Kısıtlının yerleşim yeri değişikliğinin vesayet makamı izni olmaksızın gerçekleşmesi nedeniyle yetki uyuşmazlığında Eskişehir Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna dair karar.
Özet: Türk Medenî Kanununun 405. maddesi gereğince kısıtlanan bir kişinin vasiliğinin kaldırılması istemiyle ilgili olarak ortaya çıkan yetki uyuşmazlığında, kısıtlının yerleşim yerinin değiştirilmesi için vesayet makamından yasal bir izin alınmadığı ve bu yönde bir talebin de bulunmadığı saptanmış; bu nedenle, Medenî Kanunun 412. maddesi uyarınca vesayet altındaki kişinin yerleşim yerini vesayet makamının izni olmaksızın değiştiremeyeceği ilkesi doğrultusunda, başlangıçta kısıtlama kararını veren mahkemenin konuyu esastan incelemekte yetkili olduğu, yetkisizlik kararı veren diğer mahkemenin kararının hukuka uygun olmadığı ve ilk mahkemenin yargı yeri olarak belirlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
5. Hukuk Dairesi         2025/11688 E.  ,  2025/14560 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2025/444 Esas, 2025/537 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Eskişehir 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 15.10.2021 Tarihli ve 2021/2251 Esas, 2021/2690 Karar Sayılı Kararı
Kısıtlı ..., 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 405 inci maddesi gereğince kısıtlanmış ve annesi ...'ın velayeti altına alınmasına karar verilmiştir.
Vasi 06.01.2025 tarihli dilekçesiyle; kısıtlının durumunun düzeldiğini ve vasilik kararının iptal edilmesini talep etmiştir.
Mahkemece 15.01.2025 tarihli ek kararıyla kısıtlının adresinin ... Mah. ... Sok. No:5/A ... /Antalya olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. Serik 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 16.07.2025 Tarihli ve 2025/444 Esas, 2025/537 Karar Sayılı Kararı
Vasi atandıktan sonra vasi atanmış olan kişinin yerleşim yerinin değiştirilmesi için vesayet makamından izin alınmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanun’un 405 inci maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlının kısıtlılık kararının kaldırılması ve vasilik kararının iptal edilmesi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2.4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:
“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”
4. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yerinin değişmesi” başlıklı 412 nci maddesi şöyledir:
“Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur."
C. Değerlendirme
Kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ilişkin vesayet makamı olan Eskişehir 2. Sulh Hukuk Mahkemesince 4721 sayılı Kanun’un 412 nci maddesinin birinci fıkrasına göre verilmiş bir izin kararı ve kısıtlı veya vasinin yerleşim yeri değişikliğine izin talebi olmadığından konu ile ilgili karar vermekte Eskişehir 2. Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, Eskişehir 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
17.11.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.