istanbul fikri ve sınai haklar mahkemesinde, müzik eserlerinin yarışma programında izinsiz kullanılması nedeniyle mali ve manevi tazminat talep edilen, davalının sorumluluğu reddettiği bir fikri haklar davası.

İstanbul Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesinde, müzik eserlerinin yarışma programında izinsiz kullanılması nedeniyle mali ve manevi tazminat talep edilen, davalının sorumluluğu reddettiği bir fikri haklar davası.

Özet: Davacı şirket, edisyon sözleşmesiyle mali haklarını haiz olduğu müzik eserlerinin, davalılarca yapımcılığı ve yayımcılığı üstlenilen bir yarışma programında izinsiz olarak yeni aranjmanlarla icra ettirilip umuma temsil edildiği, kaydedildiği, çoğaltıldığı ve televizyon kanalları ile dijital platformlarda senkronize edilerek yayınlandığı iddiasıyla, mali hak ihlali nedeniyle FSEK 68 uyarınca üç katı maddi ve manevi tazminat talep etmiş; davalı şirket ise, yayın lisansı ve bahsi geçen yayınlarla doğrudan ilişkisi bulunmadığı, diğer davalıyla sözleşmesinin olmadığı gerekçeleriyle dava şartı yokluğu savunmasıyla davanın reddini talep ederek husumetin yayın hizmeti sunan medya kuruluşlarına yöneltilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

T.C.

