Trafik kazası tazminat davasında Ankara ve İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin çelişkili yetkisizlik kararları üzerine Yargıtay tarafından yargı yeri belirlenmesi.
Özet: Trafik kazası sonucu oluşan zararın tazmini davasında, Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi davalı şirketin bölge müdürlüğünün Ankarada bulunmaması ve yetkili mahkemelerden birinin İstanbul Anadolu Adliyesi olması nedeniyle yetkisizlik kararı vermiş; ancak İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi davalının yetki itirazını süresinden sonra yaptığı gerekçesiyle kendisinin yetkisiz olduğuna karar vermiştir; yüksek mahkeme ise, davacının yetkisiz bir mahkemede dava açması durumunda seçme hakkının süresinde ve usulüne uygun yetki itirazında bulunan davalıya geçtiğini, davalının İstanbul Anadolu Mahkemelerini seçmesinin geçerli olduğunu ve bu mahkemede davanın görülmesi gerektiğini belirterek yargı yerini tespit etmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/8982 E.  ,  2025/13603 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ:Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2025/145 Esas, 2025/307 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 17.12.2024 Tarihli ve 2024/529 Esas, 2024/873 Karar Sayılı Kararı
Somut uyuşmazlıkta davalı ... şirketinin Ankara'da Bölge Müdürlüğü bulunmadığı, yaralanma ile sonuçlanan trafik kazasının Antalya'da meydana geldiği, davacının yerleşim yerinin .../Antalya olduğu, poliçenin Antalya'da düzenlendiği ve davalı ... şirketinin merkezinin İstanbul Anadolu yakasında bulunduğu, davanın genel ve özel yetkili mahkemelerin hiç birinde açılmamış olduğu, yetkili mahkemelerden birinin de İstanbul Anadolu Adliyesi Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu, seçim hakkı kendisine geçen davalı tarafın İstanbul Anadolu Mahkemelerini tercih ettiği anlaşıldığından, davalı yanın süresinde yapmış olduğu yetki itirazının kabulü gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 17.04.2025 Tarihli ve 2025/145 Esas, 2025/307 Karar Sayılı Kararı
Dosyada cevap dilekçesinin son verilmesi gereken tarihin 02.09.2024 tarihi olmasına rağmen davalının süresini geçirerek bir gün sonrası olan 03.09.2024 tarihinde yani yasal süresinden sonra cevap dilekçesini verdiği, yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerektiği, aksi takdirde yetki itirazının dikkate alınamayacağı, yetkinin kesin olmadığı davalarda davalının süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmadığı takdirde davanın açıldığı mahkemenin yetkili hâle geleceği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, meydana gelen trafik kazası sebebiyle meydana gelen zararın tazmini istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”
3. 6100 sayılı Kanun’un “Haksız fiilden doğan davalarda yetki” başlıklı 16 ncı maddesi şöyledir:
“Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.”
4. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesi şöyledir:
“(1) Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir.
(2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.
(3) Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir.
(4) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”
C. Değerlendirme
1. Kesin yetki halinin kuralının bulunmadığı ve birden fazla yetkili mahkemenin bulunduğu hallerde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, kesin yetki kuralının bulunmadığı bir davayı yetkisiz bir mahkemede açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir.
2. Dosya kapsamından kazanın Antalya ili, ... ilçesinde meydana geldiği, davalının yerleşim yerinin .../İstanbul olduğu, zarar gören davacının dava tarihi itibarıyla yerleşim yeri adresinin ise .../Antalya olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısı ile davacının birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, yetkisiz Ankara Mahkemelerinde davacının dava açtığı tespit edilmektedir. Hal böyle olunca seçme hakkı davalı tarafa geçmiş ve davalı tarafça da süresinde ve usulüne uygun olarak İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin itirazında bulunduğu anlaşılmıştır. Bu durumda uyuşmazlığın İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
27.10.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.