Malatya ve Silifke Sulh Hukuk Mahkemeleri arasındaki vesayet davasında, kısıtlının yerleşim yeri değişikliği talebi bulunmaksızın yetkisizlik kararı verilmesiyle doğan yargı yeri uyuşmazlığının çözümü.
Özet: Vesayet altındaki kişinin vasisinin değiştirilmesi talebiyle başlayan süreçte, yerleşim yeri değişikliğine dair herhangi bir talep olmaksızın yetkisizlik kararları veren iki farklı sulh hukuk mahkemesi arasındaki yetki uyuşmazlığı incelenmiş; kısıtlının resmi yerleşim yerinin değişmediği ve izin alınmadan yerleşim yeri değişikliğine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu tespitiyle, vesayet işlerinde yetkinin kısıtlının yerleşim yerindeki mahkemeye ait olması ilkesi uyarınca ilk davanın açıldığı mahkemenin görevli olduğuna hükmedilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/10041 E.  ,  2025/13625 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ:Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2024/411 Esas, 2024/69 Karar
VASİ:
KISITLI ADAYI:
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Malatya 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 21.11.2014 Tarihli ve 2014/1447 Esas, 2014/1633 Karar Sayılı Kararı
Kısıtlı ... 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 405 inci maddesi gereğince kısıtlanmış ve mahkemece 07.07.2020 tarihli ek kararıyla kendisine ...'in vasi olarak atanmasına karar verilmiştir.
Vasi 12.06.2024 tarihli dilekçesiyle vasilik görevinin kaldırılmasına karar verilmesini talep edilmiştir.
Vasi adayının 09.08.2024 tarihli dilekçesiyle kısıtlıya vasi olarak atanmayı talep etmiştir.
Mahkemece 27.09.2024 tarihli ve 2009/438 Esas, 2009/539 Karar sayılı kararıyla kısıtlının yerleşim yeri adresinin ... Mah. ... Sok. ... No: 16 İç Kapı No: 18 .../Mersin olarak değiştirilmesine izin verilmesine ve mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.
B. Silifke 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 07.10.2024 Tarihli ve 2024/411 Esas, 2024/69 Karar Sayılı Kararı
Kısıtlının kısıtlılık halinin devamına ve vasinin vasilik görevinin devamına karar verilmiştir.
Mahkemece 30.04.2025 tarihli ek kararıyla vasinin veya vasi adayının yerleşim yeri değişikliğine ilişkin herhangi bir talebinin olmadığı, dolayısıyla yerleşim yeri değişikliğine izin verilerek yetkisizlik kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu ayrıca kısıtlının mernis adresinin ... Mah. ..... No: 101 İç Kapı No: 443 .../ Malatya olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanun’un 405 inci maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlının vasisinin değiştirilmesi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2.4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:
“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”
4. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yerinin değişmesi” başlıklı 412 nci maddesi şöyledir:
“Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur."
C. Değerlendirme
Kısıtlı ya da vasisinin yerleşim yeri değişikliğine izin talebi olmadan vesayet makamı olan Malatya 2. Sulh Hukuk Mahkemesince kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ve dosyanın Silifke Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmakla dosyanın takibi ile Malatya 2.Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, Malatya 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
27.10.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.