İSTANBUL

2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO:2020/324

KARAR NO :2025/273

DAVA:Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:06/10/2020

KARAR TARİHİ:18/11/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava Dilekçesi: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava konusu müzik eserleri müzik eserlerinin söz yazarı ve bestecisi olan ... tarafından müvekkil ile yapılan edisyon sözleşmesi kapsamında müvekkil şirkete devredildiğini, söz konusu eserlere ilişkin mali hakların müvekkiline ait olduğunu, yasal hakları müvekkile ait olan bu müzik eserlerinin, davalılar tarafından yapımcılığı ve yayımcılığı yapılan “...” adlı yarışma programlarında izinsiz ve yasa ve hukuka aykırı bir şekilde birden fazla kere kullanıldığını, tespit edilen kullanımlarda davalıların müzik eserlerini yeni aranjmanlar yaparak icra ettirdiğini, bunu bir yarışma formatı içinde kullandığını, yarışma programının çekimi sırasında bu icraların adeta bir gösteri ya da konser gibi bir seyirci kitlesi önünde umumi bir mahalde temsil ettirdiğini, bunları yayınlanmak üzere filme alarak müzik eserlerini görüntü ile eşleştirerek senkronize ettiğini, senkronize ettiği bu eserleri izinsiz olarak kayıt edip çoğalttığını, izinsiz olarak işlediği ve temsil suretiyle faydalandığı eserleri ayrıca ülke çapında yayın yapan ve çok izlenen televizyon kanallarında, ... ....com.tr adresinden yayın yapan internet kanalında ve dijital ortamda ticaret mevkiine koyduğunu, yayınlattığını ve yayınladığını, eserlerin izinsiz kullanımının halen acunn.com, ....com.tr ve güncel eserlerin bir kısmı da ... sayfasında devam ettiğini, davalının izinsiz ve hukuka aykırı şekilde yaptığı bu kullanımlarla müvekkiline ait mali hakları ihlal ettiğini, ihlal ettikleri mali haklar bağlamında müvekkile tazminat ödemeleri gerektiğini, davalı şirketin daha önce aynı programlarda ve aynı şekilde başka bir eser sahibinin daha eserlerini izinsiz olarak kullandığını, bu nedenle Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’ nin 2014/18041 e. 2015/13001 k. sayılı ilamı ile davalının aleyhinde maddi ve manevi tazminata hükmedildiğini, huzurdaki olayda aynı yarışma programları ile ilgili verildiği bu yargıtay kararını emsal olarak dikkate alınması gerektiğini, davalıların izinsiz ve hukuka aykırı kullanımları nedeniyle FSEK 68 uyarınca 3 katı olarak talep edilen mali hak bedelinin fazlaya ilişkin hakları saklı tutulması istemiyle şimdilik 5.000 TL'nin ihlal tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsilini, davalıların izinsiz ve hukuka aykırı kullanımları nedeniyle 45.000 TL manevi tazminatın ihlal tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsilini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap Dilekçesi: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; HMK 114/1 (d) ve 114/1 (g) Maddesi uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiğini, davacının müvekkili şirket ve diğer davalı ... Prodüksiyon ve Reklam Hizmetleri A.Ş. ("...") aleyhine ikame ettiği işbu huzurdaki dava ile telif ve kullanım hakkının kendisine ait olduğunu iddia ettiği eserlerin, izin alınmaksızın "..." ve ve "..." isimli yarışma programlarında kullandığını belirterek, müvekkil şirket ve diğer davalıdan 5.000.-TL. maddi ve 45.000.-TL. manevi tazminat talep ettiğini, müvekkil şirketin dava dilekçesinde bahsi geçen yayınlarla doğrudan ya da dolaylı şekilde hiçbir ilgisi bulunmadığını, 112 Sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 19. maddesi uyarınca, "yayın lisansı münhasıran radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmeti sunmak amacıyla Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş anonim şirketlere verilir". Hükmünü içerdiğini, davalı Şirket'in Radyo ve Televizyon Üst Kurulu ("RTÜK") nezdinde herhangi bir yayın lisansı bulunmadığını, dolayısıyla, herhangi bir yayın lisansı olmayan müvekkil şirketin Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun ilgili maddeleri kapsamında bir eserin aslının ya da çoğaltılmış nüshalarının umuma iletilmesini sağlamaya vasıta olan, dava dilekçesinde adı geçen "..." logolu televizyon kanalı da dahil olmak üzere, herhangi bir televizyon kanalı bulunmadığını, RTÜK'ün internet sitesinde "Sektörü Oluşturan Kuruluşlar" başlığı altında yer alan medya hizmet sağlayıcı şirketlere ait listenin incelenmesi halinde de bu durumun kolaylıkla tespit ve tevsik edileceğini, davalının herhangi bir yayın kuruluşunun medya hizmet sağlayıcısı olmamakla birlikte; yine dava dilekçesinde yer alan "com" ve "com.tr" uzantılı alan adları da müvekkil şirkete ait olmadığını, öte yandan müvekkil şirket ile diğer davalı arasında dava konusu programlar nedeniyle akdedilmiş herhangi bir sözleşme de bulunmadığını, ilgili mevzuat kapsamında davaya sebep husumetin umuma iletimi gerçekleştiren medya kuruluşlarına yöneltilmesi gerektiği halde; davacı davasını yanlış hasıma (müvekkil şirkete) yöneltildiğini, ava konusu yayınlar sebebiyle müvekkil şirkete husumet yöneltilemeyeceğinden dolayı, müvekkil şirket aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle dava şartı yokluğundan reddine, mahkeme aksi kanaatte olması halinde davacının gerek maddi gerekse manevi talepleri zamanaşımına uğramış olduğundan davanın reddine karar verilerek yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Cevap Dilekçesi: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın dava dilekçesinde 2016 yıllarından itibaren yayınlanmış eserlere yer verdiğini, davacının gerek maddi gerekse manevi taleplerinin zamanaşımına uğradığını, özellikle manevi tazminat taleplerinin yasal 2 yıllık süreden çok sonra talep edildiğini beyanla taleplerin zamanaşımına uğraması sebebiyle davanın bu yönden reddini, dava kapsamında manevi tazminata hükmedilmesi, "Adın Belirtilmesi Salahiyeti" başlıklı FSEK 15. madde kapsamında düzenlendiğini, dava konusu eserlerde ad belirtildiğini ve bu nedenle manevi hak ihlalinin bulunmadığından manevi tazminat talebinin reddini ,davacı vekilinin fahiş manevi tazminat talebine dayanak olarak sunulan Hukuk Genel Kurulu ilamının huzurdaki daha konusu ile hiçbir ilgisi bulunmadığını, gazete ekinde kupon karşılığı promosyon dağıtılmasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olduğunu ve bu manevi tazminat talebinin reddini beyanla

