte bu durumun dahi ... ... AŞ'nin kötü niyetli olduğunun göstergesi olduğunu, dava konusu çeke ... Ormanları lehine ciro edildikten sonra aşağıdaki şekilde ciro işlemleri uygulandığı görüldüğünü, ... Oto. Tic. Ltd. Şti. ... ... San. ve Tic. AŞ görüldüğü üzere, ... Ormanlarından sonra gelen tüm cirolar ve nihayetinde şeklen son hamil olan ... ... San. Ve Tic AŞ meşru hak sahipleri olmadıklarını, çek üzerine birden çok ciro atılarak sözde bir "mücerretlik" kazandırılmak istenilmiş ise de çekte ismi geçenlerin tamamı (davaya konu ve dava dışı olmak üzere) onlarca çalıntı çekte imzası bulunan, gerçekten "var" olmayan, müvekkillerle de yetkili hamil ... Ormanları ile de hiçbir ticari ilişkisi olmayan şahıslar olduğunu, bunların çeke dair meşru bir hak sahipliği olmayıp, çekin sahibi ... Ormanları olduğunu, müvekkil şirketlerin davaya konu çekin keşidecisi ve lehtarı olup, müvekkillerinin ticari ilişkisinin yalnızca çeki emrine düzenlediği ... Ormanları ile olup bu firma devamında gelen cirolarla hiçbir ticari ilişkisi bulunmadığını, bu durum müvekkilimizin ve ciro silsilesinde yer alan kişilerin ticari defterleri ve sair tüm mali kayıtları incelendiğinde de açığa çıkacağını, bu kişilerin iyi niyet algısı yaratmak amacıyla çek üzerinde birden fazla cirolama yaptıklarını, yine davaya konu edilen çeklerin ve toplu olarak çalınmış bulunan diğer çeklerde ciro silsilesinde yer alan tüzel kişilerin Ticari Sicil Gazetesi, Mersis, İstanbul Ticaret Odası kayıtları, delil kısmında belirtilen diğer delil ve kayıtlar ve sair diğer kayıtları incelendiği takdirde bu kişilerin davacı tarafça ... Cumhuriyet Basşsavcılığında 2022/... soruşturma numarası ile başlatılan suç duyurusuna konu suçları işlemek amacıyla kurulmuş bulunan kötü niyetli paravan şirketler olduklarını, bu nedenle bu davacılar yönünden menfi tespit davası zımnında davalılara karşı borçlu olunmadığının tespiti gerektiğini belirterek, teminatsız ya da mahkemenizce uygun görülecek teminat karşılığında, ihtiyat-i tedbir kararı verilmesine bu hususta ....İcra Müdürlüğü 2023/... E. Sayılı dosyasına müzekkere yazılmasını, Davalıların meşru hak sahibi olmadığının tespiti ile Davacıların Borçlu olmadığının tespitine, takibin müvekkilleri yönünden iptaline, davalılar aleyhine % 20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesi davalılara usulüne uygun tebliğ edilmiş olup süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Dava, davacılardan ... ... Ltd Şti'nin keşidecisi davacılardan ... ... Ltd Şti'nin lehtarı olduğu ... ... Şubesinin ... seri numaralı 31/01/2023 tarihli 50.000,00-TL bedelli çekin yetkili hamilinin dava dışı ... ... Mamulleri San. Ve Tic Ltd Şti olduğundan ve çekin dava dışı yetkili hamil olduğu iddia edilen ... ... Mamulleri San. Ve Tic Ltd Şti'nin elinden rızası hilafına çıktığından bahisle dava konusu çek nedeniyle davalılara ve çekin konu edildiği .... İcra Dairesinin 2023/... esas sayılı takip dosyasında borçlu olmadıklarının tespiti, takibin davacılar yönünden iptali ve davalılar aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi taleplerine ilişkindir.
