İstanbul 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde elektronik sigara markalarının benzerliği ve kötüniyetli tescili iddiasıyla açılan marka hükümsüzlüğü ve sicilden terkin davası.
Özet: Elektronik sigara üreticisi olan davacı, kendi ... markasının sektördeki bilinirliğini ve davalıya ait ... markasının görsel, işitsel açıdan ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğunu, aynı sektörde faaliyet gösteren davalının bu markayı kötü niyetle tescil ettirdiğini iddia ederek hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini talep etmiş; davalının cevap vermediği davada, bilirkişi raporu davalı markasının belirli emtialar için benzerlik nedeniyle hükümsüzlük koşulunun oluşabileceğini belirtmiş ancak davacı markasının sunulan verilerle tanınmış marka olarak kabul edilemeyeceğini değerlendirmiştir.
T.C.
İSTANBUL3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİESAS NO : 2024/125 KARAR NO : 2025/203DAVA : MARKA HÜKÜMSÜZLÜĞÜ VE SİCİLDEN TERKİNİDAVA TARİHİ : 05/08/2024KARAR TARİHİ : 05/11/2025Mahkememizde görülmekte bulunan Marka Hükümsüzlüğü ve Sicilden Terkini davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili olan şirketin genel iş kalemleri; elektronik atomizörler, elektronik atomizerlerin ve ilgili ekipmanların temel bileşenlerinin satış ve araştırma ve geliştirmesi; elektronik atomizerler için danışmanlık hizmetleri; piller, şarj cihazları, mobil güç kaynakları, hoparlörler, klavyeler, bilgisayar çevre ürünleri, teller, elektronik ürünler, elektronik hediyeler, elektronik el sanatları, elektronik bileşenler, metal bakır parçalar, metal kalıp döküm Ar-Ge ve satışı parçalar, silikon ve plastik ürünler, elektronik sigara test cihazları, iç ticaret (franchise, özel kontrol, tekel malları hariç); ithalat ve ihracat işlerini yürüttüğünü, lisanslı işletim kalemleri ise elektronik atomizörler, elektronik atomizörlerin ve ilgili ekipmanların temel bileşenleri, piller, şarj cihazları, mobil güç istasyonu üretimi olduğunu, Müvekkilinin, bir elektronik sigara üreticisi olup, 2013 yılının sonlarında üretime başladığını, vizyonunun, katransız bir dünya inşa etmek olduğunu, bunu başarmak için amaçları, yüksek teknoloji ve moda tasarımı ile daha iyi elektronik sigara ürünleri sunduğunu, müvekkilinin, bu sektörde uzun yıllar araştırma yaparak, yeşil malzeme, öncü teknoloji ve kullanıcı dostu tasarımı bir araya getirme ve en iyi ürünü yaratma konusunda zengin deneyim ve bilgi biriktirmiş olduğunu, müvekkilinin elektronik sigara ürün tasarımı ve üretimi konusunda geniş deneyime sahip bir Ar-Ge ekibine sahip olduğunu, müvekkilinin "..." markalı elektronik sigara ürünleri kitleri, pilleri, tankları, e-likitleri ve aksesuarları kapsadığını, markaların ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğunu, markalar arasındaki görsel benzerliğin yüksek dereceli olduğunu, müvekkilinin markasının "..." kelimelerinden, davalı yanın markasının da "..." kelimelerinden oluştuğunu, davalı yanın markasının ilk harfi "..." ise de devamında yer alan "..." kelimesinde "..." harfini büyük karakterle yazmak suretiyle, öncelikle göze çarpan kısmın "..." harfi ve "..." ibaresi olduğunu, markaların işitsel olarak benzer olduğunu, markaların anlamları olmamakla, kavramsal olarak bir farklılıkları da bulunmadığını, Markaların eşyalarının aynı olduğunu, müvekkilinin markasının ...sınıfta tescilli olduğunu, hükümsüzlüğü talep edilen markanın .... sınıfta tescilli olduğunu, müvekkilinin "..." markasının tanınmış marka olduğunu, dünyanın pek çok ülkesinde müvekkilinin ve sahiplerinin müvekkili ile aynı olduğu kardeş şirketleri "... adlarına tescilli olduğunu, her dört şirketin aynı yasal temsilci ile ...tarafından temsil edil Müvekkilinin "..." markası ile ...'nde fuarlara katıldığını, müvekkilinin markasını dünya çapında kullandığını, İngiltere'de, müvekkilinin "..." markası ile elektronik sigara pazarının %40'ını elinde tuttuğunu, müvekkilinin www...com alan adından doğan haklarının da korunması gerektiğini, Davalı yanın markasını kötüniyetli şekilde tescil ettirdiğini, davaya konu müvekkilinin markasının ayırt edilemeyecek kadar benzeri olduğunu ve birebir aynı ... sınıfta yer alan eşyalar için tescil ettirildiğini, davalı yanın ticaret unvanından da görülebileceği üzere Dış Ticaret işi ile iştigal etmekte olduğunu, müvekkilinin markasını bildiğini, davalı yanın davacı müvekkili ile aynı sektörde faaliyet gösterdiğini, tarafların aynı sektörde faaliyet göstermesinin de kötüniyete işaret ettiğini, Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde davalı adına ... tarih, ...sayı ile tescilli "..." markasının hükümsüzlüğüne ve tescil kaydının Resmi Markalar Sicilinden terkinine karar verilmesini talep ve beyan etmiştirDavalıya usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermediği tespit edildi.Marka vekili bilirkişi ve sektör bilirkişisi tarafından düzenlenen 25/05/2025 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; Davalı adına tescilli olan ve hükümsüzlüğü istenen ... başvuru numaralı “...” ibaresini ihtiva eden markanın tescilli olduğu ... sınıftaki “Tütün, çiğneme tütünleri, sigaralar, purolar. Değerli metalden olanlar da dahil olmak üzere, tütün içenlere mahsus malzemeler: pipolar, puro ve sigara ağızlıkları, küllükler, tütün kutuları, sigara sarmak için aletleri, sigara kağıtları, nargileler, çakmaktaşları, çakmaklar, elektronik sigaralar ve bunlarla kullanılan kartuşlar. Kibritler.” emtialarda SMK m. 6/1 bakımından hükümsüzlük koşulunun oluştuğunun değerlendirilebileceği, davacı tarafın markalarının dosya münderecatında var olan veriler çerçevesinde tanınmış marka olarak kabul edilemeyeceği değerlendirildiğinden davalı adına tescilli olan ve hükümsüzlüğü istenen ... başvuru numaralı “...” ibaresini ihtiva eden markanın SMK 6/4 ve 6/5 hükümleri kapsamında hükümsüzlüğü koşullarının oluştuğundan bahsedilemeyeceği, davalı adına tescilli olan ve hükümsüzlüğü istenen ... başvuru numaralı “...” ibaresini ihtiva eden markanın SMK m.6/6 kapsamında hükümsüzlük koşullarının oluştuğundan bahsedilemeyeceği, davalı adına tescilli olan ve hükümsüzlüğü istenen ... başvuru numaralı “...” ibaresini ihtiva eden markanın hükümsüzlüğü koşullarının oluşmayacağı kanaati ile heyetlerince hâkim olmakla birlikte konu hakkında nihai takdirin mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; davacı şirketin “...” markası ile davalının ...sayı ile tescilli “...” markasının benzerlik teşkil edip etmediği, davalı yanın ...sayı ile tescilli “...” markası yönünden Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 6/1, 6/4, 6/5, 6/6 ve 6/9 maddeleri gereğince hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşıldı. 6769 s. Kanun'un 6/1. hükmü uyarınca markalar ve tescile konu mallar arasında halk arasında karıştırılma ihtimaline neden olabilecek bir benzerliğin mevcut olup olmadığının tespit edilmesi, ardından da somut olayın şartları dikkate alınarak markaların halk tarafından karıştırılma tehlikesi olup olmadığı hususunun irdelenmesi gerekmektedir.