Çocukların kusur yeteneği olmayan araç olarak kullanıldığı hırsızlık suçunda azmettirme yerine dolaylı faillik değerlendirilmesi gerektiği ve ceza hesap hatası.
Özet: Kanun yararına bozma isteminde, hırsızlık suçundan mahkûmiyet kararı verilen sanığın, suçu işlerken yaşı küçük çocukları araç olarak kullanması nedeniyle fiilinin azmettirme yerine dolaylı faillik olarak değerlendirilmesi gerektiği, çalınan eşyanın müdahale sonrası ele geçirilmiş olsa dahi kesintisiz takip bulunmadığından suçun tamamlandığı halde teşebbüs kabul edilerek eksik ceza tayin edildiği, ayrıca ceza miktarının hesaplanmasında da matematiksel hata yapılarak fazla ceza belirlendiği gerekçeleriyle hükmün bozulması talep edilmiştir.
2. Ceza Dairesi         2025/14869 E.  ,  2025/22332 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2024/211 E., 2024/314 K.
SUÇ : Hırsızlık
KARAR : Mahkûmiyet
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 11.11.2025 tarihli ve KYB-2025/125507 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
"Dosya kapsamına göre;
1-5237 sayılı Kanun'un 38/2. maddesindeki düzenleme ile, azmettiren kişinin, fiilen suçun işlenmesine iştirak etmediği hâlde, kendisinde suç işleme fikri bulunmayan bir kişinin iradesini etkileyerek suç yoluna sokması nedeniyle cezalandırılmasının amaçlandığı, anılan maddenin uygulanabilmesi için azmettirilen şahsın kusur yeteneğinin bulunmasının gerektiği, incelemeye konu somut olayda ise, sanığın, 12 yaşından küçük olmalarından dolayı haklarında ceza kovuşturması yapılamayacağından ek kovuşturmaya yer olmadığına karar verilen 10... yaşlarındaki çocukları ile birlikte mağdurun evi önüne geldikten sonra kendisi evin önünde gözcülük yaparken anılan çocuklarının mağdurun evinin bahçesinde bulunan elektrikli bisikleti çalmaları ve daha sonra suça konu elektrikli bisiklet ile beraber hep birlikte olay yerinden uzaklaşmaları şeklinde gerçekleştiği anlaşılan eylemde, sanığın eyleme 5237 sayılı Kanun'un 37/1. maddesi uyarınca katıldığı ve eyleminde aynı Kanun'un 38/2. maddesinin uygulama şartlarının bulunmadığı, ancak kusur yeteneği olmayan çocuklarını suçun işlenmesinde araç olarak kullanan sanık hakkında anılan Kanun'un 37/2. maddesinin uygulanması gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulmasında,
2-Mağdurun, Çorum ili ... Mahallesi ... 18. Sokak No:33 adresinde bulunan evinin bahçesindeki elektrikli bisikletinin, olay günü gündüz vakti saat 18:12 sıralarında çalındığı ve ardından eve gelen mağdurun oğlu ... ...'in durumu babasından öğrenmesi üzerine çalınan elektrikli bisikleti aramak için dışarıya çıktığı ve bir süre sonra başka bir mahallede sanığı, yanında bulunan çocukları ile suça konu elektrikli bisikleti iterek götürürlerken gördüğü ve müdahalesi sonucu elektrikli bisikleti bırakıp kaçan sanığın ihbar üzerine olay yerine gelen kolluk görevlilerince yakalandığı, elektrikli bisikletin de Çorum ili ... Mahallesi ... Caddesi No:20 sayılı adres karşısındaki sokakta ele geçtiği, böylece, olayda kesintisiz takibin bulunmadığı anlaşılmakla, sanığın hırsızlık eyleminin tamamlandığı gözetilmeden, teşebbüs aşamasında kaldığının kabulü ile yazılı şekilde uygulama yapılarak eksik ceza tayin edilmesinde,
Kabule göre de;