Bilirkişi 05/07/2024 tarihli raporunda özetle; davacı ... dekorasyon tarafından ... ... Şubesindeki ... no.lu 31.01.2023 keşide tarihli ... Tasarım ..İth İhr Ltd Şirketi lehine keşide edilen 50.000,00 TL tutarlı çekin, davacı ... Tasarım tarafından dava dışı ... ... Ltd Şirketin ciro ve teslim edildiği, Dava dışı ... ... Ltd Şirketi tarafından dava konusu çek dahil 13 adette toplam 3.490,902,98 TL.lık çeklerin ciro edilerek ticari ilişki içinde olduğu tespit edilen ... firmasına Kargo ile gönderildiği, ancak çeklerin kargo aşamasında çalındığı, bu konudaki soruşturmanın İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı 2023/... dosyasında devam ettiği, Dava konusu çekin davacılar ve dava dışı ... Ltd şirketinin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, Dava dışı ... Ltd şirketi ile davalılar arasında herhangi bir ticari ilişkinin tespit edilemediği, Dolayısıyla hesaplama bölümünde belirlendiği üzere Davacı ... Dekorasyon ile davacı ... Tasarım tarafından ....İcra Müdürlüğü 2023/30730 esas dosya veznesine yatırılan toplam 69.293,82 TL tutarında davalılara herhangi bir borçlarının bulunmadığı hususları tespit ve rapor edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;
Davacı taraf iddiasında, davacıların keşidecisi ve lehtarı olduğu dava konusu ... ... Şubesinin ... seri numaralı 31/01/2023 tarihli 50.000,00-TL bedelli çekin yetkili hamilinin dava dışı ... ... Ltd Şti olduğu ve çekin hamilin rızası dışında elinden çıktığından bahisle dava konusu çek nedeniyle ve çekin konu edildiği takip dosyası nedeniyle davacıların davalılara borçlu olmadığına dair menfi tespit davası olup, davacılar vekilince beyan dilekçesi ekinde .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/... esas sayılı dosyasının gerekçeli kararı ve kesinleşme şerhi sunulmuş olup, sunulan evraklar incelendiğine; .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/... esas sayılı dosyasında davacının ... ... Limited Şirketi, davalıların (İflas Nedeniyle) Tasfiye Halinde ... ... Anonim Şirketi, ...Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve ... Otomotiv Ticaret Limited Şirketi olduğu, davanın ise ... ... Şubesi ... numaralı, ... ... Ticari Şube ... numaralı ve ... ... Şubesi ... numaralı çeklerin istirdadı istemine ilişkin olduğu, dava konusu edilen çeklerden biri olan ... ... Şubesi ... numaralı çekin de Mahkememizin işbu davasına konu edilen çek olduğu anlaşılmış ve yapılan yargılama neticesinde 10/02/2025 tarihinde 2025/132 karar sayılı kararı ile davalı ... ... AŞ aleyhine açılan davanın kabulüne, ... ... Şubesi ... Seri Numaralı 31/01/2023 tarihli 80.000,00-TL bedelli, ... ... Şubesi ... Seri Numaralı 31/01/2023 tarihli 50.000,00-TL bedelli ve ... ... Ticari Şube ... Seri Numaralı 31/01/2023 tarihli 175.000,00-TL bedelli çeklerin davalı ... ... Anonim Şirketinden alınarak davacıya istirdadına karar verildiği, verilen kararın ise taraflarca istinaf edilmemesi üzerine 13/05/2025 tarihinde kesinleştiği görülmüş ve kesinleşen ilam uyarınca Mahkememizin işbu davasına konu edilen çekin yetkili hamilinin dava dışı ... ... Limited Şirketi olduğu anlaşılmıştır.
.... İcra Dairesinin 2023/... esas sayılı dosyası incelendiğinde, alacaklının ... ... Anonim Şirketi, borçluların ... Dekorasyon İnşaat Mobilya Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Otomotiv Ticaret Limited Şirketi, ... Tasarım Dekorasyon İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ... ... Limited Şirketi olduğu, takip dayanağının ise ... ... Şubesi ... Seri Numaralı 31/01/2023 tarihli 50.000,00-TL bedelli çek olduğu görülmüştür.
Dava ve takibe konu çekin ön ve arka yüzünün sureti incelendiğinde, keşidecinin davacılardan ... Dekorasyon İnşaat Mobilya Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, lehtarın ... Tasarım Dekorasyon İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olduğu, ilk cironun davacı lehtara ait olduğu ve lehtarı takip eden ciroların sırasıyla ... ... Limited Şirketi, ... Otomotiv Ticaret Limited Şirketi ve ... ... Anonim Şirketi olduğu görülmüştür.