İlgili düzenleme anlamında bir markanın bir başka marka ile benzer olup olmadığı müşterinin hafızasında bıraktığı imaja göre belirlenir. Bir marka, hizmet veya malla karşılaştırılırken; marka, mal veya hizmete bütünsel açıdan yaklaşılmalı ve müşterileri nezdinde bıraktıkları izlenim dikkate alınmalıdır. Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 18.02.2001 tarih...E., ...K. Sayılı kararında “....Markalar karşılaştırılırken onların piyasaya sürülüş biçimlerine; kullanılış şekillerine bakılarak orta düzeydeki alıcı nezdinde bıraktığı toplu intiba dikkate alınır...” tespitinde bulunmakla maddeye somut bir kıstas getirmiş bulunmaktadır.Ayrıca, farklı unsurları bünyesinde bulunduran marka, bir başka markayı çağrıştırıyorsa ve bilhassa halk nezdinde bu başka marka ile irtibatının mevcut olduğu intibamı yaratıyorsa, “benzer” veya diğer bir ifade ile “karıştırılma ihtimali olan (iltibas)” markadan bahsedilir.Benzeri olup olmadığının tespitinde orta düzeyde tüketici üzerinde bıraktığı intiba esas alınır. Nitekim, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 05.07.2001 tarih,... E., ... K. Sayılı kararında; benzerlikleri yüzünden orta düzeyde bir tüketicinin ürünleri karıştırma tehlikesinin bulunduğu markalar arasında iltibas olduğunu kabul etmektedir.Avrupa Adalet Divanı karıştırılma ihtimalini “...Halkın söz konusu mal ve/veya hizmetlerin aynı ya da bağlantılı işletmelerden geldiği düşünme tehlikesidir...” şeklinde tanımlamaktadır.Öğretide karıştırılma ihtimali; “...Bir mal veya hizmetin alıcısının, yani genel anlamda halkın almayı tasarladığı, bildiği veya duyduğu mal veya hizmeti aldığı zannı ile başka bir işletmenin aynı veya benzer malını veya hizmetini alma ihtimali (tehlikesi) ile karşı karşıya olması...” biçiminde tanımlamaktadır. (Çolak, Uğur, Türk Marka Hukuku, 2012, s,222)Karşılaştırmaya tabi markalar arasında bir benzerliğin varlığının tespitinde doktrin ve yargı kararları birlikte değerlendirildiğinde ortaya çıkan kriterler şu şekildedir;Markalar arası görsel, biçimsel, anlamsal, işitsel benzerlikler,Markaların birbirini çağrıştırması,Markaların bir bütün olarak uyandırdığı toplu kanaat,Markaların tescilli oldukları malların veya hizmetlerin hitap ettiği alıcı gurubunun toplumsal düzeyi ve durumu,Markayı taşıyan malın değeri ve alıcının bu malı almaya ayırdığı zaman,Markanın esas unsurları ve tamamlayıcı unsurları.Dava konusuna ilişkin bir üst kısımda yer alan açıklamalar kapsamında dosyada mevcut dava dilekçesi ve ekleri, TPMK kayıtları, aralarında çelişki bulunmayan 25/05/2025 tarihli ve 01/10/2025 tarihli bilirkişi raporları ve ilgili diğer deliller ile birlikte somut olay incelendiğinde;Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtları itibariyle, davacıya ait ... başvuru numaralı ... başvuru ve ... tescil tarihli, “...” ibaresini ve görselini ihtiva eden markanın Mal ve Hizmetlerin Sınıflandırılmasına İlişkin Tebliğ'in .., sınıflarda ... (...) LİMİTED adına tescilli olduğu, yine davacıya ait ... başvuru numaralı ...başvuru ve ... tescil tarihli, “...” ibaresini ve görselini ihtiva eden markanın da Mal ve Hizmetlerin Sınıflandırılmasına İlişkin Tebliğ'in ... sınıfında ... adına tescilli olduğu, hükümsüzlüğü istenen ... başvuru numaralı 01.07.2022 başvuru ve ... tescil tarihli, “...” ibaresini ve görselini ihtiva eden markanın ise Mal ve Hizmetlerin Sınıflandırılmasına İlişkin Tebliğ'in ... sınıfta ... ŞİRKETİ adına tescilli olduğu tespit edilmiştir.Davalı markası ... ibaresini ihtiva etmekle beraber marka görseli -bilirkişi raporu 6. sayfa- şeklinde olup ... ibaresi ... harfleri büyük, ibarenin başlangıcındaki h