3-Sanık hakkında nitelikli hırsızlık suçundan 5237 sayılı Kanun'un 142/2-h ve 35. maddeleri uyarınca belirlenen 3 yıl 4 ay hapis cezasından, anılan Kanun'un 38/2 maddesi gereğince 1/3 oranında artırım yapılırken hesap hatası yapılarak 4 yıl 5 ay 10 gün hapis cezası yerine, 4 yıl 12 ay hapis cezasına ve nihayetinde anılan cezadan da 5237 sayılı Kanun'un 62. maddesi gereğince 1/6 oranında indirim yapılması sonucu 3 yıl 8 ay 13 gün hapis cezası yerine, 3 yıl 14 ay hapis cezasına hükmolunmak suretiyle fazla ceza tayin edilmesinde isabet görülmemiştir.” şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
1-5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 38/2. maddesindeki düzenlemede, azmettiren kişi, fiilen suçun işlenmesine iştirak etmediği hâlde, kendisinde suç işleme fikri bulunmayan bir kişinin iradesini etkileyerek suç yoluna sokması nedeniyle cezalandırılmaktadır. Ayrıca bu maddenin uygulanabilmesi için azmettirilenin kusur yeteneğinin bulunması gerektiği de izahtan varestedir. Somut olayda ise hükümlünün, 12 yaşından küçük olmalarından dolayı haklarında ceza kovuşturması yapılamayacağından ek kovuşturmaya yer olmadığına karar verilen 10... yaşlarındaki çocukları ile birlikte şikâyetçinin evi önüne geldikten sonra kendisi evin önünde gözcülük yaparken anılan çocuklarının şikâyetçinin evinin bahçesinde bulunan elektrikli bisikleti çalmaları ve daha sonra suça konu elektrikli bisiklet ile beraber hep birlikte olay yerinden uzaklaşmaları şeklinde gerçekleştiği anlaşılan eylemde, hükümlünün eyleme 5237 sayılı Kanun'un 37/1. maddesi uyarınca katıldığı ve eyleminde aynı Kanun'un 38/2. maddesinin uygulama şartlarının bulunmadığı; ancak kusur yeteneği olmayan çocuklarını suçun işlenmesinde araç olarak kullanan hükümlü hakkında anılan Kanun'un 37/2. maddesinin uygulanması gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,
2- Oluşa ve dosya içeriğine göre; şikâyetçinin, Çorum İli ... Mahallesi ... 18. Sokak No: 33 adresinde bulunan evinin bahçesindeki elektrikli bisikletinin, olay günü gündüz vakti saat 18:12 sıralarında çalındığı ve ardından eve gelen şikâyetçinin oğlu ... ...'in durumu babasından öğrenmesi üzerine çalınan elektrikli bisikleti aramak için dışarıya çıktığı ve bir süre sonra başka bir mahallede hükümlüyü, yanında bulunan çocukları ile suça konu elektrikli bisikleti iterek götürürlerken gördüğü ve müdahalesi üzerine elektrikli bisikleti bırakıp kaçan hükümlünün ihbar üzerine olay yerine gelen kolluk görevlilerince yakalandığı, elektrikli bisikletin de Çorum İli ... Mahallesi ... Caddesi No:20 karşısındaki sokakta ele geçtiği, böylece olayda kesintisiz takibin bulunmadığı anlaşılmakla; hırsızlık eyleminin tamamlandığı gözetilmeden, teşebbüs aşamasında kaldığının kabulü ile yazılı şekilde uygulama yapılarak eksik ceza tayin edilmesi,
Kanun’a aykırı olup (1) ve (2) No.lu kanun yararına bozma talepleri yerinde görülmüştür.
III. KARAR
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, Çorum 6. Asliye Ceza Mahkemesinin, 15.05.2024 tarihli ve 2024/211 Esas, 2024/314 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği KANUN YARARINA BOZULMASINA, verilen kararın niteliği itibarıyla kabule göre başlığı altındaki (3) No.lu kanun yararına bozma istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, aynı Kanun’un 309/4. maddesinin (b) bendi uyarınca yeniden yapılacak yargılama sonucuna göre verilecek hükümde, önceki hükümle belirlenmiş olan cezadan daha ağır cezaya hükmolunamayacağı da gözetilerek gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 09.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.