Mahkememizce yapılan bilirkişi incelemesinde, davacıların ve dava dışı ... ... Limited Şirketi kayıtlarının incelendiği, yapılan inceleme neticesinde davacı keşideci ... ... Ltd Şti ile davacı lehtar ... ... Ltd Şti arasında ticari ilişki bulunduğu ve çekin anılan tarafların defterlerine kaydedildiği ve bakiyenin cari hesaptan düşürüldüğü, devamında lehtar ... ... Ltd Şti ile onun cirosunu takip eden ... ... Ltd Şti kayıtlarından aralarında ticari ilişki bulunduğu ve ... ... Ltd Şti tarafından dava konusu çekin 08/10/2022 tarihli tahsilat makbuzu ile ... ... Ltd Şti'ye teslim edildiği ve cari hesabından düşümüne dair muhasebe kaydının da yapıldığı, dava dışı ... ... Lkd Şti tarafından da çek bedelinin alacak olarak kayıtlarına alındığı, daha sonra da dava dışı ... ... Ltd Şti tarafından dava konusu çekin de aralarında bulunduğu 13 adet çekin cari hesap borcuna karşılık yine dava dışı ... ... Ltd Şti'ye gönderdiği ancak kargo tayıması sırasında kaybolduğu belirlenmiştir. Yapılan bu tespitler dikkate alındığından özellikle Mahkememizin işbu davasına konu çekin de aralarında bulunduğu ve yetkili hamil ... ... Ltd Şti tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/... esas sayılı dosyasında görülen istirdat davası nedeniyle verilen karar ve kesinleşme şerhi dikkate alındığında, dava konusu çekin yetkili hamilinin dava dışı ... ... ... Ltd Şti olduğu, Mahkememiz işbu dosyası yönünden dava konusu çekin dava dışı hamilin rızası dışı elinden çıktığı ve keşideci olarak davacı ... ... Ltd Şti'nin ve davacı lehtar ... ... Ltd Şti'nin kendisinden sonra ciro ettiği dava dışı yetkili hamil ... ... Ltd Şti'ye karşı sorumlulukları devam ettiğinden ve dava konusu çekin arka yüzünden belirlendiği üzere Mahkememizin işbu dosyasındaki davalıların, dava dışı yetkili hamil ... ... Ltd Şti'den sonra gelen cirantalar olduğu görüldüğünden keşideci ve lehtar olan davacıların, eldeki menfi tespit davasını açmakta hukuki yararlarının bulunduğu değerlendirilmiş, yapılan incelemeler neticesinde alınan raporlardan takip alacaklısı olan davalı ... ... AŞ'nin dava ve takibe konu çekin yetkili hamili olmadığı, diğer davalı ... ... Ltd Şti'nin de takipte borçlu olmakla birlikte lehtardan sonra hatta ...'dan sonra gelen cirantalardan olması nedeniyle hem lehtar olan davacı hem de keşideci olan davacının husumet yöneltmekte haklı olduğu belirlendiğinden çekin istirdadı yönünden kesinleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... sayılı 13/05/2025 tarihinde kesinleşen çekin istirdadı kararı da dikkate alınarak davacıların dava konusu çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş, takip alacaklısının davalılardan ... ... AŞ olduğu görüldüğünden bu takip dosyası nedeniyle davacıların takip alacaklısı olan davalı ... ... AŞ 'ye borçlu olmadığının tespiti ve takibin davacılar yönünden iptaline karar vermek gerekmiş, ayrıca davacılar davalılar aleyhine kötüniyet tazminatı talep etmişse de davalı ... ... Ltd Şti de takip borçlusu olduğundan, son ciranta olan takip alacaklısı davalı ... ... AŞ ile arada başka ciranta olması ve davalı ... ... AŞ'nin takip yapmakta kötüniyetli olduğuna dair dosyada somut delilin bulunmaması, soruyturma dosyasının da gizlilik kararı nedeniyle gönderilmediği de göz önünde bulundurulduğunda, mevcut delil durumu nedeniyle kötüniyet tazminatı koşulları oluşmadığı değerlendirildiğinden kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki yekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın kısmen kabulüne,
Dava konusu ... ... Şubesinin ... seri numaralı 31/01/2023 tarihli 50.000,00-TL bedelli çek nedeniyle davacıların davalılara borçlu olmadığının tespitine,
Dava konusu ... ... Şubesinin ... seri numaralı 31/01/2023 tarihli 50.000,00-TL bedelli çekin konu edildiği .... İcra Dairesinin 2023/... esas sayılı takip dosyası yönünden davacıların takip alacaklısı olan davalı (iflas nedeniyle) Tasfiye Halinde ... ... Anonim Şirketi'ne borçlu olmadığının tespitine, takibin davacılar yönünden iptaline,
Koşulları oluşmadığından davacıların kötüniyet tazminatı taleplerinin reddine,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 3.415,50-TL harçtan peşin alınan 853,88-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.561,62-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına
3-Davacılar tarafından yapılan 963,25-TL posta gideri, 5.000,00-TL bilirkişi ücreti 179,90-TL başvurma harcı, 853,88-TL peşin harç, 25,60-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 7.022,63-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
4-Kendini vekille temsil ettiren davacılar lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
5-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/ vekiline iadesine,
Dair, davacılar vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/11/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır