Kısıtlının vesayet makamı izni olmaksızın yerleşim yerini değiştirmesiyle oluşan yetki uyuşmazlığında, ilk vesayet makamının görevli olduğuna dair kesinleşen mahkeme kararı.
Özet: Türk Medenî Kanununun 405. maddesi uyarınca kısıtlanan bir kişinin vasisi, kısıtlının yerleşim yerinin değiştiğini beyan ederek dosyanın yetkisizlik kararıyla yeni adrese gönderilmesini talep etmiş; ancak ilk mahkemenin adresi kayıtlarında değiştirerek yetkisizlik kararı vermesine karşın, dosyayı devralan yeni yerleşim yerindeki mahkeme, kısıtlının yerleşim yeri değişikliği için vesayet makamından izin alınmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiştir; uyuşmazlık sonucunda, 4721 sayılı Kanunun 412. maddesi uyarınca vesayet altındaki kişinin yerleşim yerini vesayet makamının izni olmaksızın değiştiremeyeceği prensibi doğrultusunda, konuyla ilgili karar verme yetkisinin ilk vesayet makamında olduğu kabul edilerek yetkili yargı yeri belirlenmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/10244 E.  ,  2025/13635 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ:Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2025/489 Esas, 2025/371 Karar
KISITLI:
VASİ:
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Kocaeli 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 22.01.2025 Tarihli ve 2024/2113 Esas, 2025/88 Karar Sayılı Kararı
Kısıtlı ..., 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 405 inci maddesi gereğince kısıtlanmış ve kendisine ...' ın vasi olarak atanmasına karar verilmiştir.
Vasi 14.03.2025 tarihli dilekçesi kısıtlının ... Mah. ... Sok. No:7/1 ... B Blok K:3 D:10 .../Tekirdağ adresine taşınmış olduğunu belirterek dosyanın yetkisizlik kararı ile gönderilmesini talep etmiştir.
Mahkemece 15.04.2025 tarihli ek kararıyla kısıtlının adresinin ... Mah. ... Sok. No:7/1 ...B Blok K:3 D:10 .../Tekirdağ olarak değiştirilmesi ve kısıtlının yerleşim yeri adresi mahkeme yargı çevresi dışında olacağı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. Çorlu 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 15.05.2025 Tarihli ve 2025/489 Esas, 2025/371 Karar Sayılı Kararı
Kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine ilişkin Kocaeli 1. Sulh Hukuk Mahkemesince verilmiş bir izin kararı bulunmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanun’un 405 inci maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlının yerleşim yerinin değiştirilmesi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2.4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:
“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”
4. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yerinin değişmesi” başlıklı 412 nci maddesi şöyledir:
“Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur."
C. Değerlendirme
Kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ilişkin vesayet makamı olan Kocaeli 1. Sulh Hukuk Mahkemesince 4721 sayılı Kanun’un 412 nci maddesinin birinci fıkrasına göre verilmiş bir izin kararı olmadığından konu ile ilgili karar vermekte Kocaeli 1. Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, Kocaeli 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
27.10.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.