harfi ise küçük harf ile ve bir çizgisi ... harfi ile iç içe geçecek şekilde birleşik halde yazıldığı, davacının ... başvuru numaralı markası ise ... ibaresinden oluşup -bilirkişi raporu 6. sayfa- şeklindeki marka görseli, ... ibaresinin bütün harfleri büyük olacak şekilde beyaz zemin üzerine siyah ve kalın harflerle yazıldığı, markalar arasındaki tek fark davalı markasının başlangıcındaki “...” harfi olduğu görülmüştür. Bu kapsamda;Davacı markası olan ... ibaresinin başına h harfinin kısmen eklenmesinden ibaret olması ve söz konusu “...” harfinin yazım biçimi de dikkate alındığında davalı markasının ihtiva ettiği "..." harfinden ibaret farklılığın davalı markasını davacının markasından uzaklaştırmaya yeterli olmadığı, davalı markası ile davacı markaları arasında ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimalinin var olduğundan bahsedilebileceği kanaati mahkememizde oluşmuştur. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin ...E., ...K. Ve 04/12/2025 tarihli "... İltibas incelemesinin sadece işaretlere bakılarak değil, onların kapsamında bulunan ürünler ile onların niteliğini gözeterek ve her ikisinin birbirine etkisi nazara alınarak yapılmasının gerektiği..." şeklindeki ilamı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin ...E., ...K. Ve 27/11/2025 tarihli "... Davacının anılan markaları ile dava konusu başvuru arasında emtia benzerliğine ilişkin koşulun da gerçekleştiği gerekçesiyle..." şeklindeki ilamı ve aynı minvaldeki yüksek derece mahkeme kararlarında belirtildiği üzere marka hükümsüzlüğüne ilişkin değerlendirmenin ilgili sınıflar kapsamında bir değerlendirmeyi de ihtiva etmesinin gerektiğinin sabit olduğu, somut uyuşmazlıkta hükümsüzlük talebine konu davalının markasının tescilli olduğu sınıfın 34 olduğu, yani "Tütün, çiğneme tütünleri, sigaralar, purolar. Değerli metalden olanlar da dahil olmak üzere, tütün içenlere mahsus malzemeler: pipolar, puro ve sigara ağızlıkları, küllükler, tütün kutuları, sigara sarmak için aletleri, sigara kağıtları, nargileler, çakmaktaşları, çakmaklar, elektronik sigaralar ve bunlarla kullanılan kartuşlar. Kibritler." Emtialarında tescilli olduğu, davacı markasının ise ....sınıflarda tescilli olduğunun tespit edilmesi ile davacı markasının ... sınıftaki tescilli olduğu emtialar ile davalı markasının tescilli olduğu ... sınıftaki emtiaların ayniyet içerdiğinden; davalı adına tescilli marka nezdinde SMK madde 6/1 gereğince hükümsüzlük koşulları oluştuğu kanaatine varılmıştır.Davacının SMK madde 6/4-5 yönünden taleplerinin hukuki değerlendirmesi ile devam edildiğinde; dosyaya sunulan belgeler incelendiğinde; sunulan delillerin davacıya ait markaların; markanın tescilinin ve kullanımının yayıldığı coğrafi alan ve kapsamını, markanın üzerinde kullanıldığı malın piyasadaki yaygınlığı, pazar payı, yıllık satış miktar, markaya ilişkin promosyon çalışmalarının (özellikle Türkiye'deki) özelliklerini, reklam niteliğinde olmayan ancak markanın tanıtımına faydalı olabilecek nitelikte faaliyetleri, marka sahibinin markasını koruma yolundaki etkin çabalarını, markanın tanınmışlığına ilişkin yapılmış kamuoyu araştırmaları varsa bunların sonuçlarını, markanın sahibi firmaya ilişkin özellikleri (firmanın büyüklüğü, çalışan sayısı vs.), markanın parasal değeri vs. şeklinde sıralanabilecek olan kriterlerini ortaya koymaya elverişli olmadığı, ilgili markalar bakımından yetkili merciler tarafından da verilen bir tanınmışlık kararı da bulunmadığı da göz önüne alındığında dosyada yer alan bilgi ve belgeler çerçevesinde davacı tarafın