2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesi kapsamında muhdesat bedelinin tespiti ve kamulaştırılan muhdesatın idareye aidiyeti davasında bilirkişi raporuna itirazların temyiz incelemesi.
Özet: Kamulaştırılan bir taşınmaz üzerindeki muhdesat bedelinin tespiti ve davacı idareye aidiyeti davasında, ilk derece mahkemesi muhdesat bedelini belirleyip idareye aidiyetine karar verdikten sonra, hem davacı idarenin bilirkişi raporunun eksik ve yüksek değerleme iddiaları, hem de davalının düşük değerleme iddiaları ile yaptığı istinaf başvuruları, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından, resmi birim fiyatları ve yıpranma payları esas alınarak yapılan değerlemelerde ve itirazlar sonrası alınan ek raporlardaki tespitlerde bir isabetsizlik görülmeyerek esastan reddedilmiş, ardından davacı idare bu kararı temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ: Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2023/1342 Esas, 2024/3317 KararKARAR: Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ: Van 2. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI: 2022/495 Esas, 2023/243 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan muhdesat bedelinin tespiti ve kamulaştırılan muhdesatın davacı idareye aidiyeti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Van ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1714/E parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan muhdesat bedelinin tespiti ve kamulaştırılan muhdesatın müvekkili idareye aidiyetini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı taraf cevap dilekçesinde özetle, taşınmazın gerçek değerinin belirlenmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve muhdesat bedelinin tespiti ile davacı idareden tahsil edilerek davalı tarafa ödenmesine, kamulaştırılan muhdesatın davacı idareye aidiyetine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun eksik ve yetersiz olduğunu, raporda kamulaştırma sınırı içerisinde kalan ağaç ve yapıların tespit edilmesi gerekirken formda belirtilen sayıdan fazla ağaç değeri tespit edilerek değerinin yüksek hesaplandığını, yapılarda ise eksik imalat ve amortisman payının düşürülmediğini, bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılarak yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda hatalı bir çok işlemin olduğunu ve bu konuyla ilgili itirazlar yapmış olmalarına rağmen hataların düzeltilmeden yerel mahkemenin karar verdiğini, ağaç bedelleri bakımından benzer ürünlerde aynı oran uygulanacağına olağana aykırı tutarsız oranlarda düşüm yapılarak düşük ve tutarsız ağaç değerlerinin takdir edildiğini bu nedenle ağaç değer düşüklüğü söz konusu olduğunu, müvekkilinin bu anlamda eksik ödeme yapılarak mağdur edildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmaz üzerindeki yapılara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmî birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek; ağaçlara ise yaş, cins ve verim durumlarına göre maktuen değer biçilerek davalıya ödenmesine, tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine, kamulaştırma bedeline 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrası gereğince davanın açıldığı tarihten 4 ay sonrasından başlamak üzere yasal faiz uygulanmasına karar verilmesinde bir isabetsizlik olmadığı belirtilerek, her ne kadar taraf vekillerince ayrı ayrı yapıların nitelikleri ve yıpranma oranlarına, ağaçların da sayısı ve yaşlarına itiraz edilmiş ise de; İlk Derece Mahkemesince itirazlar sonrası alınan ek raporda gerekli değerlendirmelerin yapıldığı, yapılan keşifte arazideki mevcut duruma göre tespitlerin ve ölçümlerin yapıldığı, keşif sonrasında yol çalışması nedeniyle muhdesatların yıkılmış olduğu, itiraz edilen hususların teknik ve uzmanlık gerektiren hususlara yönelik olduğu ve bu konuda keşif sonrası alınan rapora ve ek rapora itibar edilmesinin yerinde olduğu kanaati ile taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir. C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı muhdesat maliki arasında muhdesat bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,16.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.