imar planında okul alanı olarak belirlenmesiyle hukuken el konulan taşınmazın bedelinin idareden tahsiline yönelik davada yargıtayın emsal karşılaştırmalı değerlemeyi onaylayan kararı.

İmar planında okul alanı olarak belirlenmesiyle hukuken el konulan taşınmazın bedelinin idareden tahsiline yönelik davada Yargıtayın emsal karşılaştırmalı değerlemeyi onaylayan kararı.

Özet: Dava, davalı idare tarafından imar planında okul alanı olarak ayrılmasına rağmen kamulaştırılmayan taşınmazın bedelinin tahsili talebine ilişkin olup, ilk derece ve istinaf mahkemeleri tarafından kabul edilmiştir. Temyiz incelemesinde, Yargıtay, taşınmazın emsal karşılaştırması yoluyla değer tespitinde usul açısından bir isabetsizlik görmemekle birlikte, aynı taşınmazın diğer paydaşlarına ait benzer davalarda farklı değerlendirme tarihlerine göre belirlenen metrekare birim bedellerinin, mevcut uyuşmazlık için güçlü delil teşkil ettiğini gerekçesinde vurgulamıştır.

5. Hukuk Dairesi 2025/5100 E. , 2025/13024 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2024/3819 Esas, 2025/85 Karar

KARAR: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Samsun 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2023/1087 Esas, 2024/615 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Samsun ili, ..., Mahallesi 92 77... parsel sayılı taşınmazın davalı idare tarafından kamulaştırma yapılmadığı hâlde, imar planında okul alanı olarak ayrıldığını, bu nedenle mülkiyet hakkının kısıtlandığını, taşınmaza hukuken el atıldığını ileri sürerek hisselerine tekabül eden taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yasal ve hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, idare adına husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, taşınmaz bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden alınarak davacı idareye verilmesine, bedeline hükmedilen davacı payının tapusunun iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmazın bedelinin yüksek belirlendiğini, kendilerine husumet yöneltilmesinin isabetsiz olduğunu, raporlara yaptıkları itirazların dikkate alınmadığını, faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, idari yargının görevli olduğunu, nisbi harca ve vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde olduğu kabul edilerek, emsal karşılaştırılması yoluyla değerinin tespit edilmesinde ve belirlenen bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek hükmün bozulmasına talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesine yöntem itibarıyla bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı idare vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Dava konusu taşınmazın başka paydaşları tarafından aynı amaçla açılan ve Dairemiz denetiminden onanarak geçen 2023/8740 Esas, 2023/1623 Karar sayılı (Samsun 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/674 Esas, 2023/25 Karar sayılı) dosyasında taşınmazın metrekaresine Eylül 2022 değerlendirme tarihi itibarıyla 2.880, 00... /7574 Esas, 2024/1239 Karar sayılı (Samsun 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/330 Esas, 2023/24 Karar sayılı) dosyasında taşınmazın metrekaresine Nisan 2022 değerlendirme tarihi itibarıyla 2.310,00 TL değer biçildiği ve bu bedellerin, eldeki dava bakımından güçlü delil niteliğinde olduğu göz önüne alındığında Temmuz 2023 değerlendirme tarihi itibarıyla taşınmaza 6.075,36 TL/m² değer belirlendiğinden, bilirkişi kurulundan aynı parsel için tespit edilen metrekare değerlerine göre aradan geçen zamanda dikkate alındığında, yüksek miktarda değer belirlenmesi nedeniyle bu hususta açıklayıcı bir ek rapor alınarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.