dava konusu yarışma programlarında, yarışmacıların performans sergilediğini ve oylama neticelerine göre elendiğini veya yarışmaya devam ettiklerini ve bu nedenle, dava konusu yayınların yarışma programları olduğu için kısa sürede güncelliğini yitirdiğini ve gerek TV'de gerekse başka mecralarda defalarca yayınlanmadığını, eserlere ilişkin tarifelerin tespitinde FSEK’un 42/A maddesi uyarınca; ülkenin ekonomik ve sosyal koşulları dikkate alınarak makul seviyede belirlenmesi, eserin yayımı ve kullanıldığı sektörleri tahrip edici, üretimini engelleyici, genel kabul görmüş uygulamalara zarar verici etki yaratmaması, rekabeti bozucu şartlar oluşturmaması, eserlerin kullanım ve iletim sıklığı gibi hususların dikkate alındığını, telif hakları ücretlerini belirlemenin amacının yaratıcı eseri dolayısıyla eser sahibine hakkaniyete uygun bir destek vermek ve eseri kullanana da ekonomik koşullara uygun bir gelir temin etmek, böylece piyasada gelirin yaratılmasını ve dengeli paylaşımını sağlayarak, gelir paylaşımı dolayısıyla ortaya çıkabilecek zararlı etkileri ortadan kaldırdığını ancak davacı tarafından istenen telif bedellerinin bu amaçları taşımadığını ve tamamen rekabet bozucu olduğunu, söz konusu programların müzik yarışma programları olduğunu, bu tarz müzik yarışma programları sırasında bir takım müzik eserleri kullanıldığını ve bu eserlere ait telif ücretlerinin ilgili meslek birliklerine ödendiğini, meslek birliklerine, süresinde gerekli bildirimlerin yapıldığını beyanda huzurda açılan davanın reddine dair karar verilmesini talep etmiştir.

Cevaba Cevap Dilekçesi: Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle; Davalılar tarafından 2011 yılından itibaren müvekkilden izin alınmadan haksız ve hukuka aykırı şekilde yayınlanmış eserlere ilişkin tazminat isteminde bulunulduğunu ve 10 yıl olan tazminat zamanaşımı henüz dolmadığını, müvekkilin tazminat isteminin zamanaşımına uğradığı iddiasının mesnetsiz olduğunu, sunmuş oldukları dava dilekçesinde davalı tarafından izinsiz kullanılan eserlerin yayın tarihleri ve içeriklerinin tespit edilerek mahkememize sunulduğunu, davalının bu tarih ve içeriklerin çelişkili olduğunu iddia etmiş ise de alınan internet sitesi linklerinin siteye giren herkes tarafından kolaylıkla alınabilen linkler olduğunun gayet açık ve net olan bu durumda davalının hususu çelişkili bulması kötüniyetli olarak yapılan bir iddia olduğunu ve dava dilekçesini tekrarla mahkememizde açılan davanın kabulüne dair karar verilmesini talep etmiştir.

Dava değeri artırım dilekçesi: Davacı vekili 23/06/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile, maddi tazminat taleplerini arttırarak 75.600,00 TL maddi taziminata karar verilmesini talep etmiştir.

Deliller:

Tefrik kararı: Mahkememiz 2020/324 esas sayılı dosyasından tefrik edilen 2021/346 uyuşmazlığın edisyon sözleşmesine kaynaklı hak iddiasına dayalı maddi-manevi tazminat ilişkin olduğu, davalı ... Gurubu A.Ş. açısından davanın tefriki ile ayrı bir esasa kaydına dair karar verildiği anlaşılmıştır.

- ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2020/... Esas sayılı dosyasının UYAP üzerinden gönderildiği ve dosyamız arasına alındığı anlaşılmıştır.

- ... yazılan müzekkereye cevap verildiği ve yazı cevabının dosyamız arasına alındığı anlaşılmıştır.

- ...'ye yazılan müzekkereye cevap verildiği ve dosyamız arasına alındığı anlaşıldı.

-... ... yazılan müzekkereye cevap verildiği ve dosyamız arasına alındığı anlaşıldı.

Bilirkişi Raporu: 04/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda; "Davacının davaya konu müzik parçası söz ve bestelerinin “eser” niteliğine haiz olduğu,

davacının FSEK’den kaynaklanan mali haklarının ihlal edildiği,

davacıya ait mali hak ihlali karşılığı rayiç değer karşılığının 67.200,00. TL olduğu ve

davacının bu bedelin FSEK 68 çerçevesinde 3 katını talep hakkının bulunduğu, bunun

mahkemeniz takdirinde olduğu,

davacı açısından bir manevi zarara sebebiyet verilmediği, takdirin Mahkemenizde

olduğu"na dair kanaatlerini bildirmişlerdir.

Bilirkişi Ek Raporu: 04/04/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda; "Dava konusu içeriklerin künyesinin tespit edildiği davalıların içerik sağlayıcı olarak

görünmediği, TV kanalının da davalılardan farklı bir tüzel kişilik olduğu,

Rayiç bedellerin her yıla göre içerikteki gibi güncellendiği ve toplam talebin 25.200,00.TL

olabileceği"ne dair kanaatlerini bildirmişlerdir.

Bilirkişi Ek Raporu: 08/05/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; "Dava konusu içeriklerin künyesinin tespit edildiği davalıların içerik sağlayıcı olarak görünmediği, TV kanalının da davalılardan farklı bir tüzel kişilik olduğu, rayiç bedellerin her yıla göre içerikteki gibi güncellendiği ve toplam talebin 25.200,00.TLolabileceği, FSEK 68'e göre 3 katına artırılması hususu yüce mahkemenizin takdirindedir" şeklinde kanaatlerini bildirmişlerdir.

Dava ve uyuşmazlık : Taraflar arasındaki dava, davacının hak sahibi olduğu iddia edilen "... " ," ...", "..." ve "... " isimli eserlerin davalı tarafça TV ve internet üzerinden izinsiz olarak kullanılması nedeniyle ihlal edilen Fikri Haklar için maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Davacı taraf her iki eserin hak sahibi olduğunu, davacının herhangi bir sözleşme veya izni olmadan dava konusu edilen eserleri TV ve internet üzerinde yayınlanan programlarda kullanıldığını belirterek davanın kabulüne karar verilmesini, davalı ise davanın reddini savunmuştur.