markalarının tanınmış marka olarak kabul edilemeyeceği değerlendirildiğinden davalı adına tescilli olan ve hükümsüzlüğü istenen ... başvuru numaralı “...” ibaresini ihtiva eden markanın SMK 6/4 ve 6/5 hükümleri kapsamında hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı anlaşılmıştır.Davacının SMK madde 6/6 yönünden taleplerinin hukuki değerlendirmesinde ise; www...com alan adının ... sorgusunda 29 Eylül 2020 tarihinde kayıt edildiği, alan adı sahiplik bilgilerinin gizlenmiş olması nedeniyle alan adı sahibi bilgisine erişilemediği, davacı yan sunmuş olduğu delil listesinde “www...com alan adının müvekkil şirket adına kayıtlı olduğuna dair belgeye yer vermişse de www...com alan adının davacı adına kayıtlı olduğuna dair herhangi bir belgeye dosya münderecatında rastlanılmamasından cihetle davalı markasının SMK madde 6/6 gereği hükümsüzlük koşullarını taşımadığı anlaşılmıştır.Son olarak Davacının SMK madde 6/9 yönünden taleplerinin kötü niyetli tescil kapsamında hukuki değerlendirmesinde; Marka Hukukunda kötü niyetli tescilin genel olarak kabul gören tanımı; “Ticari dürüstlük kurallarına aykırı olarak tanınmış olsun ya da olmasın markasından haksız olarak yararlanmak veya gerçekte kullanılmayıp yedekleme, marka ticareti yapmak amacına ya da şantaja yönelik başvuru ve haksız teciller birer kötü niyetli tescildir.” (Çolak, s. 782; Çağlar, s. 182.) şeklindedir.Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun ...E., ...K. Sayılı ve 16/07/2008 tarihli kararı, 6769 sayılı SMK madde 25/9 hükmü, Avrupa Birliği Adalet Divanının 2009 tarihli ... kararı, yine Avrupa Birliği Adalet Divanının ... kararı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin...E., ...K. Ve 30/06/2014 tarihli ilamı ve aynı minvaldeki yüksek derece mahkeme kararları ile sabit olduğu üzere markanın yedekleme amacı ile tescili, marka ticareti, markadan haksız olarak yararlanmak, şantaja yönelik başvuru halleri şeklinde kriterlere sahip kötü niyetin ispatı halinde markanın hükümsüz kılınacağına şüphe yoktur, fakat önemle belirtmek gerekir ki; önceki markadan haberdar olma veya aynı sektörde faaliyet gösterme tek başına kötü niyetin ispatı için yeterli değildir.Bu kapsamda somut olay incelendiğinde; davalının kötü niyet ile hareket ettiğinin herhangi bir delil ile ispatlanamadığı, asıl olanın iyi niyet olduğu kabulü ile hareket edildiğinde davalı markasının SMK madde 6/9 hükmünü taşımadığı kanaatine varılmıştır.HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın KABULÜNE,Davalı adına ... tarih, ... sayı ile tescilli "..." markasının hükümsüzlüğüne, hükümsüzlüğüne karar verilen markanın tescil markasının sicilden terkinine2-Harçlar Kanunu Gereğince alınması gereken 615,40.-TL harcın peşin alınan 427,60 TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 187,80.-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 427,60 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Avukatlık Ücret Tarifesi Gereğince alınması gereken 55.000,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan 747,00.-TL posta ve tebligat masrafı, 16.000,00.-TL bilirkişi ücreti ile 427,60 TL başvuru harcı, 60,80.-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 17.235,40.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Karar kesinleştiğinde yatırılan ancak kullanılmayan gider avansının yatıranlara iadesine, Dair verilen karar davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı, hazır olanlara duruşma zaptından örnek verildi. 05/11/2025Katip ¸e-imzalıdır Hakim ¸e-imzalıdır Bakiye Harç : 187,80.-TL