İş makinesiyle meydana gelen trafik kazası sonucu oluşan araç değer kaybı, kullanım mahrumiyet zararı ve ekspertiz ücretlerinin tahsili talepli tazminat davası.
Özet: Bu hukuki evrak, davacıya ait aracın davalılarca kullanılan bir iş makinesiyle karıştığı trafik kazası sonucu oluşan değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelleri ile ekspertiz ücretinin tahsili talebiyle açılan bir tazminat davasını özetlemekte olup, davalılardan sigorta şirketi, kaza onarım masraflarının kasko tarafından ödendiğini, aracın yaşı ve hasar geçmişi nedeniyle değer kaybı oluşmadığını veya teminat limitleri dahilinde değerlendirilmesi gerektiğini savunmaktadır.
T.C.
İSTANBUL18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2025/111 EsasKARAR NO : 2025/996DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 11/02/2025KARAR TARİHİ : 30/12/2025Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ... plakalı aracın 26.04.2024 tarihinde İSTANBUL ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde, davalı ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı iş makinesinin çarpması sonucunda hasarlandığını, söz konusu kazanın meydana gelmesinde, müvekkile ait araç sürücüsüne atfedilebilecek bir kusur bulunmadığını, karşı tarafın ise tam kusurlu bulunduğunu, ... Sigorta A.Ş, ... numaralı poliçe ile, ... plakalı aracın sigortacısı olduğunu, sigorta şirketine, 18.11.2024 tarihinde başvuru yapıldığını, müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybının tespiti amacıyla ekspertiz incelemesi yaptırıldığını, eksper raporunda araçta 120.000,00-TL değer kaybı tespit edildiğini, bu bedelin davalılar tarafından ödenmesi gerektiğini, müvekkiline ait araç davalı tarafından hasarlanıp ve uzun süre onarımda kaldığını, aracın çok sayıda parçasında değişim ve onarım yapıldığını, müvekkili bu süreçte aracını kullanamadığını ve araç mahrumiyet zararı yaşadığını, müvekkiline ait araçta oluşan şimdilik 10,00-TL değer kaybı bedelinin olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, araç mahrumiyet zararına ilişkin olarak şimdilik 10,00-TL'nin olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan -sigorta şirketi hariç olmak üzere- ... İnşaat Altyapı Proje Müh. San. Ve Tic. Ltd. Şti ve ... ...'den müştereken ve müteselsilen tahsilini, toplamda 1.980,00-TL ekspertiz rapor ücretinin de tahsili talep etmiştir. Davalı ... Sigorta vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin kaza tarihi itibariyle sorumluluğu araç başına 200.000,00 TL, kaza başına 400.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, davacının kasko sigortacısı ... Sigorta A.Ş. hasar başvurusu üzerine ... nolu hasar dosyası açıldığını ve davacının kasko şirketine 24.09.2024 tarihinde 11.465,24 TL ve 22.10.2024 tarihinde 99.232,00 TL olmak üzere toplam 110.697,24 TL ödeme yapılarak davacının hasar onarım zararı karşılandığını, davacıya ait araç 2011 model ve yaklaşık 135.000 KM'de olduğunu, aracın geçmiş hasar kayıtları, kullanılmışlık düzeyi göz önünde bulundurulduğunda araçta değer kaybı meydana gelmediğini, davacının değer kaybı zararına itiraz etmekle beraber poliçe teminat limitinden 89.302,76 TL limit kaldığını, hüküm kurulurken poliçe limitinin dikkate alınmasını, davacının 1.980 TL ekspertiz rapor ücreti talebi de yersiz olduğunu, Borçlar Kanunu haksız fiil hükümlerinden kaynaklandığını ancak yasal faiz talep edilebileceğini, huzurda açılan davanın davaya konu kazanın davacıya ait araçta değer kaybı zararı oluşmaması nedeniyle değer kaybı talebinin reddini, aksi halde aracın geçmiş hasar kayıtlarının celp edilerek değer kaybı oluşup oluşmadığı hususunda rapor alınmasını, dava masraf ve vekalet ücretlerinin davacı yana yükletilmesini talep etmiştir. Davalılar ... İnşaat Altyapı Proje Mühendislik Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile ... ...'e usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmış olup işbu davalılar tarafından süresi içerisinde dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi verilmediği anlaşılmakla HMK M.128 hükmü uyarınca davalının dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaları inkar etmiş sayılmasına karar verilerek yargılama yapılmıştır. Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, trafik kazasından kaynaklı değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin tahsili istemine ilişkindir.Somut olayda; 26.04.2024 tarihinde davacıya ait ... plakalı araç ile davalı ... ...'in sevk ve idaresindeki, davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS kapsamında sigortalanmış olan, dava dışı ... A.Ş.'ye ait, diğer davalı ... İnşaat Altyapı Proje Müh. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Tarafından uzun süreli olarak kiralanmış olan ... plakalı iş makinesi arasında meydana gelen trafik kazasından kaynaklı olarak HMK m.107 hükmü uyarınca ; şimdilik 10,00-TL değer kaybı bedelinin olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili, şimdilik 10,00-TL araç mahrumiyet bedelinin olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan -sigorta şirketi hariç olmak üzere- ... İnşaat Altyapı Proje Müh. San. Ve Tic. Ltd. Şti ve ... ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili, 1.980,00-TL ekspertiz rapor ücretinin, yargılama gideri olarak karara derç edilmesi istemiyle işbu davanın açılmış olduğu görülmüştür. Haksız Fiillerden doğan borç ilişkileri Türk Borçlar Kanununun 49. Ve devamı hükümlerinde düzenlenmiş olup 49. Maddenin "(1)Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.(2)Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemesi ve aynı kanunun Zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50. Maddesinin "(1) Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.(2)Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler." şeklindeki düzenlemesi uyarınca bir haksız fiil sonucunda zarar görenin tazminat isteminde bulunabilmesi için ortada haksız fiilin bulunması, failin kusur olması, talepte bulunan şahısta zararın meydana gelmiş olması ve zarar ile fiil arasında illiyet bağının olması gerekmektedir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiştir.Yargılama esnasında kazaya karışan araçların trafik tescil kayıtları, sbgm kayıtları ve sair hususlar celp edilmiş, ibraz edilen deliller bir bütün olarak incelenmek suretiyle rapor tanzimi için dosyanın 1 makine mühendisi bilirkişisine tevdine karar verilmiş olup ibraz edilen raporda özetle; 26.04.2024 tarihinde saat 17:30 sıralarında, ..., ... caddesinde, iki yönlü yolun bir yöndeki şeridi yol çalışması nedeniyle kapalı, iki yöne trafik fasılalı olarak verilir durumda iken, geçmekte olan davacı İnayet UZUN yönetimindeki ... plakalı araca, yol çalışması bölgesinde faal olan davalı operatör ... ... yönetimindeki ekskavatör çarpmış, kaza maddi hasarla sonuçlanmıştır.İş makinasını kullanan davalı operatör ... ...'in %100 (yüzde yüz) oranında asli kusurlu olduğu,Davacı sürücü İnayet UZUN'un kusursuz olduğu,Dava konusu aracın kaza tarihi itibarıyla uğramış olduğu değer kaybının 102.750,00 TL olduğu,Aracın makul onarım süresinin 10 gün olduğu,Davacının aracın onarımı süresinde uğrayacağı araç yoksunluğu zararının KDV hariç 12.000,00 TL olacağıKanaatine varıldığı mahkememize bildirilmiştir. Alınan işbu hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporuna karşı yapılan itirazların reddine karar verilmiş olup davacı vekili tarafından mahkememize ibraz edilmiş olan 06/11/2025 tarihli talep arttırım dilekçesinde özetle; "102.750,00-TL bakiye değer kaybı bedelinin davalılardan -sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limiti olan 89.302,76-TL ile sınırlı olmak üzere- olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, 12.000,00-TL araç mahrumiyet bedelinin davalılardan -sigorta şirketi hariç olmak üzere- ... İnşaat Altyapı Proje Müh. San. Ve Tic. Ltd. Şti ve ... ...'den, olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, toplamda 1.980,00-TL ekspertiz rapor ücretinin yargılama gideri olarak karara derç edilmesine," karar verilmesi isteminde bulunmuş olduğu görülmüştür. Yargılama esnasında ... A.