Gerekçe: Tüm dosya kapsamı dikkate alındığında; dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere, dava konusu edilen "... " ," ...", "..." ve "... " isimli eserlerin 5846 sayılı kanun gereğince eser mahiyetinde olduğu, dosya arasında alınan ... kayıtları ile bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere eserin hak sahibinin davacı olduğu, davalı tarafça eserlerin TV programında ve internet üzerinde kullanıldığı ve davalının bu kullanımlarının ve eserleri yayınlamasının herhangi bir hakka dayanmadığı, bu nedenle davacının Fikri Haklar ihlal edildiği kanaatine varıldığından davacının maddi ve manevi tazminat talepleri yönünden hesaplama yapılması gerektiği, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarında; eser sahibinin popülaritesi - şöhreti, müzik endüstrindeki yeri, eserlerinin tanınmışlığı, hitap ettiği kitlenin genişliği, eserlerin kullanıldığı alan, kullanma amacı gibi eser rayiç bedelin tespitini doğrudan ilgilendiren parametrelerin ışığında ve fiilin işlenmiş olduğu yıllar da göz önüne alındığında, "Davaya konu müzik eserlerinin bir defalık kullanımı için eserlerin söz, müzik toplam 600,00 TL kullanım bedeli olabileceği, bu çerçevede tüm eserler için yayın tarihleri dikkate alınarak 12.600,00 TL TV kullanımları için, 12.600,00 TL internet kullanımları için toplamda 25.200,00 TL telif bedeli hesaplanabileceği, tüm eserler için toplamda 25.200,00 tl telif tazminatı istenebileceği, bu bedelin 3 katı olan 75.600,00 TL'nin FSEK 68.maddesine uygun olduğu bildirildiğinden, bu miktar üzerinden maddi tazminat davasına kabulüne karar vermek gerekmiştir. Manevi tazminat talebi yönünden ise; somut olayda davacıya ait eserlerin izinsiz olarak yarışma programında kullanıldığı anlaşılmaktadır. Şu hale göre davacının isminin yayınlarda eseri seslendiren kişinin görüntüsü altından bant şeklinde belirtildiği, bu haliyle davacının manevi haklarının ihlal edilmediği anlaşılmakla manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir

Yapılan yargılama sonucunda; tüm dosya kapsamında toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve mevzuat hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, davaya konu "... " ," ...", "..." ve "... " isimli eserlerin hak sahipliğinin davacıya ait olduğu, davalı kullanımlarının davacının mali haklarından FSEK 24 çerçevesinde temsil hakkını ihlal ettiği, davaya konu eserlerin toplamda 14 kez TV 'De 14 kez de internette yayınlanması nedeniyle ihlalinin gerçekleştiği, davaya konu eserlerin popülerliği, kalitesi, eserin ne kadarının kullanıldığı, eserin kullanıldığı program formatı, program tekrarları vb. gibi kriterler dikkate alınarak sektör bilirkişileri tarafından yapılan değerlendirmeye göre davalı kullanımlarının rayiçler dikkate alındığında 25.200,00 TL'ye tekabül ettiği FSEK 68 kapsamında 3 kat hesabı ile davacının davalılardan 75.600,00 TL talep edebileceği sonucuna ulaşılmış maddi tazminat talebinin bu miktar üzerinden kabulüne karar vermek gerekmiş, davalı kullanımlarının izahı yapılan mevzuat kapsamında manevi hak ihlaline sebebiyet vermediği anlaşılmakla manevi tazminat talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan sebeplerle;

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 75.600,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden işleyecek faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

2- Manevi tazminatın REDDİNE,

3-Alınması gereken 5.164,24 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 853,88 TL peşin harç, 2.412,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 3.265,88 TL harcın düşümü ile kalan 1.898,36 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

4-Davacı tarafından yapılan 853,88 TL peşin harç, 2.412,00 TL Tamamlama harcı, 54,40 TL başvuru harcı, 4.515,00 TL bilirkişi ücreti, 1.377,75 TL posta/ müzekkere gideri olmak üzere toplam 9.213,03 TL yargılama giderinin kısmen kabul/kısmen red oranı göz önüne alınarak takdiren 5.775,33(9.213,03*75.600,00/120.600) TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan giderin davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Davalı ... Prodüksiyon ve Reklam Hizmetleri A.Ş tarafından yatırılan 100,00 TL'nin kabul ve ret oranı dikkate alınarak 37,31 TL'sinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,

6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T.'ye göre hesaplanan 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

7-Manevi tazminat davası yönünden davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

8-Suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.360,00TL Arabuluculuk ücretinin davadaki haklılık oranına göre hesaplanan 680,00 TL'sinin davacıdan, 680,00 TL'sinin ise davalılardan müştereken alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

9-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştikten sonra ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,

Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.18/11/2025

Katip ...

Hakim ...