Çerkezköydeki taşınmazlar üzerindeki orman kadastrosu şerhinin kaldırılması ve tazminat talebine ilişkin temyiz kararı.
Özet: Orman kadastrosuna itirazen şerhin kaldırılması ve/veya tazminat talepli bir davada, ilk derece mahkemesi, bazı taşınmazların orman niteliğinde olduğuna hükmederek tapularının iptaline, Hazine adına tesciline ve davacılara tazminat ödenmesine karar vermiş; ancak bölge adliye mahkemesi, bu kararı istinaf başvurularını kabul ederek kaldırmış, davayı kısmen kabul ve kısmen reddetmiştir, bu aşamada özellikle orman idaresi tarafından açılmış bir tapu iptal davası bulunup bulunmadığı hususu, mülkiyet hakkı ve orman vasfı uyuşmazlığının çözümünde merkezi bir rol oynamıştır.
8. Hukuk Dairesi         2024/5365 E.  ,  2025/6605 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/254 E., 2024/1149 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Çerkezköy 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/384 E., 2021/320 K.
Taraflar arasındaki orman kadastrosuna itirazen şerhin kaldırılması, olmadığı takdirde tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacılar vekili ile davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulüne, hükmün kaldırılmasına ve davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı dahili davalı ... İdaresi vekili ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
K A R A R
Kadastro sırasında, İstanbul ili Çerkezköy ilçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan kök 77... parsel sayılı taşınmaz, 06.07.1982 tarihinde 1936 tarihli ve ... numaralı vergi kaydına istinaden ... adına tespit ve tescil edilmiştir. 10.05.2001 tarihinde yapılan imar uygulaması ile 14 21... , 4, 5, 6, 7, 8, 9 ve 10 parseller ile 14 11... , 8, 9 ve 10 parseller oluşmuştur.
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazlara Orman İdaresi tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak mülkiyet hakkını sınırlandıran orman şerhi konulduğunu belirterek, orman şerhlerinin kaldırılmasını, aksi halde gayrimenkullerin piyasa rayiç bedelleri üzerinden fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla davacılar lehine 10.000 TL tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı Hazine cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini, olmadığı takdirde kısmen orman olan taşınmazların ifrazı ile davacı adına olan tapu kayıtlarının iptali ile Hazine adına tesciline, tazminat talebinin tapu iptali ve tescil yapılan taşınmazlar yönünden belirlenmesini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "dava konusu Tekirdağ ili Çerkezköy ilçesi ... Mahallesi 14 11... , 8 ve 9 parsel sayılı taşınmazların tapu kaydına konulan orman şerhinin dava açıldıktan sonra 14.05.2018 tarihinde terkin edildiği, Tekirdağ ili Çerkezköy ilçesi ... Mahallesi 14 21... , 4, 5, 6, 7, 8, 9 ve 10 parsel sayılı taşınmazların 25.05.2021 havale tarihli fen bilirkişi raporunda (3A), (3B), (7A), (8A), (9A), (10A) ve Tekirdağ ili Çerkezköy ilçesi ... Mahallesi 14 11... parsel sayılı taşınmazın 25.05.2021 havale tarihli fen bilirkişi raporunda (10A) ile gösterilen kısımlarının kesinleşen orman kadastro sınırları içerisinde kaldıkları, tapu kayıtları üzerinde "kısmen devlet ormanı sınırı içinde kalmaktadır" şerhinin bulunduğu, orman sınırları içerisine alınan ve orman kadastrosuna itiraz davasının reddine karar verilen kısımlar dışında kalan ve orman bütünlüğüne dahil olan 1421 ada (3C), 4, 5, 6, (7B), (8B), (9B) ve (10B) ile gösterilen kısımların ve 1411 ada (7A), (8A), (9A) ve (10C) ile gösterilen kısımların tamamen doğal görünümde çalı türünden odunsu ve otsu bitkilerle kaplı olduğu, üzerindeki ağaçların zamanla tahrip edilerek ormandan açıldığı, niteliği itibariyle orman arazisi olduğu, orman bütünlüğü içerisinde kaldığı, her ne kadar bu kısımlar orman kadastrosuna dahil edilmemiş olsalar da orman vasfında olan bir yerin özel mülkiyete konu edilemeyeceği, taşınmazların dava tarihi itibariyle toplam değerinin 2.272,365,00 TL olduğu" gerekçesiyle orman kadastrosuna itiraz davasının reddine, Tekirdağ ili Çerkezköy ilçesi ... Mahallesi 14 21... , 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10... ada 10 parsel sayılı taşınmazlar yönünden şerhin terkini davasının