2942 Sayılı Kanun Uyarınca Kamulaştırma Konusu İrtifak Hakkı Bedelinin Tespiti ve İdare Adına Tescili Talepli Davada İstinafın Esastan Reddi Üzerine Yapılan Temyiz İncelemesi.
Özet: İncelenen hukuki evrakta, bir taşınmaz üzerindeki kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve tescili davasında, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesinin ardından, tarafların istinaf başvuruları Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedilerek bedel tespitinin ve yargılama giderlerinin kanuna uygun olduğu belirtilmiş; davacı idare, yüksek bedel tespiti ve vekalet ücreti alamaması gibi gerekçelerle Bölge Adliye Mahkemesinin kararını temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2024/2301 Esas, 2025/102 KararKARAR: Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ: ... Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI: 2024/58 Esas, 2024/185 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kırklareli ili, ... ilçesi, ... köyü 2 23... parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı idare adına tescil kararı verilmesi ve bunun kesin olduğunun belirtilmesi, tescil için güncel değerlerin getirtilip, esas alınması gerektiğini, davaya konu parseller için değer düşüklüğü oranı hesaplanırken, araziler için belirlenen kıymet düşüklüğü oranlarının uygun olmadığını, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu ve fazla kamulaştırma bedeline hükmedildiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirtilen irtifak nedeniyle değer düşüklüğü oranı, objektif değer artış oranı ile tespit edilen bedelin yüksek olduğunu, resmi verilere uygun olmayan bir kapitalizasyon faiz oranı tespit edildiğini, münavebe verilerinin dosyaya alındığı tarih itibariyle en eski tarihli olan verinin dikkate alınması gerektiğini, dava açılmasına sebebiyet verdiği için, harçlar ve yargılama gideri ve vekâlet ücreti karşı taraf aleyhine hükmedilmesi zorunluluğu bulunduğunu lehlerine vekâlet ücreti hükmedilmemesinin doğru olmadığını, ileri sürmüştür2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayalı olduğunu, dava konusu taşınmazın metrekare birim fiyatının düşük olduğunu ileri sürmüştür.C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki taşınmaza olduğu gibi kullanılması hâlinde getireceği net geliri esas alınarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, dava konusu taşınmazın konum ve niteliğine göre belirlenen kapitalizasyon faizi ile objektif değer artış oranlarının yerinde olduğu, taşınmazın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergâhı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranını belirtilmek suretiyle irtifak hakkı bedelinin tespitinde bir usulsüzlük bulunmadığı, 2942 sayılı Kanun'un 29 uncu maddesi gereğince yargılama harç ve giderlerinin davacı idarenin sorumluluğunda olması nedeniyle davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi ve yargılama giderlerinin bu tarafa yükletilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, UYAP'taki takbis kayıtlarına göre önceden irtifakın tescili için Mahkemece verilen kararın tapu kayıtlarına geçtiği anlaşıldığından taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B.Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı arasındaki irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.3. 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kanun'un 15 inci maddesi uyarınca, kamulaştırmaya konu olan taşınmazın cins ve niteliğine göre bilirkişi kurulunun en az beş kişilik konusunda uzman heyetten oluşması zorunlu olup tek kişilik bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen raporun hükme esas alınması kararın bozulmasını gerektirmiştir.4. İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kaldırma ve gönderme kararı ile ortadan kalktığı hâlde, ilk kararda tescil hükmü verildiğinden bahisle yeniden tescil hükmü kurulmaması doğru görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;1.Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,16.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.