Kamulaştırma Kanunu uyarınca muhdesat bedelinin tespiti ve idareye aidiyetine yönelik davada Bölge Adliye Mahkemesinin esastan ret kararına karşı davacı idarenin temyizi.
Özet: Bu hukuki evrak, 4650 sayılı Kanun ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesi kapsamında açılan muhdesat bedelinin tespiti ve kamulaştırılan muhdesatın davacı idareye aidiyeti davasının yargılama sürecini özetlemektedir. İlk derece mahkemesi davayı kabul ederek muhdesat bedelini belirlemiş ve kamulaştırılan muhdesatın idareye aidiyetine karar vermiştir. Hem davacı idare hem de davalı taraf, bilirkişi raporlarındaki değerleme eksiklikleri ve hatalarını ileri sürerek bu kararı istinaf etmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi, ağaçların yaş, cins ve verim durumlarına göre yapılan değerlemeleri, muhdesatın idareye aidiyetini ve belirlenen bedelin bloke edilerek ödenmesi ile yasal faiz uygulanmasını yerinde bularak her iki istinaf başvurusunu da esastan reddetmiştir. Davacı idare, istinaf dilekçesindeki sebeplerini yineleyerek Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ: Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2023/1272 Esas, 2024/3209 KararKARAR: Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ: Van 2. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI: 2022/517 Esas, 2023/229 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan muhdesat bedelinin tespiti ve kamulaştırılan muhdesatın davacı idareye aidiyeti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Van ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 127/G parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan muhdesat bedelinin tespiti ve kamulaştırılan muhdesatın müvekkili idareye aidiyetini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve muhdesat bedelinin tespiti ile davacı idareden tahsil edilerek davalı tarafa ödenmesine, kamulaştırılan muhdesatın davacı idareye aidiyetine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun eksik ve yetersiz olduğunu, raporda kamulaştırma sınırı içerisinde kalan ağaç ve yapıların tespit edilmesi gerekirken formda belirtilen sayıdan fazla ağaç değeri tespit edilerek değerinin yüksek hesaplandığını, yapılarda ise eksik imalat ve amortisman payının düşürülmediğini, bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılarak yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu müştemilatın şehrin en gözde ve merkezi ilçesinde olduğunu, ağaçların sayısı ve yaşının hatalı belirtildiğini, müştemilat ve diğer yardımcı yapılarda yapılan tespitlerin hatalı olduğunu, yolun sadece geçtiği güzergahının dikkate alındığını, raporda ve kararda tespit hataları yapıldığını, düşük hesaplamalar bulunduğunu, bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ağaçlara da yaş, cins ve verim durumu gözetilerek 2022 yılı ... İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Ağaç Satış Tablosu verileriyle maktu değerlerine göre hesaplama yapılmasında, muhdesatların davacı idareye aidiyetine karar verilmesinde, tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine, kamulaştırma bedeline 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrası gereğince davanın açıldığı tarihten 4 ay sonrasından başlamak üzere yasal faiz uygulanmasına karar verilmesinin yerinde olduğu, her ne kadar taraf vekillerince ağaçların sayısı ve yaşlarına itiraz edilmiş ise de İlk Derece Mahkemesince itirazlar sonrası alınan ek raporda gerekli değerlendirmelerin yapıldığı, yapılan keşifte arazideki mevcut duruma göre tespitlerin ve ölçümlerin yapıldığı, keşif sonrasında yol çalışması nedeniyle muhdesatların yıkılmış olduğu, itiraz edilen hususların teknik ve uzmanlık gerektiren hususlara yönelik olduğu ve bu konuda keşif sonrası alınan rapora ve ek rapora itibar edilmesinin yerinde olduğu kanaatine varılarak taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir. C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı muhdesat maliki arasında muhdesat bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,16.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.