reddine, Tekirdağ ili Çerkezköy ilçesi ... Mahallesi 14 11... , 8 ve 9 parsel sayılı taşınmazlar yönünden şerhin terkini davası konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, tapu iptal ve tescil ile tazminat davası yönünden; davanın kısmen kabulüne, 25.05.2021 havale tarihli fen bilirkişi ek raporunda 1411 ada (7A), (8A), (9A), (10C) ve (10A) kısımlarının ve 14 21... , 4, 5, 6, 7, 8, 9 ve 10 parsel sayılı taşınmazların tamamının, dava tarihi itibariyle tespit edilen toplam değeri olan 2.272.365,00 TL nin dava tarihi olan 06.05.2018 tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte davalı Hazineden alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, bu kısımların tapu kaydının iptaline, orman vasfı ile Hazine adına tesciline karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar vekili ile davalı Hazine vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "davalı ... İdaresi tarafından açılmış herhangi bir tapu iptal davası bulunmadığı, orman kadastro çalışmaları sırasında 14 21... ,5,6 ve 14 11... , 8, 9 nolu parseller tahdit dışında bırakıldığı, orman kadastro çalışmaları sırasında tahdit dışı bırakılan ve üzerine şerh konulmayan parseller yönünden davacıların evveliyatı itibariyle orman olduğu gerekçesiyle orman idaresinin yerine geçerek tapu iptal talebinde bulunmaları mümkün olmadığı, bilirkişi raporuna göre dava konusu parsellerden 1411 ada (7A), (8A), (9A), (10C),(10A) kısmının orman tahdidi içinde bulunduğu ve devlet ormanı sınırları içinde alındığı, 6 aylık süre içinde itiraz edilmemesi üzerine tahdit çalışmasının kesinleştiği, dava konusu parsellerin uygulama imar planı içinde bulunması nedeniyle vasfının arsa olarak belirlendiği, taşınmazın konumu ve çevresel faktörlere göre emsal satış yöntemi ile taşınmazın 300 TL/m2 olarak değer biçilmesinin usul ve hakkaniyete uygun olduğu anlaşılmış olup mahkemece orman tahdit içinde kalan kısımlar yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği halde konusu kalmayan ve orman şerhi terkin edilen parseller yönünden de davanın kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı" gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, dava konusu Çerkezköy ilçesi ... Mahallesi 14 21... , 7, 8, 9, 10... ada 10 parsel sayılı taşınmazlar yönünden şerhin kaldırılması davasının reddine, dava konusu Çerkezköy ilçesi ... Mahallesi 14 11... numaralı parselin fen bilirkişisi ... tarafından düzenlenen 24.05.2021 tarihli raporda (A) harfi ile gösterilen 195,16 metrekarelik kısmının, 14 21... numaralı parselin fen bilirkişisi ... tarafından düzenlenen 24.05.2021 tarihli raporda (A) harfi ile gösterilen 60,17 metrekarelik ve (B) harfi ile gösterilen 108,37 metrekarelik kısmının, 14 21... numaralı parselin (A) harfi ile gösterilen 675,18 metrekarelik kısmının, 14 21... numaralı parselin (A) harfi ile gösterilen 649,85 metrekarelik kısmının, 14 21... numaralı parselin (A) harfi ile gösterilen 609,76 metrekarelik kısmının, 14 21... numaralı parselin (A) harfi ile gösterilen 717,67 metrekarelik kısmının davacılar adına olan tapu kaydının iptali ile orman vasfı ile Hazine adına kayıt ve tesciline, kalan kısımlardaki orman şerhinin terkinine, dava konusu 14 21... , 5, 6, 14 11... , 8 ve 9 numaralı parseller üzerindeki orman şerhi terkin edilmiş olduğundan bu parseller yönünden konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, dava tarihi itibariyle orman olan ve tapusu iptal edilen taşınmazların toplam değeri olan 904.833,00 TL nin dava tarihi olan 06.05.2018 tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte davalı Hazineden alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Hazine vekili ile dahili davalı ... İdaresi vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, temyiz edenin sıfatına, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre temyizen incelenen karar, usul ve kanuna uygun olup davalı Hazine ve dahili davalı ... İdaresi vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Hazine harçtan muaf olduğundan, harç alınmasına yer olmadığına,
7139 sayılı Kanun'un 33. maddesi uyarınca Orman İdaresinden harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
27.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.