Kamulaştırma Kanunu uyarınca taşınmaz üzerindeki muhdesat bedelinin tespiti ile idareye aidiyeti davasında bilirkişi raporu ve bedel düşük tespiti itirazlarının temyiz incelemesi.
Özet: Kamulaştırılan bir taşınmaz üzerindeki muhdesat bedelinin tespiti ve idareye aidiyeti davasında, ilk derece mahkemesi davanın kabulüne karar vermiş, bu karara karşı hem idare hem de muhdesat sahibi tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. Bölge Adliye Mahkemesi, muhdesat bedellerinin resmi birim fiyatları ve yıpranma payı düşülerek, ağaç bedellerinin ise maktuen belirlenmesinde bir isabetsizlik görmemiş, itirazlara rağmen ek bilirkişi raporlarının yeterli olduğunu ve uzmanlık gerektiren değerlendirmelerin doğru yapıldığını belirterek tarafların istinaf başvurularını esastan reddetmiştir. Davalı vekili ise belirlenen bedellerin düşük olduğunu, eksik ve hatalı değerleme yapıldığını ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ: Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2023/1880 Esas, 2024/3326 KararKARAR: Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ: Van 3. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI: 2022/473 Esas, 2023/289 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan muhdesat bedelinin tespiti ve kamulaştırılan muhdesatın davacı idareye aidiyeti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Van ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 406/G parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan muhdesat bedelinin tespiti ve kamulaştırılan muhdesatın müvekkili idareye aidiyetini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve muhdesat bedelinin tespiti ile davacı taraftan tahsil edilerek davalı tarafa ödenmesine, kamulaştırılan muhdesatın davacı idareye aidiyetine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun eksik ve yetersiz olduğunu, bedelin fahiş olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme kararına ve dayanak bilirkişi raporuna yapmış oldukları itirazların dikkate alınmadığını, muhtesat bedellerinin çok düşük tespit edildiğini, yapı bedeli hesabında çok ciddi oranda eksiltme ve yıpranma yapıldığını, raporda taşınmazın şehir içindeki konumunun taşınmazların değer artışının dikkate alınmadığını, taşınmazın alt yapı hizmetlerinden yararlandığını ve ticari bölgede olup yol güzergâhının kenarında bulunduğunu, taşınmazın değerinin emsale göre tespit edilmesi gerektiğini, müştemilatların yapımınında en kaliteli malzemelerin kullanıldığını, resmi birim fiyatlarına göre yapılan hesaplamanın telafisi imkansız zararlara yol açacağını, ağaç bedelleri bakımından yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu ve bedelin düşük hesaplandığını, ağaçların piyasa rayiç fiyatları dikkate alınmadan hesaplama yapıldığını, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmaz üzerindeki yapılara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmî birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek; ağaçlara ise yaş, cins ve verim durumlarına göre maktuen değer biçilerek tespit edilen bedelin davalıya ödenmesine ve muhtesatın davacı idareye aidiyetine karar verilmesinde, tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine ve kamulaştırma bedeline 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrası gereğince davanın açıldığı tarihten 4 ay sonrasından başlamak üzere yasal faiz uygulanmasına karar verilmesinde bir isabetsizlik olmadığı belirtilerek, her ne kadar taraf vekillerince ayrı ayrı yapıların nitelikleri ve yıpranma oranlarına, ağaçların da sayısı ve yaşlarına itiraz edilmiş ise de; İlk Derece Mahkemesince itirazlar sonrası alınan ek raporda gerekli değerlendirmelerin yapıldığı, yapılan keşifte arazideki mevcut duruma göre tespitlerin ve ölçümlerin yapıldığı, keşif sonrasında yol çalışması nedeniyle muhdesatların yıkılmış olduğu, itiraz edilen hususların teknik ve uzmanlık gerektiren hususlara yönelik olduğu ve bu konuda keşif sonrası alınan rapora ve ek rapora itibar edilmesinin yerinde olduğu kanaati ile taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir. C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı muhdesat maliki arasında muhdesat bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,16.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.