Kiralananın tahliyesi istemine ilişkin istinaf başvurusunda, yargı çevresi değişikliği sonrası iki bölge adliye mahkemesi arasındaki yetkisizlik uyuşmazlığının İzmir Bölge Adliye Mahkemesince çözümlenmesine karar verilmesi.
Özet: Bir kiralananın tahliyesi davasına ilişkin ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesinde ortaya çıkan yetki uyuşmazlığı, Denizli ve İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri arasında Denizli BAMın kuruluş tarihi ile ilk derece mahkemesi kararının verildiği tarihe dair farklı yorumlar sonucu karşılıklı yetkisizlik kararları verilmesiyle Yüksek Mahkemeye taşınmıştır. Yüksek Mahkeme, 6100 ve 5235 sayılı Kanunlar ile yargı çevresinin değişmesine dair özel hükmü değerlendirerek, ilk derece mahkemesi kararının verildiği tarihte İzmir Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyette olmasını esas alarak, istinaf incelemesini yapacak yetkili yargı yerini İzmir Bölge Adliye Mahkemesi olarak belirlemiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/9806 E.  ,  2025/14554 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/1953 Esas, 2025/1024 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 27.03.2025 Tarihli ve 2025/731 Esas, 2025/438 Karar Sayılı Kararı
İstinaf incelemesine konu kararın verildiği 24.05.2024 tarihinden sonra 02.09.2024 tarihinde Denizli Bölge Adliye Mahkemesi kurulduğu, söz konusu Fethiye 2.Sulh Hukuk Mahkemesinin 24.05.2024 tarih, 2021/591 Esas, 2024/543 Karar sayılı kararına ilişkin istinaf incelemesinin karar tarihi itibariyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesinin 29.05.2025 Tarihli ve 2025/1953 Esas, 2025/1024 Karar Sayılı Kararı
Davanın esasına ilişkin daha önce verilmiş bir karar bulunmadığı, bu nedenle karar tarihi itibariyle Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin görevli olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, kiralananın tahliyesi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Kanunu’nun 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 694 sayılı KHK 136 ncı maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir:
“Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”
C. Değerlendirme
1.Fethiye 2. Sulh Hukuk Mahkemesince 24.05.2024 tarihli ve 2021/591 Esas, 2024/543 Karar sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiş, kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi ve İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesince karşılıklı yetkisizlik kararı verilmiş, dosya yargı yerinin belirlenmesi için Dairemize gönderilmiştir.
2.Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan Bölge Adliye Mahkemesince sonuçlandırılır ise de, söz konusu istinaf incelemesine konu dosyada Fethiye 2. Sulh Hukuk Mahkemesince 24.05.2024 tarihli ve 2021/591 Esas, 2024/543 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, karar tarihi itibarıyla İzmir Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyette olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
17.11.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.