Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusuna konu edilmeyen taşınmazın ihalenin feshi kararını da kapsayan hükmün, istinaf inceleme sınırını aşması nedeniyle Yargıtayca bozulması.
Özet: Borçlunun tüm taşınmaz ihalelerinin feshine yönelik talebinin ilk derece mahkemesince kabul edilmesi üzerine, sadece bazı ihale alıcılarının istinaf başvurusuyla bölge adliye mahkemesi ilk derece kararını kaldırarak ihalenin feshini esastan reddetmiş ve borçluya para cezası uygulamıştır; ancak Yargıtay, istinaf başvurusunda bulunulmayan bir taşınmaz hakkında da inceleme yapılarak hüküm kurulmasını hatalı bularak, istinaf incelemesinin istinaf talebiyle sınırlı olması gerektiği gerekçesiyle bölge adliye mahkemesi kararını bozmuştur.
12. Hukuk Dairesi         2025/7949 E.  ,  2025/7491 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;
Şikayetçinin, 09.06.2022 tarihli taşınmaz ihalelerinin feshini talep ettiği, İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama neticesinde; şikayetin kabulü ile tüm taşınmazlar yönünden ihalenin feshine karar verildiği, kararın 1 27... Parsel, 1 34... Parsel ve 1 34... Parsel sayılı taşınmaz hisselerinin ihale alıcıları olan ... Tic. Ltd. Şti. ve ... Tic. A.Ş. tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince; davalıların istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, ihalenin feshi davasının esastan reddine, şikayetçi borçlu aleyhine ihale bedelleri toplamının %5'i oranında para cezasına hükmedildiği görülmüştür.
6100 sayılı HMK. daki yeni düzenleme ile getirilen istinaf kanun yolu, İlk Derece Mahkemesi ile temyiz incelemesi arasında, ikinci derece bir denetim mekanizması ve kanun yoludur.
İstinaf kanun yolu uygulamasında, İlk Derece Mahkemesi kararından sonra, karar önce istinaf denetimine tâbi tutulmakta, istinaf denetiminden sonra temyiz yolu açıksa temyize başvurulmaktadır. Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesiyle yargılama üç aşamalı hale gelmiştir. Önce İlk Derece Mahkemesinde ilk derece yargılaması yapılarak karar verilmekte, ardından Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf incelemesi ile vakıa ve hukukilik denetimi yapılmakta, son olarak da Yargıtay’da temyiz incelemesine gidilmektedir.
İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulmaması halinde karar kesinleşmektedir.
Somut olayda, ihalesi yapılan dört adet taşınmaz hissesinden, Samsun ili, ... ilçesi, 1 34... Parsel ve 1 34... Parsel sayılı taşınmaz hissesinin . ... Tic. Ltd. Şti.’ne, 1 27... Parsel sayılı taşınmaz hissesinin .... San. Tic. A.Ş.’ne, 1 34... Parsel sayılı taşınmaz hissesinin ...’a ihale edildiği, borçlunun tüm taşınmazlar yönünden ihalenin feshini talep etmesi üzerine, İlk Derece Mahkemesince tüm taşınmazlar yönünden ihalenin feshine karar verildiği, İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı yalnızca 1 34... Parsel, 1 34... Parsel ve 1 27... Parsel sayılı taşınmaz hisselerinin ihale alıcıları olan ... Tic. Ltd. Şti. ve ... Tic. A.Ş. tarafından istinaf yoluna başvurulduğu, alacaklı ...’ın istinaf istemi hakkında İlk Derece Mahkemesinin 08.04.2025 tarihli ek kararı ile istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verildiği, 1 34... Parsel taşınmaz hissesinin ihale alıcısı ...’ın ihalenin feshi kararına yönelik istinaf başvurusunun olmadığı görülmektedir.
Kararı istinaf etmeyen ihale alıcısı ve alacaklıya yönelik olarak istinaf kararı verilemez. Bu durumda 1 34... Parsel taşınmaz hissesinin ihalesinin feshi kararına yönelik isitnaf başvurusunda bulunulmadığı halde Bölge Adliye Mahkemesince bu taşınmaz yönünden istinaf incelemesi yapılarak sonuca gidilmesi isabetsizdir.
O halde; Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf istemi ile sınırlı şekilde inceleme yapılarak hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde istinaf başvurusuna konusu edilmeyen Samsun ili, ... ilçesi 1 34... Parsel sayılı taşınmaz hakkında ihalenin feshi isteminin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsiz olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.
SONUÇ:
Şikayetçi borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 09.07.2025 tarihli ve 2025/488 E.-2025/748 K. sayılı kararının yukarıda yazılı nedenlerle, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/2. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 20.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.