Ş.'ye yazılan müzekkereye cevaben ... İnşaat Altyapı Proje Mühendislik Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile arasında imzalanmış ... numaralı sözleşme uyarınca ... nolu plakalı iş makinesi kiracıya teslim edildiği, Akdolunan Finansal kiralama sözleşmesinin halen ayakta olduğu ve sözleşmeye konu kiralanan malın kira ödemelerinin belirlenen vadelerinde devam ettiği, mülkiyetin devrinin henüz yapılmadığı mahkememize bildirilmiştir.Kural olarak araç mahrumiyet bedeli taleplerinin değerlendirilmesinde davacı aracında oluşan hasarın niteliğine göre makul tamir süresinin belirlenerek davacının ihtiyaçları için aracı kullanamamaktan doğan ve bu süre içinde davacının (ikame araç) ödemesi gereken bedelin ne olacağı konularında alınan bilirkişi raporuna göre davacının araç mahrumiyet bedeli talebinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Müteselsil sorumluluk kanundan doğan bir sorumluluk türüdür. Müteselsil sorumluluk ilkesi gereği, davacı kusursuz olduğuna göre zararın tamamını isterse sorumluların tamamından isterse bir kısmından isteyebilir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2016/11886 Esas, 2017/6732 Sayılı Kararı). Buna göre, ortaya çıkan zarardan araç maliki-işleten olarak davalının müteselsil sorumlu bulunmaktadır. Zarar nedeniyle müteselsilen varsa başkaca sigorta veya kişilerin bulunması davalı işletenin sorumluluğunu kaldırmayacaktır. Yargılama esnasında dosyaya celp edilen belgelerden davacının kasko sigortacısı ... Sigorta A.Ş.'nin davalı sigorta şirketine yapmış olduğu hasar başvurusu üzerine davacının kasko şirketine 24.09.2024 tarihinde 11.465,24 TL ve 22.10.2024 tarihinde 99.232,00 TL olmak üzere toplam 110.697,24 TL ödeme yapılarak davacının hasar onarım zararı karşılanmış olması sebebiyle davalının poliçe teminat limitinden 89.302,76 TL limit kalmış olduğu anlaşılmıştır.İşbu anılan yerleşik içtihatlar çerçevesinde hazırlanan hüküm kurmaya ve denetime elverişli olan bilirkişi raporuna yönelik yapılan itirazların reddine karar verilmiş olup davacı vekili tarafından ibraz edilen bedel arttırım dilekçesi kapsamında davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiş olup davacının dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine 18/11/2024 tarihinde başvuru yapmış olduğu, +8 günlük sürenin son gününün 28/11/2024 tarihine tekabül ettiği, bu hali ile davalı sigorta şirketinin 29/11/2024 tarihinde temerrüde düşmüş olduğunun kabulü ile işbu davalı açısından faizin başlangıç tarihi temerrüt tarihi kabul edilmiş, diğer davalılar açısından ise olay tarihinden itibaren (davacıya ait aracın hususi kullanıma ait olması sebebiyle) yasal faiz işletilmek kaydıyla aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;1-Davacının davasının KABULÜ ile; 26.04.2024 tarihinde meydana gelen trafik kazasından kaynaklı olarak;-102.750,00-TL değer kaybı bedelinin (... Sigorta A.Ş.'nin bu bedelin bakiye poliçe limiti olan 89.302,76-TL'si ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla ) davalı ... Sigorta A.Ş. Yönünden temerrüt tarihi olan 29/11/2024 tarihinden, diğer davalılar ... İnşaat Altyapı Proje Müh. San. Ve Tic. Ltd. Şti ve ... ... yönünden ise olay tarihi olan 26/04/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, - 12.000,00-TL araç mahrumiyet bedelinin davalılar ... İnşaat Altyapı Proje Müh. San. Ve Tic. Ltd. Şti ve ... ...'den olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,2-Alınması gerekli olan 7.838,57-TL karar ilam harcından dava açılırken başlangıçta peşin olarak alınan 615,40-TL, tamamlama harcı olarak alınan 1.959,00-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 5.264,17-TL harcın (... Sigorta A.Ş.'nin bu bedelin 4.096,77 TL'si ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 615,40-TL peşin harç ile tamamlama harcı olarak alınan 1.959,00-TL harcın toplamı olan 2.574,40 TL'nin (... Sigorta A.Ş.'nin bu bedelin 1.167,40 TL'si ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından sarf edilen dava açılış gideri: 702,90-TL (başvurma ve vekalet harcı) davetiye, posta gideri: 1.417,50-TL, bilirkişi ücreti: 5.000,00-TL, ekspertiz ücreti: 1.980,00-TL olmak üzere toplam: 9.100,40-TL yargılama giderinin (... Sigorta A.Ş.'nin bu bedelin 7.081,93 TL'si ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin (... Sigorta A.Ş.'nin bu bedelin 35.019,00 TL'si ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,6-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 4.700,00-TL'nin (... Sigorta A.Ş.'nin bu bedelin 3.657,54 TL'si ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına, 7-Taraflarca yatırılan gider avansın arta kalan kısmı karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine, Dair, davacı vekili ile davalıların yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/12/2025Katip ...e-imzalıdır Hakim ...e-imzalıdır